Uyghurlar bu yilliq ramizanning yenila cheklimiler ichide dawamlishiwatqanliqini bildürdi

Muxbirimiz méhriban
2016.06.10
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
tetil-siyasiy-uginish-ramizan-ramzan-305.jpg Tetil mezgilide siyasiy öginishke yighiwélin'ghan lengger bashlan'ghuch mektep oqughuchiliri. 2012-Yili 20-iyul.
http://ui.xjsfedu.com


Xitay merkizi hökümiti bu yilliq ramizan harpisida “Shinjangning diniy étiqad erkinliki ehwali” namliq aqtashliq kitab élan qilip, Uyghur élide musulmanlarning diniy étiqadigha nisbeten héchqandaq cheklimining yoqluqini ilgiri sürgen idi. Halbuki, Uyghur élidin radiyomiz ziyaritini qobul qilghan Uyghurlar öz inkaslirida bu yilliq ramizanning yenila her xil cheklimiler ichide dawamlishiwatqanliqini bildürdi.

6 - Iyun küni pütkül dunya musulmanliri üchün xasiyetlik ramizan éyi bashlinip, musulmanlar roza tutushqa bashlidi. Emma bu yilliq ramizan heqqide radi'omizgha inkas qilghan Uyghurlarning bildürüshiche, hökümet da'iriliri teshwiqatida “Musulmanlarning roza tutushigha cheklime qoyulmidi” dep teshwiq qiliwatqan bolsimu, emma hökümet kadirliri, oqutquchi - oqughuchilarning roza tutushi cheklinidighanliqi heqqide idare - jem'iyet, mekteplerde her xil namlardiki uqturushlarni tarqitip, réstoran - ashpuzullarni échishqa mejburlash wasitilirini qollinip, hetta hökümet kadiri bolmighan Uyghurlarghimu her xil cheklime - belgilimilerni qoyup, Uyghurlarning ramizan éyidiki diniy pa'aliyetlirige qarita cheklime - kontrolluqni kücheytkenlikini bildürdi.

Ili diyaridin radiyomiz ziyaritini qobul qilghan bir Uyghur, téléwizorlardiki xewerlerdin yéqinda élan qilin'ghan “Shinjangning diniy étiqad erkinliki ehwali” heqqidiki xewer we mulahizilerni anglighanliqini bildürüp, “Hökümitimiz hazir bu heqtiki teshwiqatlargha alahide étibar bériwatidu, emma hökümet xizmetchiliri we oqutquchi, oqughuchilargha roza tutmasliq heqqidiki uqturushlar tarqitilip, bu belgilimiler qattiq ijra qiliniwatidu” dédi.

Bu kishi bayanida hazir rozini peqet özige oxshash déhqanlarning normal tutush imkaniyitige ige ikenlikini bildürüp, hökümet kadirliri we mektep oqughuchilirining roza tutushini chekleydighan her xil tekshürüsh we tedbirler kücheytilgenliki üchün, Uyghurlarning köp éhtiyatchan bolup ketkenlikini bildürdi.

7 - Iyun ramizanning 2 - küni erkin asiya radi'osi Uyghur bölümige kelgen bir inkasta, da'irilerning xotendiki meschitlerdiki diniy teblighler qéliplashturulghanliqi tilgha élinip, “Xotende bir aydin buyan barliq meschitlerde teblighni bir tutash qilishni yürgüzdi. Barliq meschitlerning méhrabining qéshigha ikki téléwizor qoyup qoydi, jüme künliri tebligh téléwizor arqiliq tarqitilidu. Barliq meschitlerdiki jama'et téléwizorda bir tutash tarqitilghan burmilan'ghan teblighni anglap olturimiz” déyilgen idi.

Ili diyaridin ziyaritimizni qobul qilghan bu kishi özi turushluq jaydiki meschitlerning ehwalini bayan qilip, gerche bu yerlerde jenubiy Uyghur diyaridiki xoten qatarliq jaylarda yolgha qoyulghan hökümetning testiqidin ötülgen teblighni meschit ichige téléwizor qoyup anglitidighan ehwal téxi körülmigen bolsimu, emma her jüme meschitlerde imamlarning jama'etke sözleydighan teblighlirining mezmuni munasiwetlik hökümet xadimlirining tekshürüshi we testiqidin ötidighanliqini bildürdi.

Radiyomiz igiligen ehwallardin da'irilerning ramizanliq cheklimisi ma'arip sahesidila emes, belki asasiy qatlamdiki yéza - kent kadirliri, yeni partiye ezaliri, kent kadirliri, siyasiy aktiplar we shundaqla hökümettin ma'ash alidighan ishchi - xizmetchilerning hemmisige oxshash yürgüzülidighanliqi ashkarilan'ghan idi.

Bügün radiyomiz ziyaritini qobul qilghan Uyghurlar hazir hökümet xizmetchiliri we oqughuchilarning özige awarichilik tépiwélishni xalimighanliqi üchün roza tutmasliqqa mejbur ikenlikini bildürdi.

Ürümchide uzun yil hökümet xizmitini qilip, dem élishqa chiqqan bir Uyghur, ilgiri idaride ishligen waqtida her xil sewebler tüpeylidin roza tutush imkaniyiti bolmighanliqini, shunga hazir amal bar her künlük rozisini toluq tutushqa tirishiwatqanliqini bildürdi.

Radiyomiz yerliktin igiligen ehwallarda yene, Uyghur élining jenubidiki xoten, aqsu, korla qatarliq jaylarda ramizan mezgilide normal tijaretni toxtatqan Uyghur ashxanilirigha jerimane qoyulidighanliqi heqqide uqturush tarqitilghanliqi melum bolghan idi.

Radi'omizgha bu heqte yézilghan bir inkasta, xotende, Uyghurlarning ashxana - réstoranliri xojayinlirining mejburiy halda ramzanda normal tijaret qilish toxtamnamisige qol qoy qoydurulghanliqini, mezkur toxtamnamidiki belgilimige asasen ramizan mezgilide ashxanilarda normal tijaret qilmisa 500 somdin 1000 somghiche jerimane töleydighanliqi inkas qilindi.

Radiyomiz muxbiri xoten'ge téléfon qilip igiligen ehwaldimu, öz kimlikini ashkarilimasliq sherti bilen ziyaritimizni qobul qilghan bir neper ashxana xojayini ramizandin ilgiri nahiyilik soda - sana'et birleshmisidin Uyghur réstoran - ashpuzullirigha buyruq chüshürülüp ramizan mezgilide ashxanilarning échilishi shert ikenlikini uqturghanliqini bildürüldi.

Ili diyaridin ziyaritimizni qobul qilghan Uyghurlar, oxshash belgilime ili diyaridimu yolgha qoyulghan bolsimu, emma bu yil ramizan mezgilide bezi Uyghur ashxana - réstoranliri, ramizandin ilgiri munasiwetlik hökümet da'irilirige mezkur ashxana yaki réstoranning rémont qilinidighanliqini yaki bézesh ishliri élip bérilidighanliqini bildürüp iltimas sunup, ashxana xadimlirini bir mezgillik dem - élishqa qoyup bergenliki bildürdi.

Bügün ziyaritimizni qobul qilghan Uyghurlar öz bayanlirida, hökümetning ramizan mezgilidiki her xil cheklimiliri yillardikige oxshash dawamlishiwatqan bolsimu, emma Uyghurlarning yenila özining qurbi yétishiche pütkül dunya musulmanlirigha oxshash bu xasiyetlik ramizan éyida allah buyrughan perhizlerni ada qilishqa tirishiwatqanliqini bildürüshti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.