Д у қ рәиси долқун әйса ирландийәдә зиярәттә болмақта

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2018.10.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
DUQ-Reisi-Erlandiyede-2018.jpg Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди ирландийәдики бирқисим уйғурлар билән. 2018-Йил 18-өктәбир. Дублин, ирландийә.
RFA/Ekrem

15-Өктәбирдин буян әнглийәдә зиярәттә болуватқан д у қ рәиси долқун әйса әпәнди 18-өктәбир күни дублинға йетип берип, ирландийәдики уйғур җамаити билән йүз көрүшкән һәмдә 19-өктәбир күни ирландийә ташқи ишлар министирлиқиниң хадимлири билән сөһбәт өткүзгән.

Долқун әйсаниң бу қетимлиқ әнглийә вә ирландийәгә қилған зияритиниң асасий мәқсити бу икки дөләт һөкүмәтлирини уйғурлар мәсилисигә көңүл бөлүшкә чақириш һәмдә уларни 11-айда б д т да өткүзүлидиған хитайниң кишилик һоқуқ вәзийитини көздин көчүрүш йиғинида уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисидә хитайға бесим ишлитишкә дәвәт қилиштин ибарәт икән. Дуня уйғур қурултийиниң явропа вә америкидики бәзи дөләтләр һөкүмәтлири билән бу һәқтә сөһбәтләр елип бериши әслидә қурултайниң нөвәттики хизмәт күнтәртипидики җиддий вәзипиләрдин икән.

Долқун әйса әпәндиниң ирландийә зиярити д у қ ниң тәшкилий җәһәттин тунҗи қетим мәзкур дөләтниң һөкүмәт органлири билән учришиши вә сөһбәт өткүзүши болуп һесаблинидикән. У алдинқи күнлири әнглийә һөкүмәт даирилири билән бу хусуста йепиқ сөһбәтләр елип барған иди. Бүгүн у йәнә ирландийә ташқи ишлар министирлиқиниң хадимлири билән учришип, улар билән уйғур дияридики җаза лагерлири мәсилисини әтраплиқ музакирә қилған. Униң ейтишичә, ирландийә илгири әнглийә мустәмликисидин қутулуш үчүн көп күрәш қилған бир дөләт болуш сүпити билән уйғурларниң дәрдини асан чүшәнгән вә уйғурларға һесдашлиқини билдүргән. 

Ирландийәдики уйғурлардин бәхтияр әпәндиму бүгүнки ташқи ишлар министирликидә елип берилған сөһбәткә дахил болған. У бу қетимқи учришишниң нәтиҗилик болғанлиқи тилға алди һәмдә ирландийә һөкүмәт даирилириниң уйғурлар мәсилисигә көңүл бөлүш позитсийәсидин мәмнунлуқ һес қилғанлиқини әскәртти. 

Ирландийә ташқи ишлар министирликидә өткүзүлгән бүгүнки сөһбәткә д у қ ниң явропа парламенти вәкили райин әпәндиму қатнашқан. У зияритимизни қобул қилип мундақ деди: “д у қ рәиси долқун әйса һәмдә ирландийәдә олтурушлуқ 3 нәпәр уйғур билән бирликтә бүгүн ирландийә ташқи ишлар министирлиқида зиярәттә болуп, шәрқий түркистандики еғир вәзийәтни аңлаттуқ шундақла хитай билән болған сөһбәттә ирландийә һөкүмитиниң наһәқ өлтүрүлгән уйғурлар һәққидә хитайдин мәлумат соришини, из-дерәксиз ғайиб болғанларниң сориқини қилишни, җаза лагерлирини дәрһал тақашқа бесим ишлитишини тәләп қилдуқ. Сөһбәт җәрянида ирландийә һөкүмитиниң шәрқий түркистанға адәм әвәтип җаза лагерлири үстидин тәкшүрүш елип беришини илтимас қилдуқ. Биз йәнә алдимиздики айда б д т өткүзүлидиған хитайниң кишилик һоқуқ вәзийитини көздин көчүрүш йиғинида ирландийә һөкүмитиниң уйғурлар мәсилисини, җүмлидин җаза лагерлири мәсилисини дадил оттуриға қоюшини соридуқ. Биз ирландийә даирилириниң шәрқий түркистанлиқ сиясий панаһлиқ тилигүчи уйғурларни юртиға қайтурғанлиқ тарихи барлиқини йүзигә селип, бу сиясәтни өзгәртишини тәләп қилдуқ. Ирландийә даирилири уйғурлар вәзийитиниң нәқәдәр хәтәрлик болғанлиқини тонуп йәтти. Ирландийәдики уйғурларни қоғдайдиғанлиқини, хитай билән болған мунасивәтләрдә уйғурлар мәсилисини унутмайдиғанлиқини баян қилди. Мәнчә, бу қетимқи сөһбәт наһайити нәтиҗилик болди. Ирландийә даирилири бизни үмидләндүрди.”

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.