Xitayning iqtisadi krizisni bir terep qilish tereddutliri cheklimige uchrimaqta

Yéqindin biri xitayda pay - chek bahasining töwenlep kétish sür'iti intayin tiz boldi. Öy - imaret tijaritide kasatlishish emdila bashlandi.
Obzorchimiz sidiqhaji rozi
2008-12-30
Élxet
Pikir
Share
Print

Hetta hökümet terep pul chiqirip sélin'ghan imaretlermu bosh péti qaldi. Tashqi soda gheyri tereqqiyat yoligha kirip qalghandin bashqa, payda qoghlishidighan tarmaqlardimu ziyan tartish ehwalliri körüldi.

Nöwette junggo iqtisadini tetqiq qilghuchilar töwendiki 3 nuqtida tonushini birlikke keltürdi. 1‏ - Junggo iqtisadida örleshning asta boluwatqanliqini tonup yetti. Junggo iqtisadi bu bir yil ichide jiddiy töwenlep kétishi mumkin. Töwenlep kétishning gheyriliki hetta bashqa döletlerde körülmigen ehwal bolup qélishi mumkin.

2‏ - Iqtisadning töwenlep kétishige qarita junggo jem'iyitining berdashliq bérish küchining ajizliqi toghrisidimu tonush birlikke keltürüldi. Teqsimat prinsipining adil bolmasliqi, siyasi jehette chiriklishish, iqtisadning tereqqi qilishigha baghliq turmushni yaxshilash ümidlirining köpiyishi eslide hökümetning qanunluq hökümet bolup qélishigha menbe bolup qélishi mumkin idi. Lékin bu ümidler yoqqa chiqti. Yéqindin biri xitay yazghuchilar: iqtisad %8 etrapida örlimeydiken, junggoda kommunistik partiyining we puqralarning ishi chataq déyishken.

3‏ - Krizisqa pétip qalghan dunya iqtisadining aldida junggo iqtisadining ajizliqi toghrisida tonush birlikke keltürüldi.

Bu künlerdin sel burun özini chong chaghlaydighan junggoning iqtisadi milletchilirila emes belki gherbte bezi, xushamet arqiliq junggo hökümitidin bir qacha tamaq tilep yéyelmeydighan gherb dunyasi alimlirimu "junggo iqtisadi musteqilliqi" nezeriyisini bazargha sélishqan idi. Ular junggoda iqtisad tereqqiyatining tézliki, yaxshiliqi heqqide gep sétip, junggo pütünley özining bazirigha we iqtisadi küchige tayinip iqtisadning dawamliq tereqqi qilishini ishqa ashurushi mumkin déyishken idi.

Bundaq epsaniler nöwette iqtisadi krizisning aldida pütünley meghlup boldi. Gerche junggoluqlar duch kelgen iqtisadi krizisning chungqur qatlamliq sewebliri özgiche bolsimu,lékin gherb dunyasida yüz bergen iqtisadi krizis junggo üchün éytqanda kötürelmiseng sanggiltiwal dégendek bir ish boldi. Bu ish nöwette junggo iqtisadining sijil tereqqiyatigha tesir körsitipla qalmay, belki junggoning iqtisadi krizisni bir terep qilish tereddutlirinimu zor derijide cheklimige uchratti.

Iqtisadning junggoda asta tereqqi qilishi mustemlike Uyghuristanning iqtisadi we siyasi weziyitige qandaq tesir körsitishi mumkin? junggo iqtisadini umumiy jehettin éytqanda bilim iqtisadi dégili bolmaydu. Belki bulang - talanggha, ékologiyilik muhitning qiyapitini buzush bedilige mewjut bolup tereqqi qiliwatqan iqtisadtur.

Yéqinda junggo bankisi bingtüen'ge milyard dollar qerz bérishini pilanlaptu. Eskiri xizmetni kücheytmekchimu yaki iqtisadi ishlarni rawajlandurup bingtüen'ge xitay köchmenlirini köchürüp chiqmaqchimu?

Ichki mongghülda oqutquchilarning namayish qilip ma'ash östürüshni telep qilishi zor kölemlik boldi. Arqidinla Uyghur oqughuchilar namayishqa teyyarliq qiliptu dégen gepler tor betliride otturigha chiqishqa bashlidi.

Bu rast ishmu yaki bu qétim wang léchüen awwal jama'et pikri teyyarlap, oqughuchilar we ziyaliylar arisida basturushni yolgha qoymaqchimu?

Toluq bet