Öy-jayliridin ayrilish: seypidin ezizining yurtidiki Uyghur déhqanlar duch kéliwatqan éghir qismetler

Muxbirimiz qutlan
2013-12-10
Élxet
Pikir
Share
Print
Jünkun guruhining torbéti.
Jünkun guruhining torbéti.
zhongkun.com.cn

Atushning shoruq kentidiki déhqanlarning öy-jay we térilghu yerliridin arqa-arqidin ayrilip qélishi nöwette yer mesilisining Uyghur élidiki eng jiddiy mesililerning biri bolup qalghanliqidin bésharet bermekte.

Radi'omiz igiligen uchurlargha qarighanda, Uyghur élining jenubidiki rayonlarda Uyghur déhqanlirining öy-jay we térilghu yerliridin ayrilip qélishi omumyüzlük ehwalgha aylan'ghan. Bu yil 9-ayda atushning shoruq kentide yüz bergen yerlik ahalilerning öy-jaylirini mejburiy chéqish weqesi birmunche déhqanlarni shexsiy öy-zéminliridin ayrip éghir aqiwetlerni keltürüp chiqarghan. Semi niyaz akining 25 mo yéridin ayrilip xaniweyran bolushi xelq'ara metbu'atlargha ashkara bolghandin kéyin, 81 yashliq abduréhim qarining öy-jayidin ayrilip éghir künlerge qalghanliqi we hetta saqchilardin tayaq yégenliki ashkara boldi.

Abduréhim qari we uning bala-chaqiliri radi'oyimizning téléfon ziyaritini qobul qilip, özlirining shexsiy turalghu jayliridin mejburiy ayrilip éghir uwalchiliqqa qalghanliqini bayan qildi. Abduréhim qari aka öz béshigha kelgen qismetlerni deslepki qedemde ashkara qilghandin kéyin, uning ürümchide ushshaq tijaret qilip jan béqiwatqan oghli mehmut abduréhim weqening tepsilati heqqide téximu ilgiriligen halda uchur berdi.

Melum bolushiche, abduréhim qari aka 1977-yili atushning shoruq kentidin ikki mo alte pung jayni we bir shexsidin alte pung kélidighan zéminni sétiwalghan. U jem'iy üch mo ikki pung kélidighan bu yerning yer xéti we bashqa qanuniy höjjetlirini waqtida béjirgen. U bu yerge qoru-jay sélip, bagh berpa qilghan shundaqla a'ilisidiki chong-kichik 16 jan yashaydighan illiq shara'itni yaratqan. Epsuski, 2006-yilidin bashlap xitayning jünkun shirkiti atush sheherlik hökümet we saqchi orunliri bilen birliship shoruqtiki Uyghur déhqanlirining yerlirige köz qizartqan. Yéza, kent we sheherlik qurulush idarisining bésim qilishi bilen shoruqtiki Uyghur déhqanlirining 500 mo yéri jünkun shirkitige töwen baha bilen mejburiy élip bérilgen. Shu qatarda abduréhim qari akining üch mo ikki pung yéri aran 120 som yüen hésablinip yer sétish qeghizige mejburiy qol qoydurulghan. Hökümet terep uning balisini xizmetke orunlashturush, binadin 40 kwadrat métirliq öy bérish qatarliq bir qatar wedilerni bergen. Halbuki, bu wedilerning héchqaysisi emeliyleshmigen.

Abduréhim qari aka özining aldan'ghanliqi we yer sétish qeghizige mejburiy qol qoyghanliqi üchün yuqiri derijilik orunlargha erz sun'ghan. Uyghur aptonom rayonluq aliy sot uning erzini qobul qilip yer sétish qeghizige qoyghan imzasini inawetsiz dep höküm chiqarghan. Buning bilen abduréhim qari aka shoruqtiki yer jayini qaytidin yasap yene birqanche éghiz öy we dukan salghan. Atush sheherlik yerlik hökümet orunliri aliy sotning hökümige pisent qilmighan.

2013-Yili 9-ayda atush sheherlik yerlik da'iriler shoruqtiki semi niyaz, abduréhim qari qatarliq axirqi üch a'ile kishilirining qoru-jayini mejburiy chaqmaqchi bolghan. Ular abduréhim qari akigha ilgiriki 120 ming som bahani östürüp 450 ming som béridighanliqini, buning eng axirqi baha ikenlikini, eger buninggha qoshulmisa mejburiy chaqidighanliqini éytqan. Abduréhim qari aka buninggha qet'iy qoshulmaydighanliqini éytip qarshiliq körsetkende saqchilar teripidin qattiq urulghan we neq meydanda hoshidin ketken.

Öy-jayi mejburiy chéqilip makansiz qalghan abduréhim qari aka hazir ürümchide turuwatqan oghlining öyige köchüp bérishqa mejbur bolghan. U ziyaritimiz jeryanida özining hayatla bolidiken bu dewadin waz kechmeydighanliqini bildürdi.

Uyghur aptonom rayonining tunji re'isi bolghan seypidin ezizining yurtidiki Uyghur déhqanliri duch kéliwatqan éghir qismetler künimizde xitay da'irilirining yerlik ahalige bolghan bésimining qanchilik derijige yétip barghanliqidin dalalet bermekte.

Toluq bet