'Mustemlike qilin'ghan tupraqlarda sürgün we irqiy qirghinchiliqlar' namliq kitab neshirdin chiqti

"Sömürülen topraqlarda sürgünler we soyqirimlar" , yeni "mustemlike qilin'ghan tupraqlarda sürgün we irqiy qirghinchiliqlar" namliq kitab enqerede neshirdin chiqti. Dr. Tayfun atmaja yazghan 335 betlik, chong hejimlik mezkur kitabta musulman we türkiy milletlerdin bolup 12 millet tarixta uchrighan we bügün uchrawatqan sürgün hem irqiy qirghinchiliqlar tonushturulghan.
Muxbirimiz erkin tarim
2010-02-09
Share
Surgun-we-irqiy-qirghinchiliq-Sh-Turkistan-305.jpg Süret, "mustemlike qilinghan tupraqlarda sürgün we irqiy qirghinchiliqlar" namliq kitabning uyghurlarning kéyinki 150 yil jeryanida tartqan zulumliri bayan qilinghan, "uyghur türklirige qarita élip bérilghan irqiy qirghinchiliqning tarixiy jeryani we meydangha kelgen weqeler" dégen qismidin körünüsh.
RFA Photo / Erkin Tarim

Qattiq muqawiliq qilip neshir qilin'ghan bu kitabqa nurghun resimlermu qisturulghan bolup, buningda stalinning aghiska türklirige qarita élip barghan sürgün we bésim siyasiti, albaniye musulmanliri üstidin élip bérilghan bésim siyasiti, azerbayjanliqlargha élip bérilghan sürgün hem irqiy qirghinchiliqlar, 1992 - 1995 yilliri arisida sérblarning bosniyiliklerge qilghan qirghichiliqliri chüshendürülgen.

Bulardin kéyin yene sabiq bolghariye dölet re'isi todorjiwkowning bolghariye türklirige, sadam hüseyinning iraqtiki türkiy milletlerge qarita élip barghan sürgün we irqiy qirghinchiliq siyasetliri shuningdek yene qirim, anatoliye we kosowadiki türkiy milletler uchrighan sürgün we irqiy qirghinchiliqlar resimlik ispatlar bilen bayan qilin'ghan.

Eng axirida, "Uyghur türklirige qarita élip bérilghan irqiy qirghinchiliqning tarixiy jeryani we meydan'gha kelgen weqeler" témisida, Uyghurlarning kéyinki 150 yil jeryanida tartqan zulumliri bayan qilin'ghan. Kitabning axirida yene ürümchi weqesimu resimler arqiliq bayan qilin'ghan.

Bu kitab ötken yilining axirida enqerediki grafiker neshriyati teripidin neshir qilin'ghan bolup, bu eserge türkiy jumhuriyetliri we türkiy milletlerge mes'ul dölet ministiri faruq chélik ependi béghishlima yézip bergen.

U béghishlimisida musulman türkiy milletler we musulmanlar duchar bolghan we boluwatqan sürgün we irqiy qirghinchiliqlar heqqide qisqiche melumat bergendin kéyin, eserning ehmiyiti üstide toxtilip mundaq dep yazidu: "bu eser yéqinqi zaman tariximizda musulman türkiy milletler we musulmanlar duchar bolghan insan heqliri depsendiliri ispatlar arqiliq bayan qilin'ghan nahayiti zor ehmiyetke ige bir eser. Men bu eserni yézip chiqqan dr. Tayfun atmacha ependige rexmet éytish bilen birlikte, milliti, dini néme bolushtin qet'iy nezer yer yüzide héch qandaq bir insanning sürgün we irqiy qirghinchiliqqa duchar bolmastin tinchliq ichide yashishini ümid qilimen."

Burun Uyghur mesilisige bu xil kitablarda anche köp orun bérilmeytti. 5 - Iyul ürümchi weqesidin kéyin Uyghur mesilisi türkiyide dunyadiki eng chong mesililer bilen birlikte tilgha élinishqa bashlandi.

Biz sherqiy türkistan weqpi bash sékritari hamut göktürk ependi bilen söhbet élip barduq. U, bu kitabning ehmiyiti heqqide toxtaldi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet