ۋاڭيى تورىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، شىنجاڭ تور ئۇچۇر ئىشخانىسى «جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ تور بىخەتەرلىكى قانۇنى»غا ۋە «تور ئۇچۇر مەزمۇن مۇھىتىنى باشقۇرۇش بەلگىلىمىسى» گە ئاساسەن، بىر قىسىم خۇسۇسىي تاراتقۇ ھېساباتلىرىنى تاقىغان. ئۇقتۇرۇشتا ئاشكارىلانغان بەش تىپىك دېلو ئىچىدىكى ئىككى دىلو چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر تاراتقۇلىرى ۋە كۆزەتكۈچىلەرنىڭ ئالاھىدە دىققىتىنى قوزغىدى.
«F***» ئىسىملىك بىر ھېساب ”مىللەتلەر ئارا توي قىلىشقا ھۇجۇم قىلغانلىقى ۋە مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقىغا بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقى“ ئۈچۈن تاقالغان.
ئىنسان ھەقلىرى پائالىيەتچىلىرى ۋە تەتقىقاتچىلار خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ شەرقىي تۈركىستاندا 2017-يىلىدىن بۇيان تۈرلۈك ئىقتىسادىي مەنپەئەت ۋە سىياسىي تەرغىباتلار ئارقىلىق ئۇيغۇر ئاياللارنى خىتاي ئەرلەرگە تېگىشكە مەجبۇرلاۋاتقانلىقىنى، بۇ خىل قىلمىشنىڭ ئۇيغۇرلارنى ئاسسىمىلاتسىيە قىلىشنى مەقسەت قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرۈشمەكتە.
چېخ پەنلەر ئاكادېمىيەسى شەرقشۇناسلىق ئىنىستىتۇتىنىڭ ئالىي تەتقىقاتچىسى، تونۇلغان پائالىيەتچى، دوكتۇر دىلنۇر رەيھان رادىيومىزغا مۇنداق دېدى: ”خىتاي بىر مۇستەملىكە كۈچ سۈپىتىدە، مۇستەملىكە قىلىنغۇچىلار ئارىسىدىن ئۆزىنىڭ مۇستەملىكە سىياسەتلىرىگە قارشى چىققانلارنى ئەلۋەتتە قاتتىق باستۇرىدۇ ۋە جازالايدۇ. 7-ئاينىڭ 1-كۈنى يولغا قويۇلغان يېڭى قانۇن (مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقىنى ئىلگىرى سۈرۈش قانۇنى) بويىچە بۇ خىل باستۇرۇشلار قانۇنىي ئاساسقا ئېرىشىدۇ ۋە تېخىمۇ قاتتىق بولىدۇ. "
ئۇزۇندىن بۇيان ئاياللار ھوقۇقىنى قوغداشقا كۈچ چىقىرىپ كەلگەن دىلنۇر خانىم يەنە مۇنداق دېدى: ”مۇستەملىكە قىلىنغان ئاياللارنى باسقۇنچى (مۇستەملىكە قىلغۇچى) ئەرلەر بىلەن توي قىلىشقا زورلاش – ئاياللارغا قارىتىلغان مۇستەملكىچى ئېزىشنىڭ تىپىك مىسالى. بۇنىڭدىن مەقسەت – بىر ئارىلاشما مىللەت پەيدا قىلىپ، ئۇيغۇرلارنى مىللەت سۈپىتىدە يوق قىلىشتىن ئىبارەت. خىتاينىڭ ئىقتىسادىي تەرەققىياتى ۋە خەلقئارادىكى تېخنىكا كۈچى سەۋەپلىك، ئۇيغۇر ئاياللىرىنىڭ باسقۇنچى تويغا زورلىنىشى تارىختىكى ھەرقانداق ئوخشاش تىپتىكى ئەھۋالدىن ھەم ئېغىر ھەم خەتەرلىك.“
يەنە بىر دېلودا، ”晞***“ ئىسىملىك يەنە بىر ھېساب ”ئۆسمۈرلەرنى دىنغا ئېتىقاد قىلىشقا ئۈندەيدىغان مەزمۇنلارنى ئېلان قىلغانلىقى ئۈچۈن“ تاقالغان. بۇ جازالاشمۇ ئوخشاشلا تەنقىدكە ئۇچرىدى. ”ئۇيغۇر پوچتىسى“نىڭ بۇ ھەقتىكى خەۋىرىدە، ئۇقتۇرۇشتا بۇ ھېساب ئىگىسىنىڭ كىملىكىنىڭ ئاشكارىلانمىغانلىقى ياكى دائىرىلەر «ئۆسمۈرلەرنى دىنغا ئېتىقاد قىلىشقا ئۈندىدى» دەپ كۆرسەتكەن كونكرېت مەزمۇنلارنىڭ تەمىنلەنمىگەنلىكى قەيت قىلىندى.