Jama'et erbabi, qazaqistan Uyghurlirining yigit béshi abduréshit mexsutof alemdin ötti

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2018-08-17
Élxet
Pikir
Share
Print
Qazaqistan Uyghurlirining yigit béshi merhum abduréshit mexsutof (ongdin ikkinchi kishi).
Qazaqistan Uyghurlirining yigit béshi merhum abduréshit mexsutof (ongdin ikkinchi kishi).
RFA/Oyghan

17-Awghust küni qazaqistan Uyghurlirining jumhuriyetlik étno-medeniyet merkizi yénidiki yigit bashliri kéngishining re'isi, qazaqistan xelq birleshmisining ezasi abduréshit mexmut oghli mexsutof késel sewebi bilen almutada 67 yéshida alemdin ötti.

Merhumning depne murasimigha almuta shehiri we almuta wilayiti shundaqla qoshna qirghizistan jumhuriyitining bishkek shehiridin kelgen yigit bashliri, yurt aktipliri, ziyaliylar, her sahe wekilliri we yashlar bolup, 700 ge yéqin adem qatnashti. Depne murasimida qazaqistan jumhuriyetlik yigit béshi kéngishining re'islik lawazimini waqitliq orunlighuchi yarmuhemmet kibirof, "Almuta köwrük insha'atliri" shirkitining diréktori exmetjan sherdinof, qirghizistan Uyghurliri jumhuriyetlik "Ittipaq" jem'iyitining re'isi artiq hajiyéf, almuta sheherlik kéngishining ezasi shawket ömeroflar söz qilip, merhumning hayat waqtida qazaqistan Uyghurlirining medeniy hayati we jem'iyetlik ishlirida körsetken töhpilirige yuqiri baha berdi. Ular abduréshit mexsutofning Uyghur milliy en'enilirini saqlash we teshwiq qilish, Uyghur tiyatirining qoyulum-konsértlirigha tamashibinlarni jelp qilish, ana tilidiki mekteplerge bala yighish, Uyghur metbu'atlirigha mushteri toplash we bashqimu ishlarni yürgüzüshte özining teshkilatchiliq qabiliyitini namayish qilghanliqini alahide tekitlidi. 

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan qazaqistan Uyghurlirining jumhuriyetlik étno-medeniyet merkizi re'isining orunbasari, jumhuriyetlik "Uyghur awazi" gézitining bash muherriri érshat esmetof merhum abduréshit mexsutofning alemdin ötüshining qazaqistan Uyghurliri üchün chong we éghir judaliq bolghanliqini tekitlep, mundaq dédi: "Abduréshit aka nahayiti yaxshi rehberlik qilip, qazaqistanda yigit bashlirining rolini xéli yuqiri derijige kötürgen idi. U peqet toy-tökün we nezir-chiraghlardila emes, belki qazaqistan Uyghurliri hayatining barliq saheliride xelqni toghra yolgha bashlighan idi. U qazaqistandiki Uyghurlarda herqandaq bir weqe yüz berse shuninggha qarita muwapiq bir chare-tedbir körüshke teyyar turatti. 'Uyghur awazi' gézitige mushteri toplash ishidimu köp küch chiqarghan insanlarning biri idi."

Érshat esmetofning éytishiche, abduréshit mexsutof jumhuriyetlik medeniyet merkizining bashqarma ezasi süpitide merkezning barliq ishlirigha aktip qatnashqan iken. Prézidént saylimida, aliy kéngeshler saylimida, jumhuriyetning her xil sahelirige béghishlan'ghan pa'aliyetlerde, xeyrxahliq ishlirida, xelqler dostluqini mustehkemleshte abduréshit mexsutof da'im xelq ichide bolup, köpchilikning hörmitige érishken.

Jumhuriyetlik yigit béshi kéngishining re'islik lawazimini waqitliq orunlighuchi yarmuhemmet kibirofning déyishiche, abduréshit mexsutof bash yigit béshi lawazimigha belgilen'gendin buyan Uyghurlar yashawatqan pütkül qazaqistan diyari, jümlidin almuta shehiri we almuta wilayiti, astana, chimkent, pawlodar, taraz we bashqa sheherlerdiki yigit bashlirining béshini qoshqan we öz ara ittipaqliqning mustehkemlinishige töhpe qoshqan iken. Yarmuhemmet kibirof ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: "Uning qilghan ishliri nahayiti köp. Biz uning bilen hemme sahege qoyuq ariliship kelduq. Hemmisining béshini qoshush dégenmu asan ish emes. Almuta we almuta oblasti boyiche chong meshreplerni qilduq. Hökümet bilen, bashqa milletler bilen qoyuq arilishishta köp teshwiqat élip barduq. Meshreplerni biz bashlighandin kéyin qirghizistanliq Uyghurlarmu bishkekte bu ishni élip mangdi. Abduréshittek wijdanliq, milliti üchün köyidighan balilirimiz nahayiti az dep oylaymen."

Ziyaritimizni qobul qilghan qirghizistan xelq birleshmisining mu'awin re'isi, qirghizistan Uyghurliri "Ittipaq" jem'iyitining re'isi artiq hajiyéf qirghizistan paytexti bishkek shehiridin bir türküm wekillerni bashlap kelgenlikini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Bügün peqet qazaqistandiki Uyghurlar üchünla emes, hemme Uyghurlar üchün chong yoqitish boldi. Biz közge körün'gen, wetenperwer, ghururi küchlük insanni uzun seperge uzitiwatimiz. Abduréshit aka bash yigit béshi bolup, yurt we yigit bashlirini bashqurdi. U qirghizistan bilen qazaqistan otturisidiki alaqige köp hesse qoshti. Abduréshit aka qazaqistan dölitige, milletler dostluqini kücheytishke köp hesse qoshqan. Bügün heqiqetenmu chong yoqitish boldi. Men qirghizistan Uyghurliri 'ittipaq' jem'iyiti we qirghizistan xelq birleshmisi namidin uning uruq-tughqanlirigha, a'ilisige sewr tileymen."

Igilishimizche, abduréshit mexsutof 1951-yili Uyghur élining ili wilayiti jélilyüzi nahiyisining turpanyüzi yézisida dunyagha kelgen. 1963-Yili qazaqistan'gha köchüp chiqip, Uyghur nahiyisining chunja yézisidiki Uyghur ottura mektipide oqughan. 1973-Yili u herbiy xizmitini ada qilip kelgendin kéyin, 1974-yili almuta shehirining gorniy gigant mehellisige kélip orunlashqan hem her xil sahelerde xizmet qilghan. Abduréshit mexsutof 1993-yildin bashlap tijaretchilik bilen shughullinip kelgen. U 1999-yili özi turuwatqan mehellining yigit béshi bolup saylandi. 2007-Yili almuta sheherlik begler kéngishining re'isi, 2010-yildin axirqi waqitlarghiche jumhuriyetlik yigit bashliri kéngishining re'isi xizmitide bolghan.

Toluq bet