ວັນຄຣູແຫ່ງຊາຕລາວ ທີ 7 ຕຸລາ ຄົບຮອບ 28 ໃນປີ 2022 ນີ້ ທາງການລາວ ກໍໄດ້ສເລີມສລອງ ໃນທົ່ວປະເທດ ຮວມທັງຢູ່ສະຖາບັນການເມືອງ ແລະການປົກຄອງແຫ່ງຊາຕ ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ກໍໄດ້ຈັດພິທີສລອງຂຶ້ນໃນມື້ວັນທີ 6 ຕຸລານີ້.
ກ່ຽວກັບການສລອງວັນຄຣູນີ້ ປະຊາຊົນຜູ້ນຶ່ງ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ ທີ່ເຄີຍເປັນຄຣູ ເວົ້າຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີໃນມື້ດຽວກັນນັ້ນວ່າ ຢູ່ບ້ານກໍມີການສລອງ “ມື້ນີ້ວັນທີ 6 ມື້ນີ້ກະໂຮມນັກຮຽນ ເອົາຂອງຂັວນໄປໃຫ້ນາຍຄຣູ ມື້ອື່ນລວມ ມື້ນີ້ໃຫ້ເຂົາມອບຂອງຂັວນ ໃຫ້ນາຍຄຣູກ່ອນ” ແລະປະຊາຊົນທ່ານນຶ່ງ ທີ່ຢູ່ພາກເໜືອ ຂອງລາວ ກໍເວົ້າຄືກັນວ່າ ມີການສລອງ “ມີແຕ່ຢູ່ໂຮງຮຽນນີ້ແຫລະ ມີການສລອງກັນ ນັກຮຽນກໍເຮັດຂອງຂັວນ ໄປມອບໃຫ້ນາຍຄຣູຫັ້ນແຫລະ.”
ໃນໂອກາດວັນຄຣູແຫ່ງຊາຕນີ້ ທ່ານ ພຸດ ສິມມາລາວົງ ຣັຖມົນຕຣີ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະກິລາ ກໍໄດ້ກ່າວເຖິງ ຄວາມສໍາຄັນຂອງວັນດັ່ງກ່າວ ທີ່ສື່ມວນຊົນ ທາງການລາວ ຣາຍງານໃນມື້ວັນທີ 6 ຕຸລາ ຊຶ່ງໃນຕອນນຶ່ງ ເວົ້າເຖິງຄຸນງາມ ຄວາມດີ ຂອງຄຣູລາວ ຈົນຖືກຂນານນາມວ່າ ຄຣູເປັນຄົນຂອງພັກ, ຄຣູແມ່ນວິສະວະກອນ ແຫ່ງຈິຕວິນຍານ, ແມ່ນແມ່ພິມຂອງຊາຕ, ເປັນພໍ່ແມ່ຜູ້ທີສອງ ຂອງເດັກ, ເປັນຜູ້ມີຄວາມຮູ້ ແລະປະສົບການ ທີ່ສາມາດຖ່າຍທອດ ໃຫ້ແກ່ຜູ້ອື່ນ, ຄຣູຄືຜູ້ນໍາພາ ການປ່ຽນແປງໃໝ່ ແລະອື່ນໆ.
ທ່ານກ່າວວ່າ ພາລະໜ້າທີ່ຂອງຄຣູ ແມ່ນມີຄວາມສໍາຄັນ ໜັກໜ່ວງ ພ້ອມກັນນັ້ນທ່ານ ຣັຖມົນຕຣີກະຊວງສຶກສາກໍເວົ້າວ່າ ຄຣູມີຄວາມຮູ້ ຮັບຜິດຊອບສູງ ເຊັ່ນວ່າ ຜັນຂຍາຍຈິຕໃຈ ສາມພັທນາ ແລະຫ້າຫລັກ ມູນເຊື້ອການສຶກສາ ຊຶ່ງອະດີຕທ່ານຄຣູຜູ້ດຽວກັນນີ້ກ່າວວ່າ:
“ໂອ໋ຍກະຂຽນບົດສອນ 5 ບາດກ້າວ, ແຕ່ລະວິຊາຫັ້ນ 5 ບາດກ້າວ. ບາດກ້າວທີ 1 ກະຈັດຕັ້ງຫ້ອງ ແລ້ວກໍເປີດຫົວເຣື່ອງ ບົດຮຽນທີ່ເຮົາຮຽນຜ່ານມາກ່ອນແລ້ວກໍ ບົດ ຮຽນທີ່ຈະຮຽນປັດຈຸບັນ ແລະກໍບັນລະຍາຍສຸດທ້າຍກໍສລຸບ ໄດ້ກຽມຄັກແນ່ໄດ້ຂຽນບົດສອນຄັກແນ່ ເວົ້າບົດຮຽນໂຕໃດ ຫົວຂໍ້ມັນວ່າຈັ່ງໃດ ໜັກໆໆ.”
ການສລອງ ວັນຄຣູແຫ່ງຊາຕປີນີ້ ແລະປີທີ່ຜ່ານໆມາ ມີຂຶ້ນໃນຂະນະທີ່ຢູ່ປະເທດລາວ ຄຣູຍັງຂາດທັງປະລິມານ ແລະຄຸນນະພາບ, ປື້ມຮຽນ, ຫ້ອງຮຽນກໍບໍ່ພຽງພໍ ແລະຄຣູອາສາສມັກ ກໍພາກັນລາອອກຫລາຍ ເຊັ່ນຢູ່ເມືອງລອງ ແຂວງຫລວງນໍ້າທາ ເມືອງດຽວ ຄຣູອາສາສມັກ ລາອອກເຖິງ 20 ປາຍຄົນ ຊຶ່ງປັດຈຸບັນຍັງເຫລືອພຽງ 40 ຄົນ ແລະຄາດວ່າ ຈະລາອອກຕື່ມອີກ ປະມານ 10 ຄົນ ຍ້ອນບໍ່ມີຄວາມຫວັງ ທີ່ຈະໄດ້ເຂົ້າເປັນຣັຖກອນ.
ບັນຫານີ້ເຮັດໃຫ້ຄຣູຊັ້ນປະຖົມ ແລະມັທຍົມຢູ່ໃນເມືອງນີ້ ຕ້ອງໄດ້ສອນຄວບຫ້ອງ, ອີງຕາມຄໍາເວົ້າຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ ຫ້ອງການສຶກສາທິການ ແລະກິລາເມືອງລອງ ຕໍ່ວິທຍຸ ເອເຊັຽເສຣີ ໃນມື້ວັນທີ 9 ສິງຫາຜ່ານມານີ້.
ຢູ່ເມືອງທ່າແຕງ ແຂວງເຊກອງ ໂດຍສະເພາະໂຮງຮຽນປະຖົມ ຢູ່ຕາມເຂດຊົນນະບົດ ທີ່ຜ່ານມາ ນາຍຄຣູ ໄດ້ສອນຄວບຫ້ອງ ເຮັດໃຫ້ການສອນ ການຮຽນບໍ່ມີຄຸນນະພາບ ເທົ່າທີ່ຄວນ.
ເວົ້າສະເພາະ ຢູ່ໂຮງຮຽນມັທຍົມນາຕາກເມືອງ ແລະແຂວງໄຊຍະບູຣີ ໂຮງຮຽນດຽວ ກ່ອນໜ້ານີ້ ມີຄຣູອາສາສມັກ 7 ຄົນ ແຕ່ໄດ້ລາອອກໄປເຮັດວຽກອື່ນ ທັງຢູ່ພາຍໃນປະເທດ ແລະໄປປະເທດໄທຍ 4 ຄົນ ພາຍຫລັງ ທີ່ເປັນຄຣູອາສາສມັກມາໄດ້ 8-9 ປີ ແຕ່ບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ເຂົ້າເປັນຣັຖກອນ.
ມາເຖິງປັດຈຸບັນ ບັນຫາຄຣູບໍ່ພຽງພໍ ຍັງພົບເຫັນໄດ້ຢູ່ທົ່ວໄປ ໃນເຂດຊົນນະບົດ ຍ້ອນຈຳນວນໂຄຕ້າຣ໌ ທີ່ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະກິລາ ໄດ້ຮັບໃນແຕ່ລະປີໜ້ອຍ.
ດັ່ງທີ່ຄຣູຜູ້ໄດ້ຮັບການບັນຈຸ ເປັນຣັຖກອນມາແລ້ວ 2 ປີ ຢູ່ແຂວງຫົວ ພັນນາງນຶ່ງກ່າວວ່າ:
" ອາ ເຣື່ອງວ່າຄຣູບໍ່ພໍເນາະ ໃນເຂດດອຍນີ້ເພາະວ່າ ນັກຮຽນດຽວນີ້ຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ຄຣູພຽງພໍ ເຂົາຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ໂຍກຍ້າຍ ເອົາອາຈານຢູ່ໃນເມືອງ ໃນໂຕເມືອງນີ້ຂຶ້ນດອຍ. "
ປະຊາຊົນທີ່ເຄີຍເຮັດວຽກ ເປັນຄຣູອາສາສມັກ ມາແລ້ວເປັນເວລາ 8 ປີ ຢູ່ບ້ານແກ້ງເກັຍ ເມືອງບາຈຽງຈະເຣີນສຸກ ແຂວງຈຳປາສັກ ນາງນຶ່ງເວົ້າວ່າ:
" ເຫດຜົລທີ່ວ່າ ເຮົາບໍ່ໄດ້ສອນຢູ່ສອນຕໍ່ ເພາະວ່າສອນໄປແລ້ວບໍ່ໄດ້ເງິນເດືອນ ແລ້ວອີກຢ່າງນຶ່ງເຮົາກໍເສັຽເວລາມາຫຼາຍປີ ແລ້ວກໍບໍ່ໄດ້ຈັກເທື່ອຄຣູຈົບມາພ້ອມ ກັນນີ້ແຫຼະເຂົາໄດ້ເຂົ້າ ຢາກໃຫ້ຂັ້ນເມືອງຫຼືວ່າຂັ້ນເທີງໄດ້ເບິ່ງຄືນຊີ້ນ່າແບບວ່າ ຄຣູສອນກ່ອນ ຢ່າງຫຼາຍໆ ປີ ກໍຢາກໃຫ້ໄດ້ກ່ອນຊິຫັ້ນນ່າ ຄຣູສອນກ່ອນກໍບໍ່ໄດ້ຈັກເທື່ອບາງເທື່ອ ມາຫຼັງໄດ້ກ່ອນຄືເປັນເຫດຜົລ ແນວໃດເນາະ ."
ຈຳນວນຄຣູອາສາສມັກ ທີ່ລໍຖ້າບັນຈຸເປັນຣັຖກອນຄຣູ ໃນປີ 2021 ມີເຖິງເກືອບ 10,000 ຄົນ. ໃນນັ້ນກວມເອົາຄຣູອາສາສມັກ ທີ່ເຮັດວຽກມາແລ້ວ ແຕ່ 6 ຫາ 8 ປີ ຈຳນວນ 600 ປາຍຄົນ, ໄດ້ເຮັດວຽກແລ້ວ 3 ຫາ 5 ປີ 7,344 ຄົນ ແລະ ຕໍ່າກວ່າ 2 ປີ 1,802 ຄົນ.
ໃນປີ 2020 ຄຣູອາສາສມັກ ຫລາຍກວ່າໝູ່ ແມ່ນຢູ່ແຂວງສວັນນະເຂດ 2,298 ຄົນ, ຮອງລົງມາແມ່ນແຂວງຫລວງພຣະບາງ 1,154 ຄົນ, ໄຊຍະບູລີ 920 ຄົນ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 876 ຄົນ, ອຸດົມໄຊ 687 ຄົນ, ຈຳປາສັກ
523 ຄົນ ແລະແຂວງອື່ນໆອີກ.
ໃນຈໍານວນ ຄຣູອາສາສມັກອະນຸບານ 1,954 ຄົນ, ຄຣູປະຖົມ 3,163 ຄົນ, ຄຣູມັທຍົມຕົ້ນ 3,003 ຄົນ ແລະມັທຍົມປາຍ 1,689 ຄົນ. ບໍ່ພຽງເທົ່ານັ້ນ ນອກຈາກຄຣູອາສາສມັກ ພາກັນອອກຫລາຍແລ້ວ ນັກຮຽນ ກໍອອກໂຮງຮຽນຫລາຍຂຶ້ນ. ຢູ່ແຂວງພາກເໜືອຂອງລາວ ພວກນັກຮຽນ ເປັນຕົ້ນນັກຮຽນຢູ່ເຂດຫ່າງໄກ ທີ່ປະລະການຮຽນພາກບັງຄັບ ຈະແບ່ງອອກເປັນ 2 ກຸ່ມ ຄືກຸ່ມທີ່ບໍ່ມີອຸປະກອນສື່ສານ ໃນການຮຽນ ທາງອອນລາຍນ໌ ຍ້ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະກຸ່ມທີ່ຫຍຸ້ງຍາກ ໃນການເດີນທາງ ໄປໂຮງຮຽນໃນເມືອງ ເປັນຕົ້ນໃນໄລຍະທີ່ ມີການຣະບາດ ຂອງໂຄວິດ-19 ນີ້.
ນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມ ແລະມັທຍົມຢູ່ ສປປ ລາວ ປະລະການຮຽນຫລາຍ ເວົ້າສະເພາະສົກຮຽນ 2021-2022 ອັດຕຣາການປະລະ ການຮຽນຊັ້ນປະຖົມສຶກສາ ມີ 4.9% ແລະຊັ້ນມັທຍົມຕົ້ນ ສູງເຖິງ 11%. ໃນໂອກາດ ວັນສາກົລ ແຫ່ງການຮຽນຮູ້ໜັງສື ທ່ານ ພຸດ ສິມມາລາວົງ ຣັຖມົນຕຣີ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະກິລາ ກໍໄດ້ຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ໄດ້ຮຽນຈົບການສຶກສາ ພາກບັງຄັບ, ອີງຕາມຂ່າວ ອິນໄຊຕ໌ລາວ ວັນທີ 23 ກັນຍາຜ່ານມາ.
ແລະເມື່ອເວົ້າເຖິງ ວັນຄຣູໂລກ ທີ 5 ຕຸລາ ແມ່ນມີຄວາມໝາຍສໍາຄັນ ຍິ່ງສໍາລັບຄຣູ ອາຈານໃນທົ່ວໂລກ. ມີການສລອງທຸກໆປີ ຊຶ່ງແມ່ນອົງການ UNESCO ຮ່ວມກັບອົງການ ແຮງງານສາກົນ ແລະໜ່ວຍງານທີ່ກ່ຽວກັບ ການສຶກສາທົ່ວໂລກ ເປັນເຈົ້າການ ເພື່ອຍົກລະດັບອາຊີບຄູ, ສ້າງມາດຕະຖານ ທາງດ້ານສະຫວັດດີການຄູ ລວມທັງການຈັດຮູບແບບ ແລະ ລະບົບຂອງການສຶກສາໃຫ້ເໝາະສົມ. ຄຳວ່າຄຣູ ມາຈາກ ຄຣຸ ແປວ່າ ໜັກ ໂດຍຕີຄວາມໝາຍວ່າ ຜູ້ແບກຫາບພາຣະໜັກໜ່ວງ ຕໍ່ຊີວິຕຄົນອື່ນ, ທີ່ຕ້ອງເປັນແບບຢ່າງ ໃຫ້ນັກຮຽນ ,ມີໜ້າທີ່ສິດສອນ ດ້ວຍຄວາມເມຕຕາ, ດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈ ເພື່ອໃຫ້ລູກສິດມີຄວາມຮູ້.
ວັນຄຣູໂລກ ວັນທີ 5 ຕຸລາ ປີ 2022 ນີ້ຕົກຖືກວັນພຸດ ທີ່ເກືອບວ່າທຸກຄົນ ມີຄຣູສອນທີ່ຊື່ນຊອບ ຊຶ່ງພວກເຂົາເຈົ້າ ຄອຍໃຫ້ກຳລັງໃຈ ຊຸກຍູ້ທ່ານຜູ້ມີພະຄຸນ. ການສເລີມສລອງ ວັນຄຣູໂລກ ເປັນກິຈກັມສາກົນ ທີ່ອົງການການສຶກາສາ, ວິທຍາສາຕ ແລະວັທນະທັມ ຂອງສະຫະປະຊາຊາຕ ຫລືເປັນທີ່ຮູ້ກັນດີວ່າ UNESCO ໄດ້ປະກາດໃຫ້ວັນທີ 5 ຕຸລາເປັນວັນຄຣູໂລກ ແລະໄດ້ຈັດການ ສເລີມສລອງຄັ້ງທຳອິດ ໃນປີ 1994 ເພື່ອເປັນກຽດແກ່ຄຣູ ແລະອາຈານທັງຫລາຍ. ມັນເປັນຜົລຈາກ ຄໍາແນະນໍາ ຂອງອົງການ UNESCO ແລະອົງການແຮງງານສາກົນ ຫລື ILO ຢູ່ໃນກອງປະຊຸມ ຂອງຣັຖບານປະເທດຕ່າງໆ ທີ່ກຸງ ປາຣີສ໌ ປະເທດຝຣັ່ງເສດ.
ວັນຄຣູໂລກ ເປັນມື້ພັກນີ້ ແມ່ນມີຂຶ້ນພາຍຫລັງ ທີ່ມີການຮັບຮອງເອົາ ຄຳແນະນຳຂອງອົງການ UNESCO ທີ່ໄດ້ສເນີ ມາຕັ້ງແຕ່ປີ 1966 ກ່ຽວກັບສະຖານະພາບ ຂອງຄຣູ ທີ່ກຳນົດມາຕຖານ ກ່ຽວກັບສິດ ແລະຄວາມຮັບຜິດຊອບ ຂອງຄຣູໃນການກະກຽມເບື້ອງຕົ້ນ, ການສຶກສາເພີ່ມຕື່ມ, ການບັນຈຸ, ການຈ້າງງານ ແລະເງື່ອນ ໄຂການຮຽນຮູ້.
ຄຣູ ເປັນຜູ້ທີ່ເຮັດວຽກໜັກ ເປັນຕົ້ນເພື່ອຊ່ອຍໃຫ້ເດັກນ້ອຍ ແລະຄົນໜຸ່ມສາວຮຽນຮູ້, ເຕີບໂຕ, ເປັນນັກຮຽນຮູ້ ແລະມີອະນາຄົຕທີ່ດີ ຮວມທັງເພື່ອຄົນລຸ້ນຕໍ່ໄປ ພາຍຫລັງທີ່ໄດ້ຖືກຫລໍ່ຫລອມມາແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເວົ້າໄດ້ວ່າ ການໃຊ້ເວລາມື້ນຶ່ງ ຂອງທຸກໆປີເພື່ອເວົ້າວ່າ “ຂໍຂອບໃຈ” ນັ້ນແມ່ນໜ້ອຍທີ່ສຸດ ທີ່ຜູ້ຄົນສາມາດເຮັດໄດ້, ບໍ່ວ່າຜູ້ນັ້ນຈະຢູ່ແຫ່ງຫົນໃດໃນໂລກໃນມື້ນີ້. ຈົ່ງຈື່ຈຳໄວ້ວ່າ ຄຣູມີຄວາມສຳຄັນ!. ຈຸດປະສົງຂອງວັນຄຣູ ແມ່ນເພື່ອຮັບຮູ້, ປະເມີນຜົລ ແລະເສີມຂຍາຍສະຖານະພາບຂອງຄຣູ ອາຈານໃນທົ່ວໂລກ.
ຫົວຂໍ້ຂອງວັນຄຣູໃນປີ 2022 ນີ້ແມ່ນ “ການປ່ຽນແປງຂອງການສຶກສາ ເລິ່ມຕົ້ນແມ່ນ ຄຣູ”. ວັນຄຣູ ຫລືວັນຄຣູໂລກໃນທົ່ວໂລກ ແມ່ນເພື່ອສະແດງຄວາມຮູ້ບຸນຄຸນຄຣູ ອາຈານ ທີ່ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການກະກຽມເດັກນ້ອຍເພື່ອປະເຊີນກັບໂລກ. ນອກເໜືອໄປຈາກການໃຫ້ການສຶກສາ ແລະການຝຶກອົບຮົມແລ້ວ ບໍ່ຕ້ອງສົງໃສເລີຍວ່າ ຄຣູ ອາຈານ ຍັງເປັນຜູ້ໃຫ້ຄໍາປຶກສາ ແລະເປັນນັກປັດຊະຍາທີີ່ດີເດັ່ນ ທີ່ຊ່ອຍນັກຮຽນ ນັກສຶກສາ ໂດຍບໍ່ມີອະຄະຕິ,ປູກຝັງຄວາມໝັ້ນໃຈ ແລະຄວາມກ້າຫານ ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາເຈົ້າ, ຊ່ອຍພວກເຂົາເຈົ້າ ໃຫ້ມີຄວາມສາມາດ ໃນການຮັບມືກັບ ສະຖານະການ ທັງຂາຂຶ້ນ ແລະຂາລົງຂອງຊີວິດ. ສະບາຍດີ