Алматада "иҗадкар" журнили йоруқ көрди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016-12-09
Share
ijadkar-zhurnal-muqawa-2016.png Алмата шәһиридә нәшир қилинған "иҗадкар" намлиқ журналниң муқависи
RFA/Oyghan

Йеқинда алмата шәһиридә "иҗадкар" намлиқ әдәбий-публистикилиқ, илмий-аммибап журнилиниң тунҗи сани йоруқ көрди. Журнал һәҗими он басма тавақ әтрапида болуп, униң дәсләпки сәһиписидә атақлиқ шаир нәзәрғоҗа абдусемәтофниң "яш уйғурға" дегән шеири орун алған. Үч айда бир қетим нәшр қилинидиған мәзкур журналниң баш муһәррири тонулған шаир вә журналист әхмәтҗан исрапилоф, униң бәдиий кеңәш рәиси атақлиқ шаир җәмшит розахунофтур.

Журнал баш муһәрририниң орунбасари, язғучи вә шаир телман нурахунофниң пикричә, өткән әсирниң 80-йиллириниң ахирлиридин башлап нәшр қилинған "пәрваз" журнили алди билән мәҗмуә, кейинирәк журнал шәклидә чиқип, уни талантлиқ язғучи турған тохтәмоф башқурған иди. Кейинирәк, йәни 90-йилларниң башлирида "арзу" журнили чиқишқа башлиған болуп, уни қазақистанниң хизмәт көрсәткән әрбаби әхмәтҗан һашири башқурған.

Т. Нурахуноф қазақистан уйғурлириниң ана тилида чиқиватқан бу журналлириниң иқтисад қислиқи түпәйли йепилип кәткәнликигә қаттиқ әпсуслинидиғанлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: "шуниңдин кейин, қазақистанда яшаватқан уйғур оқурмәнлиридә әдәбий журналға болған бошлуқ пәйда болуп қалди. Бу һәққидә язғучи, шаирлиримиз, рәссамлиримиз вә башқилар ойлап, шуниңға өзлириниң тиләклирини ейтип йүргән болсиму, лекин әмәлгә ашмай келивататти. Шу мунасивәт билән йеқинда бир топ балилар баш қошуп, мушу журнални чиқиришни қолға алдуқ. Һазир биринчи, йәни синақ сани қолимизға тәгди. "иҗадкар" дегән нам бу даириси интайин кәң, мәзмуни түпсиз, маһийити чәксиз уқум. Мәзкур нәшрни "иҗадкар" дәп аташ билән биллә, һөддимизгә зор җавабкарлиқ еливатқинимизниму обдан һес қиливатимиз."

Т. Нурахуноф журналниң қазақистан уйғур язғучилириниң әсәрлиридин ташқири йәнә, уйғур мәдәнийитиниң алтун бөшүки болған ана топрақ уйғур ели әдиблириниңму әсәрлири, шундақла тили вә дини бир түрк дуняси вә дуня әдәбиятиниң нәмунилириниму өз ичигә алидиғанлиқини илгири сүрди.

Радийомиз зияритини қобул қилған абай намидики миллий педагогика университетиниң оқутқучиси, әдәбиятшунас доктор шаирәм баратова "ижадкар" журнилиниң йоруқ көрүшиниң қазақистан уйғурлириниң мәдәний һаятида йүз бәргән чоң бир вәқә икәнликини, буниң йәнә келип қазақистан мустәқиллиқиниң 25 йиллиқи һарписида чиқиватқанлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: "өтмүшкә нәзәр салидиған болсақ, омумән оттура асия уйғурлири һаятида өткән әсирниң 20-йиллиридин башлап һәр хил гезит-журналлар нәшр қилинип турған иди. Уларниң һәр қайсиниң өзигә хас тарихи, тәқдири мәвҗут. Мошу мустәқиллиқ йиллириниң башлиридила биваситә уйғур язғучилириниң иҗадийитини йорутушқа беғишланған " пәрваз", "арзу" журналлириниң нәшр қилинип, миңлиған оқурмәнләрниң ишәнчисини ақлиғанлиқи һелиму ядимизда. Амма, әпсуски, бу журналлар дөләт һесабиға әмәс, бәлки һамийлар һәм оқурмәнләр һесабиға чиқирилғанлиқтин кейинирәк хираҗәт қислиқи сәвәбидин йепилип кәтти. Очуқини ейтиш керәкки, бүгүнки күндә һәр қандақ бир нәшрни сақлап қелиш қийин әһвал. Әмди "иҗадкар" журнилиниму еғир синақлар күтүп туриду, әлвәттә."
Алмата шәһиридә нәшир қилинған
Ш. Баратованиң қаришичә, мәзкур журнал кәң даиридики иҗадкарларға, йәни язғучи, рәссам, алим, бәстикар вә башқиларниң иҗадийитини йорутушқа мөлчәрләнгән болсиму, асасий диққәт яш иҗадкарларни қоллап-қувәтләшкә беғишланған. У һәр қандақ бир журналниң келәчики әнә шу яшларниң қолида икәнликини, шуңлашқиму журнални һәр җәһәттин қоллаш бүгүнки яшларниң муқәддәс бурчи икәнликини билдүрүп, журнални йоруқ дуняға елип кәлгән барлиқ қәләмдашлириға ақ йол тилиди.

Алмата шәһириниң турғуни азнат талипоф болса, журнал һәққидә тохтилип, мундақ деди: "бу журналниң йоруқ көрүши бизниң мәнивийитимиздики һәқиқий чоң йеңилиқ. Биринчидин, мәзмун вә көләм җәһәттин бай. Бу журналға илмий мақалиләр, һекайиләр, романдин парчилар, шеирлар киргүзүлгән. Иҗадкарларни роһий җәһәттин қоллап-қувәтләш, уларниң иҗад мәйдани болуп қалидиған мушундақ журналниң һаҗәтлики бир пишип йетилгән мәсилә иди. Бу журналда йеңидин қәләм тәвритиватқан иҗадкарларму өз әсәрлирини, алимлар өз мақалилирини ана тилида елан қилиду дегән үмидтәмиз."

Игилишимизчә, журналниң бу санида, мәсилән, абләһәт камалоф, алимҗан һәмрайеф охшаш алимларниң илмий мақалилири, телман нурахуноф, әхмәтҗан исрапилоф, әкрәм әхмәтоф, илахун җәлилоф, шавкәт нәзәроф қатарлиқ тонулған язғучиларниң әсәрлири орун алған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт