Erkin aliptékin: sherqiy türkistan dawasini ebediyleshtürüshke hazir bolush kérek

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2016-07-21
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q sabiq re'isi erkin aliptikin we d u q re'isi rabiye qadir xanim d u q 5-qétimliq wekiller qurultiyining bir qisim yighin ehli bilen xatire sürette. 2016-Yili 13-iyul, parizh.
D u q sabiq re'isi erkin aliptikin we d u q re'isi rabiye qadir xanim d u q 5-qétimliq wekiller qurultiyining bir qisim yighin ehli bilen xatire sürette. 2016-Yili 13-iyul, parizh.
RFA/Ekrem

5-Nöwetlik d u q yighinidin kéyin öz qarashlirini Uyghur jama'iti we qurultay xadimliri bilen ortaqlishishni xalighan Uyghur siyasiy erbabliridin 80 yashqa kirgen erkin aliptékin ependi bügün radiyomiz ziyaritini qobul qilip, bezi tewsiye hem teshebbuslirini otturigha qoydi.

Erkin aliptékin ependi tewsiyelirini bayan qilishtin ilgiri, özining 11, 13-iyul künliri d u q ning parizhda chaqirilghan 5-nöwetlik qurultiyigha qatnishishtiki meqsiti toghrisida qisqiche izahat bérip ötti.

U mundaq dédi: "Bilginingizdek, buningdin burun uyushturulghan yighinlar amérika we yaponiyede ötküzüldi. 2004-Yili élip bérilghan yürek opératsiyesidin kéyin, doxturlar manga uzun sayahetlerni chekligen idi. Buning üchün men, bu yighinlargha qatnashmighan idim. Anglighan gep we yézilghan nersilerdin qarighanda, bu qétim parizhda chaqirilidighan yighinning jiddiy bir muhit ichide ötküzülüsh xewpi bar idi. Buning üchün, yighinning medeniy bir muhit ichide ötüshige özümning bir kishilik hessisini qoshush meqsitide parizhgha bardim."

Erkin aliptékin ependi sözide yene, yighinning netijilik ayaghlashqanliqidin memnun bolghanliqini bildürüp shularni tilgha aldi: "Bezibir kemchiliklirimizge qarimay, yighin chirayliq ötti. Yurtdashlar arisidiki bezibir kilishimsizlikler hazirche birterep qilin'ghan boldi. Herkim özining meqsitige érishti. Resmiy sanni bilmeymen, emma yighin'gha qatnashqan 140 wekilning eng az 40 nepiri d u q diki türlük orunlargha saylandi. Eng muhimi, yighin jeryanida düshmenlerning nénigha yagh sürtüp béridighan ishlar bolmidi. Méni xosh qilghan teripi bu."

Uyghur siyasiy zatliridin erkin aliptékin ependi 1980-yilliridin bashlapla yawropada siyasiy dewa yoligha qedem qoyghan dangliq dewa ademliridin biri. U Uyghur bügünki zaman tarixidiki meshhur zatlardin eysa yüsüf aliptékinning oghli bolush süpiti bilen, 40 yilliq hayatini Uyghurlarning kishilik heq-hoquqliri yolida küresh qilish bilen ötküzgen. Hayatida d u q we u n p o gha oxshash 10 din artuq siyasiy teshkilatning qurghuchisi we re'isi bolghan.

Erkin alip tékin ependi öz tewsiyesini tilgha élishtin ilgiri yene, aldi bilen 5-qurultayda wezipige teyinlen'gen d u q xadimlirini qizghin tebrikleydighanliqini bildürüp, töwendikilerni bayan qildi: "Mushu pursettin paydilinip, d u q idare hey'itige saylan'ghan pütün xadimlirimizni chin yürektin tebrikleymen, ulargha chong utuqlar tileymen we sherqi türkistan dawasini téximu yuqiri pellilerge kötürüsh, xelqimiz arisidiki birlik, barawerlik we hemkarliqni téximu kücheytish üchün her türlük pidakarliqlargha kökrek kéridighanliqigha yüzde- yüz ishinimen. 80 Yashqa kirgen bir péshqedem bolushum, istisemmu, istimisemmu bir siyasiy a'ile ichide chong bolushum we kéyiki 40 yilimni 'sherqi türkistan xelqige bolghan özümning bir kishilik wijdani qerzimni ada qilimen' dep yolgha chiqqan bir yurtdishinglar bolushumdin paydilinip, d u q idare hey'itige saylan'ghan xadimlirimizgha ajizane tewsiyelerde bolushni isteymen."

Erkin aliptékin ependi öz tewsiyesini mundaq bashlidi: "Türkiyede 'sultan sulayman'gha qalmighan bu dunya, héch birimizge qalmaydu' deydighan bir maqal bar. Allah ta'ala hemmimizge salametlik, uzun ömür we bext-sa'adet nésip qilsun. Emma, bu dunya héch birimizge qalmaydu. Mensep, shan-shöhret we bayliq hemmisi mushu dunyada qalidu. Baqiy qalidighini peqet da'ima minnet bilen eslinidighan ölümsiz bir nam, iz we eserdur. Rehmetlik dadam bizge: 'oghlum, bir ittek ölüp, kömülüp, untulup kétish ornigha, arqanglarda yaxshi bir nam qaldurup kétishke térishinglar' deytti. Emma biz u weya bu sewebtin dadamning bu arzusini orundiyalmiduq. Buning üchün men, d u q idare hey'itige yéngi saylan'ghan we buningdin kéyin saylinidighan pütün xadimlardin ötünüp soraydighinim: 'néme qilsanglar qilinglar, biraq arqanglarda da'ima minnet bilen eslinip turidighan ölümsiz bir nam, yash nesillerge ülge bolidighan bir iz we öchmes bir eser qaldurup kétishke gheyret qilinglar' sherqiy türkistan dawasini ebediyleshtürüshning yollirinimu hazirdin oylap tépinglar deymen."

Erkin aliptékin ependi öz tewsiyeside, d u q ni mukemmel bir teshkilat haligha keltürüshning zörüriyitini alahide tilgha aldi.

U: "D u q ni xitaygha qarshi ilmiy yollar bilen taqabil turalaydighan, yashlirimizni terbiyileydighan, ularni milletke paydiliq bolidighan zamaniwi pikirler bilen jabduydighan, ularni dewagha seperwer qilalaydighan we kélechekte sherqiy türkistanda hakimmutleq kommunist tüzümdin, köp partiyelik démokratik tüzümge ötüsh jeryanida bir siyasiy partiye bolup pa'aliyet élip baralaydighan mukemmel bir teshkilat haligha keltürüshke térishishinglar lazim. Eksi teqdirde, kéyinki 25 yil jeryanida musteqilliqini qolgha keltürgen bezi bir döletlerde bolghinidek, xelqimiz bir diktatoriliq tüzümdin qutulup, yéngi bir diktatoriliq tüzüm astida qalidu. Chet'ellerde siyasiy pa'aliyet yürgüzüwatqan teshkilatlirimizning xitaygha qarshi peqet pikri jehettinla taqabil turalaydighanliqini esla untumanglar. Chünki, ulugh dewalarni peqet ilghar pikirler bilenla emelge ashurghili bolidu."

Toluq bet