Уйғур, тибәт вә хитай өктичиләр ши җинпиңниң вашингтон зияритигә қарши бирләшмә намайиш қилди

Мухбиримиз гүлчеһрә
2016-03-31
Share

Вашингтонда өткүзүлидиған 4-нөвәтлик хәлқара ядро бихәтәрлики учришишиға қатнишиш үчүн америкиға кәлгән хитай рәиси ши җинпиң хитайға қарши гуруһ вә кишилик һоқуқ тәшкилатлири уюштурған қаршилиқ паалийәтләргә дуч кәлди.

31-Март ши җинпиңниң вашингтон зияритигә қарши америка уйғур бирләшмиси, хитай вә тибәт тәшкилатлири бирликтә кәң көләмлик намайиш елип барди. Дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханим намайиш давамида мухбиримизниң нәқ мәйдан зияритини қобул қилди. У сөзидә, обама һөкүмитини ши җинпиң билән көрүшкәндә уйғур кишилик һоқуқ мәсилисини оттуриға қоюшқа чақирди.

Хитай дөләт рәиси ши җинпиң олтурған айропилан америка пайтәхти вашингтонға йетип кәлгәндә, хитайниң америкида турушлуқ баш әлчиси сүй тйәнкәй вә америка һөкүмитиниң дипломатийә әмәлдарлири чиққан. Ши җинпиң америка президенти обаманиң тәклипигә бинаән, 4-нөвәтлик ядро бихәтәрлики учришишиға қатнишиду.

Көзәткүчиләрниң пәризичә, икки дөләт рәһбири бу учришишида шималий корейәниң ядро қораллар тәһдити, ядро террорлуқ вәқәлириниң алдини елиш, җәнубий деңиз ихтилапи қатарлиқ мәсилиләрни асаслиқ музакирә қилиши мумкин.

Хитайға қарши өктичи күчләрниң қаришичә, "бу қетимқи йиғин президент обаманиң кишилик һоқуқ мәсилисини оттуриға қоюши үчүн интайин муһим пурсәт", шуңа у келиштин илгирила хитайға қарши тәшкилатларниң вашингтонда хитайға қарши түрлүк паалийәтлири башланған иди.

Д у қ му хитай рәиси ши җинпиң вашингтонға йетип келиш һарписида мәхсус баянат елан қилип, обама һөкүмитини ши җинпиң билән көрүшкәндә кишилик һоқуқ мәсилисини, хусусән уйғур кишилик һоқуқ мәсилисини оттуриға қоюшқа чақирған иди.

Баянатта илгири сүрүшичә, ши җинпиң дәвридә уйғурларниң диний вә мәдәнийәт әркинлики техиму қаттиқ чәкләнгән. Диққәт террорлуққа қарши туруш һәрикитигә мәркәзләштүрүлүп, бир қанчә кишиниң қилмиши үчүн милйонлиған хәлқ коллектип җазаланған. Тәңсизлик райондики мутләқ көп қисим уйғурларни тәрәққиятниң сиртида қалдуруп, уйғур хәлқидики наразилиқни күчәйткән.

Д у қ баянатида, хитай рәиси ши җинпиң 2013‏-йили һакимийәт сорашқа башлиғандин буян, хитайда кишилик һоқуқни қоғдаш арқиға чекинишкә башлиғанлиқини билдүргән.

Ядро бихәтәрлики башлиқлар учришиши ядро бихәтәрликини тәшәббус қилиш вә ядро қораллири террорчилириға зәрбә бериш вә униңдин мудапиә көрүшни мәқсәт қилған йәршари характерлик учришиш йиғини. Бу нөвәтлик йиғин айниң 31-күнидин 4-айниң 1-күнигичә вашингтон ечилиду.

Тунҗи нөвәтлик ядро бихәтәрлики бойичә башлиқлар учришиши 2010-йили 4-айда америка пайтәхти вашингтон шәһиридә өткүзүлгән. 47 Дөләтниң рәһбәрлири яки вәкиллири шундақла бирләшкән дөләтләр тәшкилати, хәлқара атом енергийәси оргини вә явропа әллири иттипақи қатарлиқ хәлқара вә район тәшкилатлириниң рәһбәрлири йиғинға қатнашқан. Әйни чағда ху җинтав ядро қораллириниң бихәтәрлики алий дәриҗилик учришишиға қатнашқан. Йиғинда асаслиқи террорчилиқниң тәһдити, һәрқайси дөләт вә хәлқара җәмийәтниң тақабил туруш тәдбирлири шундақла хәлқара ядро енергийиси оргининиң ядро бихәтәрлики саһәсидики роли қатарлиқ мәсилиләр музакирә қилинған. Йиғинда ахбарат вә хизмәт пилани елан қилинип, мәсулийәтчан дөләт һәрикити вә сиҗил үнүмлүк хәлқара һәмкарлиқ, шундақла күчлүк бихәтәрлик тәдбирлири арқилиқ, террорчилиқниң тәһдитини азайтиш вәдә қилинған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт