Tarix-bügün

1946-Yili inqilab rehberliri arisida xelq'araliq yardemge we qollashqa érishishte amérikagha intilish xahishlirimu peyda boldi.

Untulup ketken untulmas shexsler: abdumuta'ali xelpet we sherqiy türkistan jumhuriyitining diniy siyasiti

1944-Yili 12-noyabir küni sherqiy türkistan jumhuriyiti qurulghandin kéyin özining dölet bashqurush siyasiy programmisini tüzüsh we qararlashturushqa kirishti.

Amérika we Uyghur diyari 1940‏-yillar (2)

Mu'awin prézidént wallaséning ürümchi ziyariti we shéng shiseyning ornidin qaldurulushi

1943-Yili amérika konsulxanisining qurulushining arqa körünüshi

Amérikaning Uyghur diyarining siyasiy teqdiri heqqide melum pozitsiyede bolushi 2-dunya urushining bashlinishi we küchiyish jeryani bilen munasiwetlik idi.

Untulup ketken untulmas shexsler: sherqiy türkistan jumhuriyiti diniy naziri abdumuta'ali xelpetning shanliq izliri

1944-1949-Yillardiki sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabi we Uyghur éli tarixida elixan töre bilen exmetjan qasimining ismi da'im aldinqi orunda tilgha élinatti.

Sherqiy türkistan milliy armiyesi ofitsérining jenggah xatiriliri (2)

Hakim tursun peqet özi biwasite qatnashqan, shahit bolghan weqeler we sepdashlirining ish-heriketlirini tepsiliy, inchike we rastchil meydanda turup bayan qilghan.

Yosif stalin we maw zédongning dostluqigha putlashqan "Uyghur tarixi" (2)

Arxé'olog we tarixshunas a. N bérnshtam özining "Uyghur xelqining qedimki we deslepki ottura esirler tarixining qissiliri" namliq esirini yézishning tüp muddi'asini ipade qilghan.

Sherqiy türkistan milliy armiyesi ofitsérining jenggah xatiriliri ( 1)

Hakim tursunning: "Milliy azadliq inqilabi jeryanida men heqdar bolghan ishlar" namliq eslimisi.

"Menzilge yételmigen seperler" diki tarixiy musapiler (1)

1940-Yillardiki milliy azadliq inqilab, jümlidin sherqiy türkistan jumhuriyitining herbiy we memuriy xadimlirining qaldurghan eslimiliri bir'az köprek.

Sherqiy türkistan jumhuriyitining "Küresh" zhurnilidiki tüp idiye - milliy azadliq

1944-Yilidin 1949-yilighiche dawamlashqan sherqiy türkistan inqilabi dewride sherqiy türkistan jumhuriyiti hökümiti metbu'at ishlirigha, jümlidin metbu'at arqiliq xelqni terbiyelesh, inqilabqa chaqirish, seperwerlik qilish we milliy hem wetenperwerlik rohni turghuzushqa alahide ehmiyet bergenidi.

Untulup ketken untulmas qehrimanlar-tursun isra'il (2)

Tursun isra'il bir qisim milliy azadliq inqilab rehberliri bilen bir qatarda xitay kompartiyesi teripidin muhim rehbiri xizmetlerge jelp qilinidu.

Untulup ketken untulmas qehrimanlar-tursun isra'il

20-Esirdiki milliy azadliq inqilabi tarixiy shexslirining xéli köpi 1949-yilidin bashlan'ghan muhajiret hayat musapilirini bashtin kechürüp, chet'ellerde hayattin ötti.

Amérikadiki axirqi "Ghazi" edhemjan zakirning hayat sepiri(2)

Edhemjan ependi eyni waqittiki sherqiy türkistan jumhuriyiti rehberliridin elixan töre, exmetjan qasimi qatarliqlar bilen uchrashqan, ularning yalqunluq nutuqlirining köp qétim anglighanidi.

Amérikadiki axirqi "Sherqiy türkistan inqilabi ghazisi" - edhemjan zakirning hayat sepiri (1)

2020-Yili, 24-yanwar jüme küni, amérikaning wirjiniye shtati we etraptiki shtatlarda yashaydighan Uyghurlar üchün tolimu qayghuluq bir kün boldi.

Bir esirlik mexpiy doklat: abdulla rozibaqining bolshéwiklardin Uyghurlarning azadliqini qollishini telep qilishi(3)

Abdulla rozibaqiyéfning qeyt qilishiche, 1922-yili, perghane wadisi, yettisu we bashqa jaylardiki qeshqeriye we jungghariyedin köchüp chiqip yerliship qalghan Uyghur ahalisining sani 800 ming idi.

Bir esirlik mexpiy doklat: abdulla rozibaqining bolshéwiklardin Uyghurlarning azadliqini qollishini telep qilishi(2)

Qeshqeriyening ahale, millet, ijtima'iy qurulmisi we Uyghur inqilabining qismiti

Bir esirlik mexpiy doklat: abdulla rozibaqining bolshéwiklardin Uyghurlarning azadliqini qollishini telep qilishi(1)

Abdulla rozibaqi rusiye hökümitini qeshqeriyediki inqilabqa qozghashqa tirishqan

1949-Yili we 2020-yilining yéngi yili Uyghurlargha némilerni ata qildi?

Nurmuhemmed sadiqof: "Xitay kompartiyesi Uyghurlar diyarini igilep, öz hakimiyitini tikligen 1949-yili uzutup, 1950-yili kütüwélish Uyghurlar üchün dert-elemning bashlinishi boldi."

Munir yérzin: exmetjan qasimi elixan töridin kéyin hökümet we xelqning aliy rehbiri idi

Exmetjan qasimi elixan töre sowét ittipaqigha élip kétilgendin kéyin hökümet we inqilabning rehbirige aylan'ghan.

Munir yérzin: 1945-1947-yilliri ürümchide xitaylar sépil ichige békinip yashaytti

Munir yérzin ependining éytishiche, eyni waqitta ürümchide Uyghurlar nopus jehette eng köp bolup, ahalining 75% ni teshkil qilatti.

Munir yérzin: milliy armiye ürümchige hujum qilsa, ürümchini azad qilalaytti

Milliy armiye qoshunliri 13-séntebir küni manas deryasining gherbiy qirghiqigha yétip kélip dawamliq sherqqe yürüsh qilip, ürümchini azad qilishqa teyyarlandi.

Sherqiy türkistan milliy armiyesining axirqi ofitsérining kechmishliri (2)

Abdullajan ependining éytishiche, ular 1945-yili 9-aylarda ghulja zapas 4-piyadiler polkigha teqsim qilin'ghan we kéyin azad nishanliq 2-polkta turghan.

Sherqiy türkistan milliy armiyesining axirqi ofitsérining kechmishliri (1)

1933-Yili qurulghan sherqiy türkistan islam jumhuriyitige 86 yil, 1944-yili qurulghan sherqiy türkistan jumhuriyitige 75 yil toshti.

Sherqiy türkistan jumhuriyiti milliy armiyesi éytqan marshlar

Buningdin 75 yil ilgiriki qurulghan sherqiy türkistan jumhuriyiti dölet gérbi, mukemmel qanun-tüzümliri, dölet apparatliri, dölet siyasiti, shuningdek muntizim zamaniwi armiyesige ige dunyaning ilghar musteqil jumhuriyetlirining biri süpitide qed kötürgenidi.

Abduréshit selimof: hayat musapemdiki eng bextlik künler sherqiy türkistan jumhuriyiti dewride ötken (2)

Sabiq sherqiy türkistan armiyesi ofitséri abduréshit selimofning hayat xatirisi: milliy armiye ofitséridin musapirliq sepirigiche

Abduréshit selimof: hayat musapemdiki eng bextlik künler sherqiy türkistan jumhuriyiti dewride ötken (1)

Sabiq sherqiy türkistan armiyesi ofitséri abduréshit selimofning hayat xatirisi: inqilab qoynigha qoshulush

Sherqiy türkistan yaki Uyghuristandin "Shinjang Uyghur aptonom rayonigha"

Seypidin ezizning öz eslimiside qeyt qilishiche, 1952-yili, wang jin uninggha maw zédungning uning milliy aptonomiye toghrisida konkrét pikir qoyushini telep qilghanliqini yetküzgen.

Toluq bet