Almatada “Uyghur qelemkeshler” zhurnilining nöwettiki sani yoruqqa chiqti

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2015.07.23
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
uyghur-qelemkeshler-pen-jurnal-zhurnal-2015.jpg “Uyghur qelemkeshler” zhurnilining nöwettiki sani
RFA/Oyghan


Yéqinda almata shehiridiki “Mir” neshriyat öyi teripidin “Uyghur qelemkeshler” jumhuriyetlik edebiy - bedi'iy zhurnilining altinchi sani yoruqqa chiqti. Mezkur sanda ataqliq tarixchi we yazghuchi turghun almasning “Uyghurlar” namiliq kitabidin parche, yeni uning “Köl bilge qaraxan we uning oghulliri” dégen qismi, sha'ir qurban iminning “Bowaq”, “Tagh süyi”, “Mekitke ziyaret”, “Ili deryasi” namliq eserliri, qazaqistanliq körneklik Uyghur yazghuchisi jamaldin bosaqofning “Köch - köch” romanidin üzünde, mehemmetjan janbaqiyéfning sha'ir ilaxun hoshurof, özbekistanliq Uyghur alimi merhum perhat hemrayéfning edip hézim iskenderof we ressam talghat mirrehimoflar ijadiyiti heqqidiki tetqiqatliri, yazghuchi israyil ibrahimofning “Uxlawatqan bala üchün sonata” namliq nesri esiri, yash ijatkar maharet imirowaning “Boydaqning ölümi” hékayisi orun alghan.

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan edebiyatshunas alim, filologiye penlirining namzati rabik ismayilof mezkur zhurnal heqqide toxtilip, mundaq dédi: “Ikki yil boldi, Uyghur jama'etchiliki, bolupmu ziyaliylar “Uyghur pen” dégen zhurnalni oqushqa bashlidi. 2014 - Yildin bashlap mushu qazaqistanda yashighuchi qelem qulubning wekilliri, ezaliri shuning biwasite rehberlirining biri xemit hemrayéfning rehberlikide “Uyghur qelemkeshler” dégen zhurnalni neshr qilish qararigha kelgen idi. Bu zhurnal Uyghur we rus tillirida neshr qilinip, pesillik xaraktérgha ige boldi, yeni yiligha tört qétim neshr qilish közde tutulghan idi. Mana, hazirche, zhurnalning alte sani yoruqqa chiqti. X. Hemrayéf we shuning bilen bille mushu zhurnalgha küch chiqiriwatqan qelem qulubning ezaliri nahayiti yaxshi ishni qolgha aldi, dep oylaymen. Birinchidin, bizning bay edebiyatimizni ene shu yazma edebiyatimizdin bashlap mushu bügünki künde qolgha keltürgen utuqlirimizni qaytidin yene öz jama'itimizge, öz kitabxanilirimizgha tonushturuwatidu. Ikkinchidin, peqet edebiyatnila nezerde tutmay, mushu kéyinki on - on besh yil ichide Uyghur ressamliri chong utuqlarni qolgha keltürdi. Mushuni étibargha élip, zhurnal özining her bir sanida muqawining ikkinchi we axiriqi bétide Uyghur ressamlirining eserlirini renglik halda bériwatidu. Men oylaymenki, bu nahayiti chong ish. Bizning ressamlirimizning ijadiyitini teshwiq qilish mesiliside zhurnal chong rol oynawatidu.”

Shuni alahide tekitlesh kérekki, qazaqistan Uyghurliri bolupmu köp esirlik tarixqa we bay medeniy mirasqa ige Uyghur klassik edebiyati nemunilirini omumyüzlük terghip qilishqa chong köngül bölmekte. Bilim Uyghur tilida bérilidighan mektepler üchün chiqirilidighan oqush qorallirida, Uyghur tilida neshr qilinidighan gézit we zhurnallarda klassik edebiyatning yarqin wekillirining ijadiyiti üzlüksiz bérilip turidu. Bu, elwette, yash ewladlarning öz tarixidin, milliy medeniyitidin pexirlinish, tarixiy we medeniy yadikarliqlarni asrash sézimlirini terbiyileydu. R. Ismayilof sözini dawam qilip, yene mundaq dédi:“Emdi hemmimiz yaxshi bilimizki, bizning klassik, yeni yazma edebiyatimiz nahayiti bay. Mana mushu zhurnalning her bir sanigha bizning bay mirasimizdin qandaqla bolmisun shertlik rewishte birer yazghuchi, meyli mahmut qeshqeri bolsun, meyli yüsüp xas hajib bolsun, yaki nizari, newbeti, zelili bolsun, shularning eserliridin, bezilirining toluq ijadiyitini, bezilirining eserlirini tonushturush meqset qilinmaqta. Elwette, zhurnalning asasiy meqsiti, mushu qazaqistanda, qirghizistanda, özbékistanda yashawatqan Uyghur yazghuchilirining ijadi bilen tonushturush. Buni zhurnalning her bir sanida körüshke bolidu.”

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet