Хитай б д т да уйғур диярида йиғивелиш лагерлириниң мәвҗутлуқини пүтүнләй инкар қилди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2018-08-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Уйғур елида тәрбийәләш лагерлириниң мәвҗутлуқини тамамән инкар қилип б д т да сөзләватқан хитай вәкиллири. 2018-Йили 13-авғуст.
Уйғур елида тәрбийәләш лагерлириниң мәвҗутлуқини тамамән инкар қилип б д т да сөзләватқан хитай вәкиллири. 2018-Йили 13-авғуст.
webtv.un.org

13-Авғуст б д т да чақирилған ирқий айримичилиққа қарши йиғинда хитай вәкилләр өмики «җаза лагерлири мәвҗут әмәс,» деди.

10-Авғуст б д т вилсон мәркизидә ирқий айримичилиққа қарши туруш комитетиниң 96-нөвәтлик йиғини өткүзүлүп, хитайниң кишилик һоқуқ вәзийити көздин көчүрүлгән иди. Йиғинда ирқий айримичилиққа қарши туруш комитетиниң 2 нәпәр алаһидә доклат хадими уйғурлар мәсилисини мәхсус оттуриға қойди. Мәзкур комитетниң муавин рәиси мәк гаулле ханим уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисини нуқтилиқ оттуриға қоюп өткән иди.

Бүгүн, 13-авғуст күни 49 нәпәр кишидин тәшкил тапқан хитай вәкилләр өмики алдинқи җүмә күни соралған соалларға қарита җаваб берип өтти. Улар җаваблирида уйғур дияридики миллий зулумларни пүтүнләй инкар қилипла қалмай, бәлки йәнә уйғур дияридики йиғивелиш лагерлириниң мәвҗутлуқини тамамән инкар қилди. Бу һал б д т ниң алаһидә доклат хадимлириниң күчлүк наразилиқини қозғиди. Ирқий айримичилиққа қарши туруш комитетиниң әзаси кут әпәнди «биз интайин әпсусландуқ. Хитай вәкилләр өмики гәпни әгитип, җаваб бериштин өзини қачурди,» деди. Мәк гаулле ханим болса «мән сориған соаллиримға җаваб алалмидим,» деди. Мәзкур комитетниң әзаси йәм һелһе ханим «мән сориған соалимниң җавабиға еришәлмигән болсамму, йәнә бир соал сораймән: илһам тохтиниң гунаһи немә?» деди. Комитетниң баш доклат хадими м әпәнди «хитай һөкүмити тилға елинған мәсилиләрниң һәммисини инкар қилди. Ундақта, хитайда зади мәсилә мәвҗут әмәсму? биз немини талаш-тартиш қилдуқ?» деди. Ирқий айримичилиққа қарши туруш комитетиниң барлиқ әзалири дегүдәк хитай тәрәпниң җаваблиридин қанаәтсизләнгәнликини һәр хил ибариләр билән ипадә қилди.

Д у қ ниң рәиси долқун әйса вә муавин рәиси пәрһат муһәммиди башлиқ 5 кишилик бир гуруппа бир һәптидин буян бу йиғинларға қатнишип кәлмәктә иди. Долқун әйса әпәндидин нәқ мәйданда хитайниң бүгүнки җаваблириниң қандақ тәсират пәйда қилғанлиқини сориғинимизда, хитай тәрәпниң б д т алаһидә доклат хадимлирини ялғанчиға чиқирипла қалмай, пүтүм кишилик һоқуқ тәшкилатлирини ялғанчиға чиқарғанлиқини, бу арқилиқ өзлириниң нәқәдәр ялғанчи икәнликини ғәрбкә йәнә бир қетим испатлап бәргәнликини тилға алди.

Хитай вәкилләр өмики тәркибидә шинҗаң теббий университетиниң мудири қәйсәр абдурәһим исимлик бир уйғурму бар болуп, у уйғур дияридики миллий мәсилә һәққидә өткән һәптә оттуриға қоюлған бәзи соалларға җаваб беришкә тәклип қилинди. Қәйсәр абдурәһим сөзидә уйғур дияриниң 2 миң йилдин буян хитай земининиң бир парчиси болуп кәлгәнликини, уйғур дияридики һәр милләт хәлқиниң инақ-иттипақ, бәхтияр яшаватқанлиқини еғизи-еғзиға тәгмәй сөзлиди. У «шинҗаңға берип өз көзүңлар билән көрүп келишкә тәклип қилимән,» деди. Униң сөзи давам қиливатқанда залдики уйғур вә башқа милләтләр мәсхирә қилип күлүшти.

Қәйсәр абдуреһимдин кейин тибәттики сотсиялизм университетиниң оқутқучиси болған бир нәпәр тибәтлик сөз елип, тибәт хәлқиниң тарихтики һәрқандақ заманға қариғанда көп бәхтияр яшаватқанлиқини давраң қилди вә хитай компартийәсини күйләп, залдикиләрниң мәсхирисигә учриди.

Йиғин хатимисидә ирқий айримичилиққа қарши туруш комитетиниң барлиқ хадимлири дегүдәк хитайниң җаваблиридин қанаәтләнмигәнликини вә үмидсизләнгәнликини тилға елишти. Хитай тәрәп болса һазир очуқ җаваб берәлмигән бәзи мәсилиләргә кейинрәк язмичә җаваб беридиғанлиқини, б д т ниң «миллий бөлгүнчиләр тәминлигән асассиз пакитларға тайинип, игилик һоқуқлуқ дөләт болған җуңгоға қарши мәйданда болмаслиқ» ни тәләп қилди.

Түнүгүн вә бүгүн хитайниң зувани болған шинхва агентлиқи вә «йәр шари вақти гезити» мақалиләр елан қилип, хитай тәрәпниң б д т дики осал вәзийитини ақлиған вә өзлириниң мәйданини ипадә қилишқан иди.

Бу қетимқи йиғинға қатнашқан д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәнди нәқ мәйданда зияритимизгә җавабән қилған сөзидә хитай тәрәпниң бәкла осал болғанлиқини әскәртти.

Йиғин хатимисидә д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди исмини ашкарилашни халимиған б д т ниң юқири дәриҗилик бир нәпәр хадимидин «хитайниң мушундақ җаваб беридиғанлиқини тәсәввур қилғанмидиңиз?» дәп сориведи, б д т хадими күлүп туруп «башқичә җаваб беридиғанлиқини қияс қилған болсам, пүтүнләй хаталишаттим. Уларниң җаваби һечқачан өзгәрмәйду. Чүнки у - хитай» дәп җаваб бәрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт