Qirghizistanda “5 Iyul ürümchi weqesi” ning 9 yilliqi xatirilendi

Ixtiyariy muxbirimiz féruze
2018.07.06
Qirghizistan-2018-5-iyul-01.jpg Qirghizistanda ötküzülgen “5-Iyul ürümchi weqesi” ni xatirilesh pa'aliyitidin bir körünüsh. 2018-Yili 5-iyul. Bishkek, qirghizistan.
RFA/Feruze

5-Iyul küni qirghizistan paytexti bishkek shehiridiki Uyghur jama'iti “Alamédin-1” mehelliside jem bolup “Ittipaq” jem'iyitining uyushturushi bilen “5-Iyul ürümchi weqesi” ning 9 yilliqini xatirilesh pa'aliyiti ötküzdi.

Murasimgha bishkek shehiri we uning etrapidiki nahiye we yézilardin kelgen Uyghur jama'etchiliki qatnashti. Murasim qirghizistan Uyghurliri “Ittipaq” jem'iyitining re'isi artiq hajiéfning riyasetchilikide élip bérildi. Aldi bilen dini zat abduréshit nadiruf wetenning azadliqi we musteqilliqi yolida qurban bolghan shéhitlargha atap xetme-qur'an oqudi. 

Siyasiy penlerning magistir namzati abdurehim hapizof asasiy doklatni oqup, xitay da'iriliri uzun yillardin béri Uyghurlarning insaniy heq ‏-hoquqlirini depsende qilip kéliwatqanliqini éytip, “5-Iyul weqesi” ge qatnashqan nechche yüzligen yashlarning ölüm jazasigha, muddetsiz türme jazasigha höküm qilin'ghanliqini, xitayning xelq'araliq insan heqlirini himaye qilish teshkilatlirining bu xil qirghinchiliq siyasitini toxtitish toghrisidiki qararlirigha boysunmay ta bügünki kün'giche dawamlashturuwatqanliqini tenqidlep ötti.

Arqidin qirghizistandiki péshqedem Uyghur pa'aliyetchilerdin tursun islam niyazi söz qildi. 

Murasimgha qatnashqan dunya Uyghur qurultiyining qirghizistandiki wakaletchisi rozimuhemmet abdulbaqiyéf her bir yighin-murasimlar sherqiy türkistan milliy marshi bilen bashlinishi kéreklikini tekitlep, jama'etke sherqiy türkistan milliy marshini anglatti. Rozimuhemmet ependi yene bügünki künlerde xitay da'irilirining bésim siyasiti küchiyip kéliwatqan bolsimu, lékin dunya Uyghur qurultiyining heriketliri xelq'araliq sehniside kötürülüp bériwatqanliqini ilgiri sürdi. 

Yighin qatnashquchisi, “Ittipaq” gézitining sabiq muherriri shemsiddin abduréhim ependi söz qilip, amérika, gérmaniye we türkiye hökümetlirige Uyghur jama'etchiliki namidin teshekkür xet yézishni iltimas qildi.

Radi'o ziyaritimizni qobul qilghan aqsaqallar kéngishining ezasi abduréshit nadirof dunya Uyghur qurultiyining chaqiriqlirigha pa'al awaz qoshidighanliqini izhar qildi.

Igilishimizche, “5-Iyul qanliq weqesi” bu yil birinchi qétim “Ittipaq” jem'iyitining jalal'abad shehiridiki shöbisi teripidin elishir nasiraxunofning teshebbusi bilen osh wilayitining qeshqer-qishlaq yézisida xatirilendi. Xatirilesh pa'aliyitige qirghizistanning jenubidiki üch wilayetning Uyghur ahalisi qatnashti. Qeshqer-qishlaqtiki murasimgha osh wilayitidiki “Ittipaq” shöbisining re'isi hemidulla met'is'haqof riyasetchilik qildi. Asasiy doklatni jalal'abad wilayiti aqsaqallar kéngishining ezasi elishér nasiraxunof oqup ötti. U “5-Iyul qanliq qirghinchiliqi héch qachan untulmaydu” dédi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.