Әнқәрәдә "көрүнүш вә сәнәт арқилиқ шәрқий түркистанни тонутуш" паалийити өткүзүлди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2015-03-30
Share
sherqiy-turkistan-tonushturush-korunush-2.jpg "көрүнүшләр арқилиқ шәрқий түркистанни тонутуш" мавзулуқ паалийәт өткүзүлгән нәҗмәттин әрбақан йиғин зали. 2015-Йили 28-март, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәниң пайтәхти әнқәрәдики нәҗмәттин әрбақан йиғин залида 3-айниң 28-29-күнлири "көрүнүшләр арқилиқ шәрқий түркистанни тонутуш" мавзулуқ паалийәт өткүзүлди.

Түркийәдә тунҗи қетим өткүзүлгән бу паалийәтни германийәдә туруватқан бурхан четин әпәнди, истанбулда паалийәт елип бериватқан шәрқий түркистан вәхпи билән бирликтә уюштурған болуп, бу паалийәткә истанбул, қәйсәри вә әнқәрәдики бәзи уйғурлардин сирт әнқәрәдики түркләр иштирак қилди. Бу паалийәттә алди билән шәрқий түркистан тоғрисида тәйярланған һөҗҗәтлик филим көрситилди, арқидин кичик сәнәт номурлири билән хитайниң уйғурларға елип бериватқан бесим сиясити тонутулди. Арқидин қизлар шәрқий түркистан тоғрисида йезилған шеирларни декламатсийә қилди. Әң ахирида бир түрк яш нахша оқуди. 3-Айниң 28-29-күнлири җәмий 4 мәйдан көрситилгән оюнда хитай һөкүмитиниң 65 йилдин бери уйғурларға елип бериватқан бесим сиясити, уйғурлар тартқан дәрд-әләмләр тәсирлик һалда көрситилди.

Икки күнлүк паалийәт ахирлашқандин кейин истанбулдин келип бу паалийәткә қатнашқан вә бу паалийәтни уюштурғучи тәшкилатларниң бири болған шәрқий түркистан вәхпи баш катипи др. Өмәр қул әпәндигә микрофонимизни узаттуқ.

У, әнқәрәдә тунҗи қетим уюштурулған көрүнүш вә сәнәт номурлири билән шәрқий түркистанни тонутуш паалийитиниң бәк яхши өткәнликини баян қилип мундақ деди:
Бурхан четин қериндишимиз германийәдә 2010-йилида бундақ бир паалийәт өткүзгән иди. 2014-Йили ахирида бизгә буни аңлатти. Бүгүнгичә елип берилип келиватқан доклат бериш йиғинлири, илмий муһакимә йиғинлириға охшимайдиған шәкилдә сәнәтчиләр җанландурған номурларму бар, көрүнүш вә филимләрму бар, һәр мәйдан паалийәт 2-2 йерим саәт давамлашқан көрүнүшләр арқилиқ шәрқий түркистан дәвасини тонутуш паалийити өткүзүлди. Шәнбә күни икки мәйдан, йәкшәнбә күни икки мәйдан елип берилди. Наһайити яхши өтти. Булардин башқа йиғин залиниң алдида рәсим көргәзмиси, китаблиримизни тонутидиған кичик бир көргәзмиму ачтуқ бәк яхши өтти. Мәнчә бу икки күн җәрянида хели көп киши шәрқий түркистан дәвасидин хәвәрдар болди.

Др. Өмәр қул әпәнди бу паалийәткә дәвани хәлқ аммисиға аңлитиш нуқтинәзиридин қариған вақтимизда наһайити пайдилиқ болғанлиқиға ишинидиғанлиқини баян қилип мундақ деди:
Көрүнүшләр билән көрситилгән нәрсиләр кишиләрниң ядида бәкрәк туриду. Түркийәдә өткүзүлгән тунҗи қетимлиқ паалийәт болғачқа муһим иди. Паалийәт ахирида көрүшкән кишиләр бәкла тәсирләнгәнликини баян қилишти. Болупму 2009-йили 5-июлда үрүмчидә мәйданға кәлгән вәқәләрниң нәқ мәйдандин тартилған көрүнүшлири билән у вәқәни сәнәтчиләрниң җанландуруп аңлитиши бәкла тәсирлик болди. Биз, қанчилик көп кишигә бу давани аңлиталисақ шунчә яхши болиду дәп ойлиған вақтимизда бу паалийәтниң пайдилиқ болғанлиқиға ишинимән.

Доктор өмәр қул әпәнди шәрқий түркистан вәқпиниң бундин кейинки паалийәтлири тоғрисида мәлумат берип мундақ деди:
Вәқпимиз бурундин тартип хиял қилип келиватқан нәрсә көрүнүшләр арқилиқ техиму көп кишиниң диққәт-етибарини шәрқий түркистан дәвасиға тартиш. Йиғинларда алдинқи йерим саәттә кишиләр аңлайду, кейин диққәт-етибари чечилишқа башлайду. Әмма көрүнүшләр, тиятир вә сәнәт номурлири, шеирлар билән аңлатқан вақтиңизда кишиләр зерикмәстин аңлайду. Шуңа биз шәрқий түркистан вәхпи болуш сүпитимиз билән бу хил паалийәтләрни түркийәниң һәрқайси җайлирида өткүзүшни пиланлаватимиз. Чүнки бәк тәсирлик болди. Йәнә бир пиланимиз шәрқий түркистандики тарихий қәһриманларниң иш-излири баян қилинған роман нәшр қилдуруш вә бу һәқтә кино ишләш. Пиланимиз имканимизниң яр беришичә пүтүн заманиви васитиләрдин пайдилинип шәрқий түркистан дәвасини техиму кәң аммиға тонутуштин ибарәт.

Әнқәрәниң мамақ районидики нәҗмәттин әрбақан йиғин залида өткүзүлгән бу паалийәткә иштирак қилған кишиләр икки йерим саәтлик бу паалийәт арқилиқ уйғурларниң тарихи шундақла 65 йилдин бери уйғурлар чекиватқан дәрд-әләмләрдин тәсирлик бир шәкилдә хәвәрдар болди. Бу паалийәт түркийәдә тунҗи қетим өткүзүлгән паалийәт болғачқа кишиләрниң диққәт-етибарини тартти.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт