2016-Yili türkiyede ilham toxti üchün élip bérilghan pa'aliyetler janlandi

Muxbirimiz méhriban
2016-12-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Ben'gutürk téléwiziyeside tarqitilghan "Uyghur alimi ilham toxti we sherqiy türkistan" namliq neq meydan programmisigha sherqiy türkistan wexpining sabiq re'isi hamut köktürk(solda) ependi teklip bilen qatnashti. 2016-Yili 20-iyun.
Ben'gutürk téléwiziyeside tarqitilghan "Uyghur alimi ilham toxti we sherqiy türkistan" namliq neq meydan programmisigha sherqiy türkistan wexpining sabiq re'isi hamut köktürk(solda) ependi teklip bilen qatnashti. 2016-Yili 20-iyun.
RFA/Arslan

2016-Yilining türkiyede türmidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxti üchün élip bérilghan pa'aliyetler eng janlan'ghan bir yil bolghanliqi melum.

Ilham toxti Uyghurlarning qanuniy heqlirini telep qilghanliqi we xitayning Uyghur siyasitini ashkara tenqidligenliki üchün 2014-yili muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan idi.

Türkiyediki Uyghur pa'aliyetchisi hamutxan köktürük we türk zhurnalist yüchel tanay ependiler ziyaritimizni qobul qilip, türkiye taratquliri, ammiwi teshkilatliri we hökümet organlirida ilham toxti üchün élip bérilghan pa'aliyetler heqqide melumat berdi.

2016 Yilida türkiyede ilham toxti üchün élip bérilghan pa'aliyetler aldinqi yillardikidinmu janlan'ghan weziyet shekillen'gen. Bolupmu türkiye metbu'at saheside 2016-yili ilham toxti tonushturulghan kitab, mexsus maqale-analizlar, we téléwiziye söhbet programmiliri eng köp élan ilin'ghan bir yil bolghan.

Türkiyediki Uyghur pa'aliyetchisi we tetqiqatchi hamutxan köktürük ependining bildürüshiche, hamutxan ependi yétekchilikidiki musteqil Uyghur xewer agéntliqi yeni "Uyghur nét" toridila 2016-yili Uyghur, türk, xitay we in'gliz tili qatarliq 4 xil tilda mexsus ilham toxti ependige béghishlan'ghan köpligen analiz-maqaliliri élan qilin'ghan. Mezkur tor békitide erkin asiya radi'osi, amérika awazi, b b s agéntliqi, niyuyork waqti, washin'gton pochtisi we türkiyediki xewer agéntliqliridin höriyet géziti, yéngi chagh gézitlirini öz ichige alghan dangliq taratqularda élan qilin'ghan Uyghur ziyaliysi ilham toxti heqqidiki xewer analizlar, söhbet programmiliridin 650 parchisi köchürüp we özleshtürülüp élan qilin'ghan, buning ichide 260 parchisi Uyghurchedur.

2016-Yili türkiyediki tonulghan téléwiziye qanallirida ilham toxti heqqidiki mexsus filim we söhbet programmiliri eng köp orunlashturulghan bir yil bolghan.

Hamutxan köktürük ependining bildürüshiche, menggü türk téléwiziyisi, qanal t,döletlik t r t téléwiziyisi, qanal 24 qatarliqlarda mexsus ilham toxtigha béghishlan'ghan höjjetlik filim we söhbet programmiliri bérilgen.

Hamutxan köktürük ependi 2016-yilining türkiyede Uyghur ziyaliysi ilham toxti üchün élip bérilghan pa'aliyetler eng köp bolghan bir yil ikenlikini eskertip, türkiyediki ammiwi teshkilatlar hetta hökümet organliri we hökümet xadimliri namidin élan qilin'ghan ilham toxtigha erkinlik telep qilish bayanat-chaqiriqliri, imza toplash, namayish qilish pa'aliyetliri heqqidimu toxtaldi.

Melum bolushiche 2016-yili türkiyediki ammiwi teshkilatlardin xelq'ara kechürüm teshkilatining türkiye shöbisi, türk ochaqliri, ölke ochaqliri, ilham toxtini qollash guruppisi, turan tetqiqat jem'iyiti qatarliqlar mexsus ilham toxti ependi heqqide bayanat chaqiriqlarni élan qilish, ilham toxtining hayati tonushturulghan resimlik kitabche qatarliqlarni bésip tarqitish, ilham toxtini qoyup bérishke imza toplash, namayish qatarliq pa'aliyetlerni uyushturghan.

Türkiye parlaménti insan heqliri tetqiqat komitéti bashliqi aq partiye istanbul wekili mustafa yener oghlu ilham toxti ependige martin ennalist xelq'ara kishilik hoquq mukapati bérilish munasiwiti bilen bayanat élan qilip, xitay türmiside muddetsiz qamaq jazasi mudditini ötewatqan ilham toxtini shertsiz qoyup bérishni telep qilghan.

Melum bolushiche, türkiyediki hökümet erbabliridin sabiq parlamént ezasi sedi somunch oghlu, Uyghurlar heqqidiki pa'aliyetliri bilen tonulghan zhurnalist yüchel tanay ependi qatarliqlar ilham toxti heqqide birqeder köp maqale eserlerni élan qilghan we pa'aliyetlerni uyushturghan shexsler hésablinidiken.

Uyghurlar heqqidiki maqale eserliri bilen tonulghan türkiyede tonulghan yazghuchi, zhurnalist yüchel tanay ependi ziyaritimizni qobul qilip, özi we özige oxshash bir türküm türk zhurnalistlarning 2016-yilida Uyghurlar üchün yazghan maqale eserlirining muhim salmiqini xitay türmisidiki Uyghur ziyaliysi ilham toxtigha béghishlan'ghan eserler igileydighanliqini bildürdi.

Özining köp qisim yazmiliri we tetqiqatining Uyghurlargha béghishlan'ghanliqini bildürgen yüchel tanay ependi, 2016-yili élan qilin'ghan Uyghurlar heqqidiki maqale-eserliri ichide Uyghur ziyaliysi ilham toxtigha béghishlan'ghan maqale-eserlirining asasiy salmaqni igileydighanliqi hem özining xelq'ara kechürüm teshkilatining türkiye shöbisi qatarliqlar bilen hemkarliship ilham toxtini shertsiz qoyup bérish heqqidiki imza toplash herikiti qatarliq pa'aliyetlerde bolghanliqini bildürdi.

Yüchel tanay ependi yene 2016-yili türkiyediki taratqularda ilham toxti söz témisi bolghan maqale-eser, söhbet programmiliri, téléwiziye programmiliri köpeygen, türkiyediki hökümet organliriningmu mexsus ilham toxti heqqide bayanat-chaqiriqlarni élan qilghan, ammiwi teshkilatlar Uyghurlar heqqidiki pa'aliyetliride ilham toxtini téma qilghan bolsimu, emma bularning yenila yéterlik emeslikini bildürdi. Yüchel tanay ependi ilham toxti témisining bundin kéyinki tereqqiyati we meqsiti heqqide toxtilip, türkiyede ilham toxti heqqidiki kitablar téximu köp neshr qilinishi, pa'aliyetler téximu köpiyishi we ilham toxti mesilisining türkiye hökümitining xitay bilen bolghan diplomatik munasiwitide kün tertipke kelgen mesililerning birige aylinishining zörür we texirsizlikini bildürdi.

Toluq bet