Илһам тохти әпәнди билән өткүзүлгән сөһбәт хатирилири 2

Мухбиримиз меһрибан
2015-10-30
Share
gheyret-niyaz-dilshat-perhat-nureli-305 Хитай һөкүмити тәрипидин қолға елинған бир қисим ахбарат вә интернет саһәсидики шәхисләр: сүрәттә оңдин башлап саәт истрилкисиға қарши йөнилиштә: ғәйрәт нийаз, дилшат пәрһат (дийарим тор бекити), нурәли (сәлкин тор бекити).
RFA


Илһам әпәндиниң ғәйрәт нияз қатарлиқ тор язарлири вә тор башқурғучилири һәққидики баянлири

Хитай даирилири уйғурларниң қануний һәқлирини тәләп қилған уйғур зиялийси илһам тохтини 2014 - йил 15 - январ тутқун қилғандин кейин, чәтәлләрдики кишилик һоқуқ тәшкилатлири вә ғәрб демократик дөләт һөкүмәтлириниң илһам тохтини шәртсиз қоюп бериш чақириқиға пәрва қилмай, илһам тохти әпәндиниң қарашлирини аталмиш“җинайи пакитлар” дәп елан қилип, 2014 - йили 23 - сентәбир күни униңға “ бөлгүнчилик вә қутратқулуқ” җинайити артип муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилған иди. Униң 2008 - йилдин таки у тутқун қилинғанға қәдәр хәлқара таратқуларға бәргән баянлири җүмилидин радийомиздики сөһбәтлиридә уйғур вәзийити вә хитайниң уйғурларға қаратқан сияситидики мәсилиләр оттуриға қоюлди.

Бүгүн диққитиңларға сунидиғинимиз, әйни йиллири илһам тохти билән өткүзүлгән сөһбәт хатирилириниң 2 - қисми, йәни илһам әпәндиниң 2009 - йили 5 - июл вәқәсидин кейин, уйғур аптоном район даирилири тәрипидин тутқун қилинған ғәйрәт нияз қатарлиқ уйғур тор язарлири, диярим, шәбнәм қатарлиқ 200 дин артуқ тор бекәт саһиплири вә тор башқурғучилири мәсилиси тоғрилиқ радийомизға бәргән баянлири.

Ваң лечүән, нурбәкри қатарлиқ әйни чағдики уйғур аптоном район даирилири 2009 - йилдики 5 - июл үрүмчи вәқәсидин кейин вәқәниң йүз бериш сәвәбини уйғурларға қаритилған миллий бастуруш сиясити вә 2 - дәриҗилик пуқра муамилисигә учраватқан уйғурларниң өз земинидики байлиқ тәқсимати, тәрәққият вә иш пурсәтлиридин мәһрум қалдурулған риал әһвалини түзитишкә қаритишниң орниға, 5 - июл вәқәсиниң йүз бериши вә уйғурларниң һөкүмәткә қарши наразилиқиниң күчийишидики сәвәбләрни уйғур топр бекәтлиридә елан қилинған мақалә, әсәрләргә артип, 280 дин артуқ уйғурчә тор бекитини тақивәтти. 2009 - Йил 7 - айниң оттурилиридин башлап таки шу йили 10 - айниң оттурилириға қәдәр тор язарлири, тор бекәт саһиплири вә тор башқурғучилиридин нәччә йүз кишини түркүм - түркүмләп тутқун қилди.

Нурбәкри тәрипидин “5 - июл вәқәси” дә қутратқулуқ қилди дәп әйибләнгән бейҗиңдики илһам тохти әпәнди, 2009 - йил 8 - айниң ахири дәсләпки тутқундин кейин, бейҗиңдин айрилмаслиқ шәрти билән вақитлиқ қоюп берилди. Бу мәизгилдә өйигә нәзәрбәнд қилинған илһам әпәнди, хәлқара таратқуларниң зияритини көп қетим қобул қилип, нуқтилиқ һалда уйғур аптоном район даирилири тәрипидин тутқун қилинған ғәйрәт нияз қатарлиқ тор язарлири, тор саһиплири вә тор башқурғучилири үчүн һәқ - адаләт тәләп қилди.

Өзи вә бейҗиңдики уйғур мәсилисини йеқиндин билидиған, хитай һөкүмитиниң уйғур сияситидики нуқсанларни тонуп йәткән бир түркүм илғар идийидики зиялийлар, адвокатлар билән бирликтә тутқун қилинған уйғур тор язарлириға артилған аталмиш “қутратқулуқ” җинайәтлирини инкар қилип, хәлқара җамаәт бесими арқилиқ, даириләр тәрипидин бу бир түркүм уйғур зиялийлири вә яшлириға берилидиған қамақ җазалирини йениклитиш үчүн барлиқ тиришчанлиқини көрсәтти. Илһам әпәнди радийомиз билән өткүзгән сөһбәтлиридин 2009 - йили 10 - айниң 25 - күни, 11 - айниң 2 - күни, 2010 - йили 4 - айниң 29 - күни, 5 - айниң 13 - күни, 7 - айниң 21 - күни, 7 - айниң 23 - күни вә 11 - айниң 2 - күнидики сөһбәтләрдә мәхсус уйғур тор бекәтлири вә тор башқурғучилирини қутқузуш йолида елип бериватқан паалийәтләр һәққидә тохталди.

Юқириқи аваз улинишидин даириләр тәрипидин тутқун қилинған ғәйрәт нияз қатарлиқ тор язарлириниң әһвали һәққидә, илһам әпәнди билән елип берилған бирнәччә қетимлиқ сөһбәтниң әйни чағдики тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт