Adana shehiride ötküzülüwatqan türk dunyasi sen'et bayrimigha Uyghurlarmu qatnashmaqta

Türkiyining 4-chong shehiri adanada ötküzülgen “Türk dunyasi sen'et bayrimi” ning meqsiti türkiy xelqlerning medeniyetlirini bir-birige tonushturush.
Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2011.10.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
turk-dunyasi-senet-bayrimi-305.jpg Adana shehiride ötküzülgen “Türk dunyasi sen'et bayrimi” gha qatnashqan Uyghurlar. 2011-Yili öktebir, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyining 4-chong shehiri adanada xelq'araliq türk dunyasi sen'et bayrimi ötküzülmekte. 10-Ayning 13-künidin 20-künigiche dawamlishidighan bu féstiwalgha qazaqistan, bulghariye türkliri, rusiye fédératsiyisining altay, bashqurtistan rayonliridin kelgen sen'et ömekliri shundaqla ezerbeyjan we Uyghurlardin teshkillen'gen sen'et ömekliri qatnashmaqta.

Adananing atatürk baghchisida ötküzülgen échilish murasimida söz qilghan “Türk medeniyetliri wexpi” mudiri exmet daghduran ependi, bu sen'et bayrimini uyushturushtiki meqsitining türkiy xelqlerning medeniyetlirini bir-birige tonushturush ikenlikini éytqan.

turk-dunyasi-senet-bayrimi-385.jpg
“Türk dunyasi sen'et bayrimi” gha qatnashqan türkiy millettin sen'etchiler. 2011-Yili öktebir, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Xelq'araliq türk dunyasi sen'et bayrimini merkizi qazaqistanning alma'ata shehirige jaylashqan türk xelqliri wexpi uyushturghan bolup, bu pa'aliyet heqqide téximu tepsiliy melumat élish üchün féstiwalni uyushturush komitétining mes'uli orqun özqale ependi bilen söhbet élip barduq.

U bu féstiwal heqqide melumat bérip mundaq dédi: bu sen'et bayrimini merkizi qazaqistanning alma'ata shehiride turushluq türk xelqliri medeniyetliri wexpi uyushturghan. Bu féstiwalgha qazaqistandin 170 kishilik bir sen'et ömiki keldi. Bu ömekning ichide gruzinlar, özbéklermu bar bolup, bu qétimqi sen'et bayrimimizgha köprek qazaq sen'etchiler qatnashmaqta. Bulardin bashqa bulghariyidin kelgen türkler, qazaqistandin kelgen Uyghur sen'etchiler, ezerbeyjan, rusiye fédératsiyisidin kelgen türkiy xelqlerdin sen'etchilermu bar.

Orqun özqale ependi xelq'araliq türk dunyasi sen'et bayrimini ötküzüshtiki meqsiti heqqide toxtilip mundaq dédi:
“Meqset türkiy xelqlerning bir-birining medeniyet we sen'et bayliqlirini chüshinishi, bu arqiliq bir-biri bilen bolghan alaqisini kücheytishini emelge ashurushtin ibaret. Bu sen'et bayrimigha ‛türkiy xelqlerning bir-birige quchaq échishi‚ dep téma qoyduq.”

Melumki, adana 19-esirning axirida rusiye zulumidin qéchip kelgen özbékler köp olturaqlashqan rayonlardin biri. Adanada türkistanliqlar jem'iyiti namida bir teshkilat pa'aliyet élip barmaqta, bular pütün pa'aliyetlerge sherqiy türkistanning ay yultuzluq kök bayriqi bilen qatnishidu. Bu qétimqi féstiwalda qazaqistandin kelgen Uyghurlar kök bayraq kötürelmigen bolsimu, parattin ötkende türkistanliqlar jem'iyiti kök bayraq bilen ötken.

Türkistanliqlar jem'iyiti bashliqi hüseyin berdilek ependi xelq'araliq türk dunyasi sen'et bayrimining adanada ötküzülüshining ehmiyiti heqqide toxtilip mundaq dédi:
“Mundaq bayramlar bizning bir ammiwi teshkilat bolush süpitimiz bilen dölitimizge türk dunyasining mewjutluqi, türk dunyasi birlikini qurush kérekliki we türkiy xelqlerning iqtisadiy munasiwitini kücheytishning lazimliqini anglitishimizda muhim ehmiyetke ige.”

U sözide türkiyide az sandiki kishilerning téxighiche sherqiy türkistan mesilisidin bixewer ikenlikini, emma özlirining meqsitining bu kishilerge sherqiy türkistan mesilisini anglitish ikenlikini bayan qilip mundaq dédi:
“Bügün'giche bezi kishiler türk dunyasining barliqidin bixewer. Heyran qalidighan ish shuki, bügün pelestin mesilisige hemme kishi köngül bölidu. Emma sherqiy türkistan'gha unchilik köngül bölmeydu. Shunga biz bu xil sen'et bayramliridimu sherqiy türkistanliq qérindashlirimizning derdini türk dunyasigha anglitishqa tirishiwatimiz. Bizning meqsitimiz mana shu, biz özbék, Uyghur, qazaq, qirghiz dep ayrimaymiz. Biz üchün bularning hemmisi bir millet, shunga bizning jem'iyitimizning isminimu ‛türkistanliqlar jem'iyiti‚ dep qoyduq.”

Ottura asiya türkiy jumhuriyetliri musteqil bolghili 20 yil boldi. Bu 20 yildin béri türkiyide türk dunyasi heqqide köp sanda, ilmiy muhakime yighini, qurultay, sen'et bayramlirigha oxshash pa'aliyetler ötküzüldi. Uyghurlar musteqil bolalmighan bolsimu bu xil pa'aliyetlerge musteqil ottura asiya türkiy jumhuriyetliridin kelgenlerge oxshashla alahide teklip boyiche qatnashmaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.