Awstraliyede "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10yilliqini xatirilesh namayishi ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz uchqun
2019-07-08
Élxet
Pikir
Share
Print
"5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqini xatirilep, xitay hökümitige qarshi ötküzülgen namayishtin körünüsh. 2019-Yili 5-iyul, awstraliye.
"5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqini xatirilep, xitay hökümitige qarshi ötküzülgen namayishtin körünüsh. 2019-Yili 5-iyul, awstraliye.
RFA/Uchqun

7-Ayning 5-küni awstraliyening herqaysi sheherliride yashawatqan Uyghurlar "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqini xatirilesh namayishi ötküzdi. Sidnéy shehiride ötküzülgen namayish sidnéydiki xitay konsulxanisi aldida 50 din oshuq Uyghurning qatnishishi bilen ötküzüldi. Awstraliye Uyghur jem'iyitining katipi, dunya Uyghur qurultiyi ichki ishlar komitétining mudiri bextiyar böre ependimni ziyaret qilduq. U sidnéydiki namayish heqqide melumat bérip mundaq dédi:

"7-Ayning 5-küni dunya Uyghur qurultiyining chaqiriqi we awstraliye Uyghur jem'iyitining orunlashturushi bilen sidnéydiki xitay konsulxanisining aldida namayish ötküzduq. Bügün sidnéyda hawa yamghurluq bolghan bolsimu 50 din oshuq sherqiy türkistanliq qérindashlirimiz yuqiri keypiyat bilen namayishni dawamlashturdi".

Bextiyar ependim yene namayishning 2 sa'etke yéqin dawam qilghanliqini bildürüp mundaq dédi:

"Namayish sa'et 10 din 11 yérimghiche dawam qildi. Namayishchilar sherqiy türkistan'gha azadliq, sherqiy türkistan'gha hörlük dep sho'ar towlap xitay hökümitige bolghan naraziliqini ipadilidi shundaqla türmilerdiki, lagérlardiki bigunah xelqning qoyup bérilishini telep qilishti".

5-Iyul küni yene mélborndiki xitay konsulxanisi aldidimu namayish ötküzülgen bolup, igilinishiche bu namayishqa 50 din köprek Uyghur bilen birge bir qisim türklermu qatnashqan. Mélborndiki namayishqa qatnashqan nuriye özining néme üchün namayishqa qatnashqanliqi heqqide toxtilip mundaq dédi:

Mining ismim nuriye, men mélborn uniwérsitétining asiya tetqiqati kespining oqughuchisi. Bügün men xitayning mélborndiki konsulxanisi aldida namayishqa qatnashmaqtimen. Chünki 2009-yilidiki 5-iyul qirghinchiliqini xatirilesh bilen birge xelqimning heq-hoquqlirini telep qilmaqtimen. Men mélborndiki Uyghur jama'itining yash ewladliri bolush süpitim bilen xitay hökümitining Uyghurlarni sistémiliq halda yoqatmaqchi bolghanliqigha naraziliqimni bildürdüm. Méningche bundaq pa'aliyetler kélechekte biz yashlargha miras qalidu, biz muhajirette chong bolghan yashlar özimizning ewzellikimizdin paydilinip, Uyghur dewasigha aktipliq bilen qatnishimiz we dawagha bir kishilik hessimizni qoshushimiz kérek dep oylaymen".

Mélborndiki namayishqa qatnashqan türkiyelik kader xanimmu namayishtiki tesiratini köz yashlirini tutalmighan halda bayan qilip mundaq dédi:

Mining ismim kader, men türkiyede tughulghan. Özümni Uyghurlardin ayrip qariyalmaymen, bu bir türkning wezipisidur, shundaqla özini insan dep hésablighanlarning wezipisidur. Shuning üchün bu namayishqa keldim. Özini türk dep qaraydighanlar, musulman dep qaraydighanlar, eqelliysi özini insan dep qaraydighanlar bu yerde bolushi kérek. Uyghurlar bizning qénimiz we jénimizdur. Yolda bir itqa uwal qilin'ghinida taratqulargha chiqip chuqan salisiler, emma Uyghurlargha yardem qilmighininglar üchün uyat hés qilmamsiler" ?

7-Ayning 6-küni adélayid shehiridimu "5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi" ning 10 yilliqi munasiwiti bilen namayish ötküzülgen bolup, igilinishiche bu namayishqimu xéli köp sandiki Uyghurlar qatnashqan. Awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining mu'awin re'isi tash ependi bu toghrisida melumat bérip mundaq dédi:

"Bügün adélayid shehiride namayish ötküzduq, sa'et 10 yérimda king wélliyam kochisidin bir yérim kilométirliq musapini bésip, parlamént binasi aldigha yighilduq we ikki sa'ettin oshuq waqitta sho'ar towlap, namayishimizni qilduq".

Melum bolushiche, awstraliyening herqaysi sheherliride 10 yildin béri 5-iyul ürümchi qirghinchiliqini xatirilesh namayishi ötküzülmekte iken.

Programmini awistiraliyedin uchqun teyyarlidi.

Toluq bet