Doxturluqtin waz kechken Uyghur yash: “Uyghur bimarliri praktika obyékti qilindi”

Muxbirimiz méhriban
2014-10-27
Share
romal-saqal-cheklesh-diniy-305.jpg Uyghur élidiki bir doxturxanining aldigha ésip qoyulghan xitay tüzümi. Romal artqan we 45 yashtin töwen saqal qoyghan erlerning doxturxanigha kirishi cheklen'gen uqturush.
RFA/Erkin Tarim

Da'iriler yéqinqi xewerliride, 2010-yilidiki shinjang xizmet yighinidin kéyin, shinjanggha yardem namida kelgen mutexessisler arisida, bir türküm doxturlarningmu barliqini xewer qildi. Shundaqla, bu doxturlarning chong sheherlerdiki ewzel shara'ittin waz kéchip, shara'iti nachar bolghan jenubiy Uyghur rayonidiki doxturxanilargha yerliship, késel körsitish, dawalinishta qiyniliwatqan Uyghur déhqanlirigha “Qulayliq” dawalinish pursiti yaratqanliqi teshwiq qilinmaqta.

Undaqta Uyghur déhqanliri rastinila xitay teshwiqatidiki ewzel shara'itidin behrimen boluwatamdu? yéqinda gherb döletlirige oqush pursiti izdep kelgen yash Uyghur doxtur özi ikki yil ishlep, istépa bérip chiqqan, jenubiy Uyghur élidiki melum herbiy doxturxanida körgenlirini bayan qilip, “Türküm-türküm Uyghur bimarlirining praktika obyékti qilinishi we na'usta doxturlarning qolida xata dawalinip nabut bolushi, méni bu doxturxanida dawamliq ishleshtin waz kechürgen seweblerning biri” dédi.

Uning bayanidin melum bolushiche, u ishlewatqan herbiy doxturxana jenubiy Uyghur rayonida xéli dangliq doxturxana bolsimu, emma doxturxanida u öz közi bilen körgen, doxturluq exlaqigha we doxturxana tüzümige xilap qilmishlar uni uzundin buyan azablap kelgen. U, axiri doxturluq xizmitidin waz kéchishke mejbur bolghan.

Uning bildürüshiche, 200 din artuq doxturi bar doxturxana 10 yillar ilgiri ahalisining 90 pirsenti Uyghur bolghan jenubiy Uyghur rayonida “Dawalash téxnikisi yuqiri herbiy doxturxana” dep teriplinip, nurghunlighan Uyghur bimarliri da'im kélip késel körsitidighan doxturxanigha aylan'ghan. Emma xitay tili bilmigen Uyghur bimarlirining xitay doxturliri teripidin xalighanche silkishlinishi, xata dawalash sewebidin naka qilinishi, hetta opératsiyige qatnashqan xitay doxturlirining öz xizmitidiki sewenliktin ökünüshning ornigha “Praktika pursitige érishkenlikidin maxtinishi” qatarliq ehwallar bu doxturxanining adettiki meshghulatigha aylinip qalghan.

U, özining bu doxturxanigha késel körsitishke kelgen Uyghurlargha köp qétim xalis terjiman bolush jeryanida, opératsiye qilinishqa buyrulghan Uyghur bimarlirigha ürümchi, qeshqer qatarliq sheherlerdiki chong doxturxanilargha bérip dawalinish teklipi bergen ehwallarni bayan qilip, bezi bimarlar uning teklipini qobul qilip, bashqa doxturxanilargha ketken bolsimu, emma iqtisadiy ehwali nachar Uyghur déhqanlirining na'usta xitay doxturlirining praktika obyéktigha aylinip, opératsiye kariwitida nabut bolushi özini azablighanliqini bildürdi.

Xitay hökümiti 2009-yili Uyghur élida yüz bergen 5-iyul naraziliq namayishidin kéyin, yerlik Uyghur xelqining turmush sewiyisini we dawalinish shara'itini yaxshilaydighanliqi heqqide wede bergen. Xitay xewerliride, 2010-yili échilghan shinjang xizmet yighinidin kéyin, jenubiy Uyghur rayonining dawalash shara'itini yaxshilash üchün, ichkiridiki chong sheherlerdin bir türküm “Doxturlar”ning kelgenliki we ularning jenubtiki doxturxanilargha teqsim qilinip, jenubtiki Uyghur qatarliq yerlik milletlerning késel körsitip, dawalinishigha qulay purset yaritilghanliqi xewer qilin'ghan idi.

Bu heqte sorighan so'alimizgha jawab bergen bu Uyghur yash mundaq dédi: “Doxturxanimizda asasen herbiy doxturlar ishleydu. Yéqinda yardem namida ichki ölkilerdin 50 doxtur qobul qiliniptu. Ular heqliq késel köridiken, shu ayliq ma'ashi körgen késel sanigha qarap bérilidiken. Emma bilishimche, ularning ichide 45 kishining doxturluq kinishkisi yoq iken. Elwette sehiye idarisining ademliri tekshürüsh namida doxturxanimizgha kélip turidu. Ular kélishtin bir kün awwal doxturxana bashliqi uqturush qilip, kinishkisi yoq “Doxturlar”ni öyde dem élishqa buyruydu, shu künki késel köridighan doxturlar tizimliki ichidin ularning ismi waqitliq öchürülidu. Tekshürgüchi xadimlar ketkendin kéyin bolsa ular qaytidin késel körüshke bashlaydu.”

U özining bu ehwallargha bolghan naraziliqini ipadiligini üchün, doxturxana bashliqlirining chishigha tégip qoyup, doxturxanidiki nurghunlighan pursetlerdin mehrum qilin'ghanliqini bildürüp mundaq dédi.“Men doxturxanida ishligen mezgilde 3 yilliq téxnikom mekteplerni tügetken, “Shinjanggha yardem” üchün kelgen bu atalmish “Doxturlar” kinishkisi yoq ehwalda késel körüp keldi, hetta söngek bölümide ishleydighan birqanche kishining söngek opératsiyisige qatnashqanliqini öz közüm bilen körüp heyran qaldim we ghezeplendim. Bu ishni doxturxana bashliqigha inkas qilghinim üchünla ichkiri ölkilerde bilim ashurush, téximu yuqiri örlep aspirantliqta oqush pursetliridin mehrum qilindim. Axiri xizmitimdin pütünley istépa bérip, chet'elge chiqip kétishke mejbur boldum.”

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet