"5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" amérika we yawropadiki bezi sheherlerde oxshimighan usullarda xatirilendi

Muxbirimiz sada
2019-07-08
Élxet
Pikir
Share
Print

Bügünki zaman Uyghur tarixidiki untulmas qanliq weqe "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqi munasiwiti bilen 5-iyul küni amérikining paytexti washin'gtonda amérika Uyghur birleshmisining teshkillishide bir meydan xatire namayishi ötküzülgenidi. Del shu künde yene amérikaning nyu-york we san-fransisko sheherliridimu bu kün'ge atap herxil xatirilesh pa'aliyetliri élip bérilghan.

5-Iyul küni yene amérikaning nyu-york shehiridiki dunyagha meshhur "Dewr meydani" da "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqi we lagér mesilisini asasiy mezmun qilghan resim körgezmisi we teshwiqat waraqlirini tarqitish pa'aliyiti ötküzülgen.

Mezkur pa'aliyetni "Amérika Uyghur akadimiyesi" we "Uyghur herikiti" teshkilati birlikte uyushturghan bolup, pa'aliyetke bu teshkilatlarning bir qisim ezaliridin bashqa, nyu-york we pénsélwéyniye shtatida yashaydighan Uyghur, türk bolup jem'iy 20 ge yéqin adem qatnashqan.

Nyu-yorktiki Uyghur ziyaliyliridin memet imin ependi körgezmining tepsilati heqqide söz qilip, "Dewr meydani" gha kelgen kishilerning mezkur pa'aliyet arqiliq Uyghur mesilisige bolghan diqqet-étibarining téximu ashqanliqini bayan qilip ötti.

5-Iyul küni yene amérikadiki kaliforniye shtatining san-fransisko shehiridiki Uyghur jama'itining teshkillishide bir meydan namayish ötküzülgen.

Nöwette san-fransisko shehiride 5-nöwetlik "Amérika Uyghur longqisi" ni talishish putbol musabiqisi ötküzülüwatqanidi. Shu sewebtin herqaysi jaylardin kelgen putbol kulubining yashlirimu bu namayishqa aktipliq bilen ishtirak qilghan.

Kaliforniye shitatining los-anjélis shehiridin namayishqa qatnishish üchün kelgen we söz qilghan amérika alem qatnishi idarisining optika inzhénéri, doktor erkin sidiq ependining radiyomizgha bildürüshiche, bu namayish Uyghurlar san-fransiskoda ötküzgen eng chong namayishlarning biri bolup hésablinidiken.

5-Iyul küni yene yawropadiki gérmaniye, gollandiye, shiwétsiye qatarliq döletlerdimu "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" gha atap xatire namayishi ötküzülgenidi.

Shu qatarda awstriyediki Uyghurlarmu 7-iyul küni xitay hökümitining 10 yil awwalqi bigunah Uyghurlarni qanliq basturushigha qarita bir naraziliq namayishi élip barghan we shu arqiliq shu yerlik xelqler we chet'ellik sayahetchilerge Uyghurlarning mesilisini anglatqan. Mezkur namayish awstiriyediki Uyghur jem'iyiti teripidin orunlashturulghan.

7-Iyul chüshtin kéyin sa'et 2 de bashlan'ghan namayishta namayish qoshuni awistriye paytexti wi'énna shehirining dangliq kochilirining biri bolghan mariyexilfer kochisidin baturlar meydanigha qarap yürüsh qilghan. Qollirida ay yultuzluq sherqiy türkistan bayriqi we "Uyghur diyaridin üch milyon Uyghur xitayning jaza lagérlirida", "Uyghurlargha erkinlik", "Shinjang xitaygha tewe emes" dégendek pilakatlarni kötürüwalghan namayishchilarning jenggiwar sho'arliri kochilarni lerzige keltürüwetken.

Namayish jeryanida mezkur namayishni teshkilligen awistriye Uyghur jem'iyitining re'isi abdughéni yaqup ependi Uyghur diyarining nöwettiki weziyiti heqqide söz qilghan.

Abdughéni yaqup ependi ayrim ziyaritimizni qobul qilip mezkur namayishning ehmiyiti heqqide tepsiliy chüshenche berdi.

Mezkur namayishni teshkilligüchilerdin awistriye Uyghur jem'iyitining teshkilat bölüm bashliqi mewlan dilshatmu radiyomiz ziyaritini qobul qilip, mezkur namayishqa shu yerdiki türk teshkilatlarningmu qatnashqanliqini we intayin yuqiri keypiyatta élip bérilghanliqini sözlep ötti.

Uyghur jama'iti teripidin hazirghiche ötküzülüp kéliwatqan namayishlarning bir ortaq nuqtisi bolsa, shu döletlerdiki xitay elchixanisi we konsulxaniliri aldigha bérip yighilish ötküzüsh we sho'arlarni towlashtur. Halbuki awistriye Uyghur jem'iyiti buninggha özgertish kirgüzgen. Abdughéni yaqup ependi bu heqte söz qilip, wi'énnaning dangliq kochilirida yürüsh qilishning xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan basturush we teqiblesh siyasitini dunyagha anglitishta téximu chong roli bolidighanliqini éytip ötti.

Toluq bet