Әнқәрәдә «һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи» намлиқ китаб нәшрдин чиқти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2017-07-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Әнқәрәдә нәшр қилинған «һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи» намлиқ китабниң муқависи.
Әнқәрәдә нәшр қилинған «һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи» намлиқ китабниң муқависи.
RFA/Erkin Tarim

Түркийә баш министирлиқи тармиқидики чәтәлләрдики түркләр вә қериндаш милләтләр идарисиниң қоллиши билән нәшргә тәйярланған «һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи» намлиқ китаб әнқәрәдики ғази нәшрияти тәрипидин нәшр қилинди. Истанбул университети һазирқи заман түркий тиллири вә әдәбияти кафедраси оқутқучиси доктор раһилә абдуваһит қәшқәрли тәрипидин нәшргә тәйярланған китаб 347 бәт болуп, китаб мундәриҗә, кириш сөз, һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи һәққидә мәлумат вә уйғур шаир вә әдибләрниң тәрҗималидин тәркиб тапқан.

Китабта һазирқи заман уйғур әдәбиятидики 241 шаир вә язғучиниң тәрҗимиһали вә әсәрлири тонуштурулған. Буниң ичидики 189 киши уйғур дияридики язғучилар болуп, китабқа йәнә, қазақистандики уйғур язғучи вә шаирлардин 47 киши, қирғизистанлиқ уйғур язғучилардин 2 киши, өзбәкистанлиқ уйғурлардин 4 киши, түркийәдин 3, австралийәдин 2, канададин 2 уйғур шаир вә язғучиниң һаяти вә уларниң әсәрлири баян қилинған. 

Китабниң тәһрирликини нәвшеһир университети оқутқучиси доктор нәшә һарбалиоғлу ханим қилған. Китабни нәвшеһир университети еғиз әдәбияти оқутқучиси доктор адәм өгәр билән ғази университети түрк тили вә әдәбияти кафедраси оқутқучиси профессор доктор һүля қасапоғлу чәнгәл ханим тәкшүрүп бекиткән. 

Биз «һазирқи заман уйғур һекайилиридин талланмилар» намлиқ китаб һәққидә техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн китабни нәшргә тәйярлиған раһилә абдуваһит қәшқәрли ханимға телефон қилдуқ, у китабни тонуштуришимизни қобул қилған болсиму, әмма пикир баян қилмиди.

Китабни тәкшүрүп бекиткән профессор доктор һүля қасапоғлу чәнгәл ханим китабниң түркийәдики түркологийә тәтқиқатиға қошулған бир төһпә икәнликини баян қилип мундақ деди: «‹һазирқи заман уйғур һикайилиридин талланмилар' намлиқ китаб билән ‹һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи' намлиқ китабни яш кәсипдишим язди. Мәзкур китаб түркийә баш министирлиқи тармиқидики чәтәлдики түркләр вә қериндаш милләтләр идарисиниң ярдими билән нәшргә тәйярлинип нәшр қилинди. Мән бу китабни тәкшүрүп бекитиш вәзиписини өтидим. Бу китабниң түркийә түркологийисигә, түркийәдики илим дунясиға сунулғанлиқидин хурсән болдум. Бу китаб уйғур әдәбиятини тәтқиқ қилидиған мутәхәссисләр вә уйғурчә өгиниватқан оқуғучиларниң пайдилиниши үчүн қиммәтлик бир мәнбә.» 

Әгә университети түрк дуняси тәтқиқат мәркизи оқутқучиси, профессор алимҗан инайәт әпәнди һазирқи заман уйғур әдәбиятиниң 19-әсирниң башлирида оттуриға чиққанлиқини, доктор раһилә қәшқәрли ханим язған әсәрниң түркийәдә бу нам билән нәшр қилинған тунҗи әсәр икәнликини, бу әсәрниң уйғур әдәбиятини түркләргә тонуштуруш үчүн пайдилиқ болидиғанлиқини тәкитлиди. 

Профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди «һазирқи заман уйғур әдәбияти тарихи» намлиқ әсәрниң мәзмуни тоғрисида қисқичә мәлумат бәрди. Түркийәдики һазирқи заман уйғур әдәбияти тәтқиқати 1980-йилларниң ахирлирида башлиған болуп, бу китаб тунҗи қетим түркийә дөлитиниң иқтисадий ярдими билән бесилған китаб һесаблиниду. Профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди уйғурлар түрк дунясиниң муһим бир парчиси болғачқа бу хил қоллашларни қиливатқанлиқини баян қилди. 

Мәлумки, мәзкур китаб «1910-йилидин 2015-йилиғичә болған арилиқтики һазирқи заман уйғур әдәбияти» намлиқ иш пилани даирисидә тәйярланған болуп, мәзкур пилан даирисидә 3-айда «һазирқи заман уйғур һекайилиридин талланмилар» намлиқ китаб нәшр қилинған иди. Мәзкур пилан түркийә баш министирлиқ тармиқидики чәтәлләрдики түркләр вә қериндаш милләтләр идарисиниң иқтисадий җәһәттики қоллиши астида елип берилған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт