Рәссам мәрвайит һапиз: «әсәрлирим уйғурларниң гүзәлликкә тоюнған ички дунясиниң сизмисидур!»

Мухбиримиз гүлчеһрә
2017-12-07
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Рәссам мәрвайит һапиз қатнашқан мюнхендики рәсим көргәзмисидин бир көрүнүш. 2017-Йили 5-декабир. Мюнхен, германийә.
Рәссам мәрвайит һапиз қатнашқан мюнхендики рәсим көргәзмисидин бир көрүнүш. 2017-Йили 5-декабир. Мюнхен, германийә.
RFA/Gulchehre

Германийә дөләтлик рәссамлар җәмийитиниң баварийә штатлиқ «2017-йиллиқ көргәзмиси» 5-декабир мюнхен шәһиридә ечилишқа башлиди. Уйғур рәссам мәрвайит һапизниң бир парчә май бояқ рәсими мәзкур көргәзмигә талланған 206 парчә әсәр ичидин орун алди. Бу мунасивәт билән рәссам мәрвайит ханим радийомиз зияритини қобул қилди. У, рәсим иҗадийити арқилиқ өзиниң уйғур мәдәнийитигә болған миллий иптихарлиқини ипадиләш билән бир вақитта йәнә уйғурлар нөвәттә дуч келиватқан қисмәтләргә болған қайғу-һәсритиниму ипадә қиливатқанлиқини билдүрди.

Һаятни чоңқур вә чинлиқи билән сөйидиған, уни юқири сәвийидики сизиш сәнити билән ипадә қилалайдиған сәнәткарлар аз учрайду. Мәрвайит һапиз уйғур дияридики қәдимий мәдәнийәт бөшүклиридин бири болған қумулда туғулуп йетишкән, өзиниң уйғур мәдәнийәт-сәнитигә болған чин иштияқи һәмдә рәссамлиқ кәспигә болған сөйгү вә иҗтиһати билән нәтиҗә яратқан бир уйғур рәссам. У явропада яшиған 20 йиллиқ муһаҗирәт һаятида тохтимай тиришип, май бояқ рәссамчилиқи алаһидә тәрәққий қилған германийәдә көп қетим рәсим көргәзмиси өткүзүп кәлди. 

Бу нөвәт рәссам мәрвайит һапизниң германийә дөләтлик рәссамлар җәмийити баварийә штатлиқ шөбиси уюштурған рәсим көргәзмисигә 4-қетим қатнишиши һесаблинидикән. Бу көргәзмигә мәрвайит һапиз ханим «намсиз» исимлик бир йеңи әсәр қатнаштурған болуп, у бу рәсимни мувәппәқийәтлик сизип чиқиш үчүн мюнхендики хас салонида бир йилчә вақит сәрп қилған.

Узунлуқи 130 сантиметир, кәңлики 100сантиметир келидиған бу май бояқ рәсимдә вуҗудидин қәдимий бир мәдәнийәтниң пуриқи җулалинип туридиған, есил кийингән, чачлири тал-тал өрүлгән, латапәтлик әмма наһайити һәсрәтлик бир уйғур аялниң образи гәвдиләндүрүлгән болуп, бу рәсимгә мәрвайит ханим «намсиз» дәп исим қойған. 

Мәрвайит ханим бу рәсим һәққидә тохтилип, мундақ деди: «мән уни уйғур аял десәм бәк тар даиридә болуп қалиду, у бир бәдиий әсәр. У бир милләткила тәвә әмәс, у пүтүн инсанийәткә тәвә болуши керәк, униңға қариған һәр қандақ бир аял униңдин өзини тапалиши керәк».

Әсәрниң хаслиқи һәққидә тохталған мәрвайит ханим йәнә мундақ дәйду: «мән баштин-ахир уйғур мәдәнийитиниң роһий билән иҗадийәт ишләп кәлдим. Мушу рәсимдиму мән бир сәнәткар болуш сүпитим билән өзүмгә хас иҗадийәт ғурурумни намаян қилалидим дәп ойлаймән. Бу әсиримдә мән наһайити есилзадә, латапәтлик қәйсәр бир аялниң образини яраттим. Сизиш техникиси җәһәттин һәтта қашлириға осма қойған бир аялниң һалитиниму инчикә ипадиләп берәлидим. Бу әмәлийәттә тарихта өткән гүзәл вә қәһриман уйғур аяллириниң образини, аниларниң латапитини шундақла аялларниң ички гүзәлликни муҗәссәмлигән һалда сизилған бир бәдиий образ. Шуңа у намсиз».

Мәрвайит ханим йәнә мундақ деди: «бу рәсимдики образ мән әмәс, әмма мениң туйғум. Мән бу әсирим арқилиқ уйғурларниң роһий дунясиниң узун бир мусаписини, тарихимизда өткән гүзәл анилиримизниң образини, мәликә-ханишлиримизниң латапитини, уйғур қиз-аяллириниң гүзәллики вә ғурурини ипадиләшкә тириштим. Мән барлиқ кәспий маһаритимни, қабилийитимни ишқа селип, арзулиримни вә бу мәдәнийәткә болған чәксиз һөрмитимни, пәхирлиниш туйғулиримни шундақла хәлқимизниң нөвәттики еғир қисмәтлиригә болған қайғу-һәсритимни ипадә қилишқа урундум. . .»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт