ຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ກົດດັນ ຣັຖບານລາວ ປັບປຸງສິດທິມະນຸດ

ພູວົງສ໌
2021.12.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ກົດດັນ ຣັຖບານລາວ ປັບປຸງສິດທິມະນຸດ ຜູ້ປະທ້ວງ ຈາກບັນດາ ປະເທດອາຊ້ຽນ ຮ່ວມຂະບວນ ລະຫວ່າງການປະຊຸມ ນັດພິເສດ ກຸ່ມປະເທດອາຊ້ຽນ-ອັອສເຕຣເລັຽ ທີ່ນະຄອນສິດນີ້, ວັນທີ 17 ມີນາ 2018.
AFP

ອົງ​ການ​ສິ​ທ​ທິມະນຸດ​ສາ​ກົ​ລ ຫຼື Human Rights Watch ​ຮຽກ​ຮ້ອງ ຣັ​ຖ​ບານ ອັອ​ສ​ເຕ​ຣ​ເລັຽ ເມື່ອ​ເດືອນ​ພຶ​ສ​ຈິ​ກາ ທີ່​ຜ່ານ​ມາ ໃຫ້ກົດ​ດັນ ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ປັບ​ປຸງ​ເຣື່ອງ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ  ໃຫ້​ສອດ​ຄ່ອງ​ກັບ​ ຫຼັກ​ການ​ສາ​ກົ​ລ ຂອງ​ອົງ​ການ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ກຳ​ນົດ​ໄວ້ ໃນ​ວາ​ຣະ​ກອງ​ປະ​ຊຸມ ກ່ຽວ​ກັບ ເຣື່ອງ​ສິ​ທ​ທິມ​ນຸດ ຄັ້ງ​ທີ 7 ຜ່ານ​ຣະ​ບົບ​ທາງ​ໄກ ລະ​ຫວ່າງ ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ແລະ ຣັ​ຖ​ບານ ອັອ​ສ​ເຕ​ຣ​ເລັຽ ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນ​ວາ 2021 ນີ້.

ທ່ານ ຟິ​ລ ໂຣ​ເບີ​ຣ​ທ໌​ເຊິນ (Phil Robertson), ຮອງຜູ້​ອຳ​ນວຍ​ການ ອົງ​ການ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ປະ​ຈຳ​ພູມ​ມີ​ພາກ​ເອ​ເຊັຽ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ, ກ່າວ​ຕໍ່ ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນ​ວາ ນີ້​ວ່າ:

ທ່ານວ່າ: ເຮົາຍັງບໍ່ຮູ້ວ່າ ອັອເຕເລັຽ ຈະຍົກປະເດັນຫຍັງຂຶ້ນມາເວົ້າກັບ ລາວ ເຊິ່ງຄວນຈະເວົ້າ ໃນປະເດັນສິທິມະນຸດ ຫຼາຍຢ່າງ ກັບ ລາວ, ໃຫ້ລາວ ປັບປຸງປ່ຽນແປງ ທັງນະໂຍບາຍກົດໝາຍ ແລ້ວກໍການປະຕິບັດ ໃຫ້ມັນສອດຄ່ອງ ກັບຖານສາກົ ຂອງອົງການສິທິມະນຸດ.”

ທ່ານ ຟີ​ລ ຍັງ​ກ່າວ​ອີກວ່າ: ໃນ​ໄລ​ຍະ​ຜ່ານ​ມາ ຍັງ​ບໍ່​ເຫັນ ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ພ​ຍາ​ຍາມ​ ປັບ​ປຸງ​ແກ້​ໄຂ ແລະ ປະ​ຕິ​ບັດ​ຕາມ ຫຼັການ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ​ສາກົ​ລ, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ ເຣື່ອງ​ການ​ສືບ​ສວນ​ສອບ​ສວນ ກໍ​ຣະ​ນີ ການ​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ ຂອງ​ທ່ານສົມ​ບັດ ສົມ​ພອນ, ນັກ​​ພັ​ທ​ນາ​ຊຸມ​ຊົນ​ລາວ ​ດີ​ເດັ່ນ ເມື່ອ​ວັນ​ທີ 15 ທັນ​ວາ ປີ 2012 ທີ່​ນະ​ຄອນ​ຫຼວງວຽງ​ຈັນ ກໍ​ຍັງ​ມິດ​ງຽບ ໂດຍບໍ່​ມີ​ຄວາມ​ຄືບ​ໜ້າ​ ແຕ່​ຢ່າ​ງ​ໃດ.

ນອກ​ຈາກ​ນັ້ນ, ຍັງ​ມີ​ກຸ່ມ​ຜູ້​ລີ້​ພັຍ ທາງ​ການ​ເມືອງ ຊາວ​ໄທ​ຍ ຈຳ​ນວນ 5 ຄົນ ທີ່​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ​ໄປ ຢູ່​ລາວ ແຕ່​ກໍ​ຍັງ​ບໍ່​ມີ​ການ​ຕິດ​ຕາມ​ຫາ ແລະ ສືບ​ສວນ​ສອບ​ສວນ, ຮວມ​ເຖິງ ກຸ່ມ​ຄົນ​ລາວ ອີກ​ຈຳ​ນວນ​ນຶ່ງ ທີ່​ຖືກ​ບັງ​ຄັບ ໃຫ້​ຫາ​ຍ​ສາບ​ສູນ​ໄປ ທັງ​ໃນ​ໄທ​ຍ ແລະ ລາວ ກໍ​ບໍ່​ມີ​ກາ​ນ​ສື​ບ​ສວນ​ສອບ​ສວນ ເຊັ່ນ​ດຽວ​ກັນ.

ສິ່ງ​ທີ່ ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ຄວນ​ປະ​ຕິ​ບັດ ເພື່ອ​ໃຫ້​ສອດ​ຄ່ອງ​ກັບ ຫຼັກ​ການ​ສ​າ​ກົ​ລ ກໍ​ຄື ຢຸດ​ການ​ບັງ​ຄັບ ໃຫ້​ບຸກ​ຄົນ​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ ແລະ ຖືກ​ຈຳ​ຄຸກ ຍ້ອນ​ຮຽກ​ຮ້ອງ ສິ​ທ​ທິ​ເສ​ຣີພາບ ຫຼື ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄຶດ​ຄວາມ​ເຫັນ ໃນ​ທຸກໆ​ ເຣື່ອງ ທີ່​ຕ່າງ​ຈາກ​ແນວ​ຄິດ ຂອງ​ຣັ​ຖ​ບານ ແລະ ຕ້ອງ​ໃຫ້ ສິ​ທ​ ເສ​ຣີ​ພາບ ຢ່າງ​ເສ​ຣີ ກັບ​ປະ​ຊາ​ຊົນ ນຳ​ດ້ວຍ.

ອອດ-ໄຊຍະວົງສ໌-05.jpgຍາ​ນາງ ອີ​ເລນ ເພັຽ​ເຊິນ (Elaine Pearson), ຜູ້​ອຳ​ນວຍ​ການ ອົງ​ການ​ສິ້ງ​ຊອມ ດ້ານ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ປະ​ຈຳ​ປະ​ເທດ ອັອ​ສ​ເຕ​ຣ​ເລັຽ, ກ່າວ​ໃນ​ຖ​ແລງ​ການ ທີ່​ເຜີຍ​ແຜ່​ໃນ​ວັນ​ທີ 8 ທັນ​ວາ ວ່າ: ການ​ລະ​ເມີດ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ຂັ້ນ​ພື້ນ​ຖານ ແລະ ຂາດ​ຄວາມ​ຮັບ​ຜິດ​ຊອບ ຕໍ່​ການ​ລະ​ເມີດ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ໄດ້​ກາຍ​ເປັນ​ສິ່ງ​ທີ່ພົ້ນ​ເດັ່ນ ໃນ​ທຸກ​ດ້ານ ໃນ​ຖາ​ນະ​ຄູ່​ຮ່ວມ​ພັ​ທ​ນາ​ຫຼັກ. ຣັ​ຖ​ບານ ອັອ​ສ​ເຕ​ຣ​ເລັຽ ຄວນ​ຈະ​ໃຊ້​ ມາ​ຕ​ການ​ກົດ​ດັນ ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ເພື່ອ​ປັບ​ປຸງ ການ​ເຄົາ​ຣົບ ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ. ປະ​ເທດ​ລາວ ມີ​ພັນ​ທະ ພາຍ​ໃຕ້ກົດ​ໝາຍ ​ສິ​ທ​ທິມະ​ນຸດ​ສາ​ກົ​ລ ເພື່ອ​ປ້ອງ​ກັນ ກວດ​ສອບ ແລະ ແກ້​ໄຂ ການ​ບັງ​ຄັບ ໃຫ້​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ ແລະ ການ​ປະ​ຕິ​ເສດ ການ​ກັກ​ຂັງນັກ​ໂທດ ຫຼື ບໍ່​ເປີດ​ເຜີຍ ບ່ອນ​ຄຸມ​ຂັງ, ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ໄດ້​ຕອບ​ສນອງ ຕໍ່​ຄຳ​ຮ້ອງ ຂອງ​ສາ​ກົ​ລ ກ່ຽວ​ກັບ ການ​ບັງ​ຄັບ ໃຫ້​ຫາຍ​ສາບ​ສູນ ດ້ວຍ​ການ​ປະ​ຕິ​ເສດ ແລະ ມິດ​ງຽບ​, ອີງ​ຕາມ​ຖ​ແລງ​ການ ຂອງ​ອົງການ​ສິ້ງ​ຊອມ ດ້ານ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ.

ສຳ​ລັບ ເຣື່ອງ​ສິ​ທ​ທິ ເສ​ຣີ​ພາບ ການ​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄຶດ​ຄວາມ​ເຫັນ ຕ່າງໆ ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ, ຊາວ​ລາວ ຈຳ​ນ​ວນ​ນຶ່ງ ຍັງ​ເຫັນ​ວ່າ ຫາກ​ເປັນ​ເຣື່ອງ ທີ່​ກະ​ທົບ​ຕໍ່​ເຈົ້າ​ໜ້າ​ທີ່ ພັກ​-ຣັ​ຖ ໂດຍ​ກົງ, ເປັນ​ຕົ້ນ ການ​ພິ​ພາກວິ​ຈານ ໂຄງ​ການ​ພັ​ທ​ນາ ຂອງ​ຣັ​ຖ ຫຼື ປະ​ເດັນ​ການ​ເມືອງ ຍັງ​ຖື​ວ່າ ເປັນ​ເຣື່ອງ​ຍາກ ທີ່ອອກ​ມາ​ເວົ້າໄດ້ ແລະ ເຫັນ​ວ່າ ຄົນ​ລາວ ຈຳ​ນ​ວນ​ຫຼາຍ ກໍ​ບໍ່​ມີ​ສິ​ທ​ ທີ່​ຈະ​ສະ​ແດງ​ອອກ​ໄດ້ 100% ເພາະ​ຍັງ​ຕ້ອງ​ເພິ່ງ​ພາ ການ​ຊ່ອຍ​ເຫຼືອ ຈາກ​ຣັ​ຖ​ບານ​ລາວ ຈາກ​ຄວາມ​ທຸກ​ຍາກ.

ຊາວ​ລາວ​ຜູ້​ນຶ່ງ ໃນນະ​ຄອນ​ຫຼວງ​ຈັນ ກ່າວ​ຕໍ່​ ວິ​ທ​ຍຸ​ເອເຊັຽ​ເສ​ຣີ  ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນ​ວາ​ນີ້​ວ່າ:

ບໍ່ຕ້ອງຕໍ່ຕ້ານຍັງ ບໍ່ມີສິທິມະນຸດພິສັງແລ້ວ ປະເທດອັນນີ້ ໄປຮຽກຮ້ອງອັນນັ້ນ, ໄປຮຽກຮ້ອງອັນນີ້  ຈະແກ້ຈັ່ງໃດ ມັນບໍ່ຕອບຊ້ຳນ່າ.”

ເຖິງ​ກົດ​ໝາຍ ໃນ​ລາວ ຈະ​ອະ​ນຸ​ຍາດ​ໃຫ້​ສິ​ທ​ເສ​ຣິ​ພາບ ກັບ​ສື່ມວນ​ຊົນ ແລະ ພົ​ລ​ເມືອງ​ລາວ ໄດ້​ສະ​ແດງ​ຄວາມ​ຄຶດ​ຄວາມ​ເຫັນ​ໄດ້ ຢ່າງ​ເສ​ຣີ ໂດຍບໍ່​ຖືກ​ດຳ​ເນີນ​ຄະ​ດີ ແຕ່​ໃນ​ທາງ​ປະ​ຕິ​ບັດ ກໍ​ເປັນ​ເຣື່ອງ​ຍາກ​ຫຼາຍ ແລະ ບໍ່​ມີ​ຄົນ​ໃດ ກ້າ​ອອກ​ມາ​ເວົ້າ ຫຼື ວິ​ພາກວິ​ຈານ​ໄດ້ ຍ້ອນ​ທີ່ຜ່ານ​ມາ ກໍ​ມີ​ຫຼາຍ​ບຸກ​ຄົນ​ໃນ​ລາວ  ທີ່​ອອກ​ມາ​ວິ​ພາກວິ​ຈານ ເຣື່ອງ​​ຕ່າງໆ ແລ້ວ​ຖືກ​ດຳ​ເນີນ​ຄະ​ດີ ຈຶ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຄົນ​ລາວ ເກີດ​ຄວາມ​ຢ້ານ​ກົວ. ຊາວ​ລາວ​ຜູ້​ນຶ່ງ ໃນ​ແຂວງ​ຫຼວງ​ພ​ຣະ​ບາງ ກ່າວ​ຕໍ່​ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນ​ວາ​ນີ້​ວ່າ:

ຍາກໆ ບໍ່ຢາກດຳເນີນໄດ້ເລີຽແຫລະ ຢູ່ທາງພີ້ນ່າ ມີຂໍ້ຈຳກັດແມ່ນແຫລະ ຄົນອັນໃດ ທີ່ກະທົບຕໍ່ຣັບານ ຫຼືວ່າ ອັນໃດກໍແລ້ວແຕ່ ຖ້າວ່າເຮົາເຮັດນອກຂອບ ເພິ່ນກະເອີ້ນວ່າ ໄປລົມເລີຽ.”

ທາງ​ດ້ານ ​ຊາວລາວ ທີ່ເຮັດວຽກໃນພາກ​ປະ​ຊາ​ສັງ​ຄົມ ຫຼືອົງການຈັດຕັ້ງ ບໍ່​ຂຶ້ນ​ກັບ​ຣັ​ຖ​ບານ ຜູ້​ທີ່ບໍ່​ປະ​ສົງ​ອອກ​ຊື່, ຕຳ​ແໜ່ງ ແລະ ອົງ​ການ ກ່າວ​ຕໍ່​ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ​ວ່າ ບັນ​ຫາ​ເຣື່ອງ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ໃນ​ລາວ​ຍັງ​ມີ​ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ​ຫຼາຍ, ໂດຍ​ສະ​ເພາະ ກຸ່ມ​ຊາວ​ບ້ານ ທີ່​ເປັນ​ກຸ່ມ​ຊົນ​ເຜົ່າ ແລະ ມີ​ຄວາມ​ທຸກ​ຍາກ ໂດຍ​ມັກ​ຖືກ​ກົດ​ຂີ່ ຂົ່ມ​ເຫັງ ຈາກ​ຜູ້​ມີ​ອຳ​ນາດ, ຊາວ​ບ້ານ ຍັງ​ຂາດ​ສິ​ທ​ເສ​ຣີພາບ ເກືອບ​ທຸກ​ດ້ານ.

ນອກ​ຈາກ​ນີ້ ບັນ​ຫາ​ການ​ລະ​ເມີດ​ສິ​ທ​ທິ​ມະ​ນຸດ ໃນ​ປະ​ເທດ​ລາວ ຍັງ​ກະ​ທົບ​ໄປ​ເຖິງ ນັກ​ວິ​ຊາ​ການ, ນັກ​ພັ​ທ​ນາ​ສັງ​ຄົມ ແລະ ພາກ​ປະ​ຊາ​ສັງ​ຄົມ​ຕ່າ​ງໆ ທີ່​ເຮັດ​ວຽກ ຢູ່​ຕາມ​ເຂດ​ຊົນ​ນະ​ບົດ ເພາະ​ບໍ່​ສາ​ມາດ ຣາຍ​ງານ ຜົ​ລ​ໄດ້ ​ຕາມ​ຄວາມ​ເປັນ​ຈິງ ຫຼື ໂຕ້​ຖຽງ ແລະ ຄັດ​ຄ້ານ​ໄດ້.

ຊາວ​ລາວ​ຜູ້​ນຶ່ງ ທີ່​ເຮັດ​ວຽກກັບອົງການ ທີ່ບໍ່​ຂຶ້ນ​ກັບ ຣັຖ​ບານ ຫຼື (NGO) ກ່າວ​ຕໍ່​ວິ​ທ​ຍຸ​ເອ​ເຊັຽ​ເສ​ຣີ ໃນ​ວັນ​ທີ 9 ທັນ​ວາ ​ນີ້​ວ່າ:

ຂົງເຂດ ທີ່ຍັງມີບັນຫາເຣື່ອງສິທິ ເຣື່ອງຄວາມບໍ່ເທົ່າທຽມນີ້ ແມ່ນຂົງເຂດທີ່ເປັນຊົນເຜົ່າ ຖ້າຫາກວ່າ ອຳນາດການປົກຄອງ ໃນເມືອງ ບໍ່ເປັນທັມ ແນ່ນອນແລ້ວ ເຣື່ອງສິທິ ມັນກະຍັງ ຜູ້ມີອຳນາດ ກະໃຊ້ອຳນາດ ເພາະວ່າ ໄດ້ໄຄວ່ຄວ້າ ແວງຫາ.”

ອົງ​ການ​ຈັບ​ຕາ ຄວາມ​ເຄື່ອນ​ໄຫວ ດ້ານ​ເສ​ຣີ​ພາບ ຂອງ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ໂລກ ຫຼື (Freedom House) ໄດ້​ເຜີຍ​ແຜ່​ບົດຣາຍ​ງານ ກ່ຽວ​ກັບ ການ​ປະ​ເມີນ ​ສິ​ທ​ທາງ​ການ​ເມືອງ ແລະ ສິ​ທ​ເສ​ຣີ​ພາບ ຂອງ​ແຕ່​ລະ​ປະ​ເທດ​ທົ່ວ​ໂລກ ປະ​ຈໍ​າ​ປີ 2021 ໂດຍ ​ສ​ປ​ປ​ລາວ ໄດ້​ຖືກ​ຈັດ​ອັນ​ດັບ ໃຫ້​ເປັນ​ປະ​ເທດ ທີ່ ບໍ່ມີສິເສຣີພາບ.

ນອກ​ຈາກ​ນີ້ ອົງ​ການ Freedom House ຍັງ​ຣາຍ​ງານ​ອີກວ່າ ປະ​ເທດ​ລາວ ເປັນ​ຣັ​ຖ​ບານ​ພັກ​ດຽວ ຄື ພັກ​ປະ​ຊາ​ຊົນ ປະ​ຕິ​ວັດ​ລາວ ປົກ​ຄອ​ງ​ໃນ​ທຸ​ກດ້ານ ບໍ່ວ່າຈະເປັນດ້ານການເມືອງ ແລະ ຈຳ​ກັດ​ເສ​ຣິ​ພາບພົ​ລ​ເມືອງ ຢ່າ​ງ​ຮຸນ​ແຮງ, ບໍ່​ມີ​ການ​ໃຫ້ເວທີ ເພື່ອຄັດຄ້ານ ຢ່າງ​ເປັນ​ລະ​ບົບ, ບໍ່​ມີ​ອົງການພາກປະ​ຊາ​ສັງ​ຄົມ ທີ່​ເປັນ​ອິ​ສ​ຣະ ຢ່າ​ງ​ແທ້​ຈິງ ແລະ ການ​ຣາຍ​ງານ​ຂ່າວ ພາຍໃນ​ປະ​ເທດ ກໍຖືກ​ຈຳ​ກັດ ດ້ວຍ​ອຳ​ນາດ ຂອງ​ພັກ-ຣັ​ຖ.

ອອກຄວາມເຫັນ

ອອກຄວາມ​ເຫັນຂອງ​ທ່ານ​ດ້ວຍ​ການ​ເຕີມ​ຂໍ້​ມູນ​ໃສ່​ໃນ​ຟອມຣ໌ຢູ່​ດ້ານ​ລຸ່ມ​ນີ້. ວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຕ້ອງ​ໄດ້​ຖືກ ​ອະນຸມັດ ຈາກຜູ້ ກວດກາ ເພື່ອຄວາມ​ເໝາະສົມ​ ຈຶ່ງ​ນໍາ​ມາ​ອອກ​ໄດ້ ທັງ​ໃຫ້ສອດຄ່ອງ ກັບ ເງື່ອນໄຂ ການນຳໃຊ້ ຂອງ ​ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ. ຄວາມ​ເຫັນ​ທັງໝົດ ຈະ​ບໍ່ປາກົດອອກ ໃຫ້​ເຫັນ​ພ້ອມ​ບາດ​ໂລດ. ວິທຍຸ​ເອ​ເຊັຍ​ເສຣີ ບໍ່ມີສ່ວນຮູ້ເຫັນ ຫຼືຮັບຜິດຊອບ ​​ໃນ​​ຂໍ້​ມູນ​ເນື້ອ​ຄວາມ ທີ່ນໍາມາອອກ.

ເຕັມຫນ້າ