Қазақистанлиқ уйғур яшлири миллий кимликини сақлап қелишқа алаһидә әһмийәт бәрмәктә

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2019-01-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Доппалайф» өткүзгән даңлиқ нахшичи мурат насироф хатирисигә беғишланған паалийәттин бир көрүнүш. 2019-Йили январ. Алмута, қазақистан.
«Доппалайф» өткүзгән даңлиқ нахшичи мурат насироф хатирисигә беғишланған паалийәттин бир көрүнүш. 2019-Йили январ. Алмута, қазақистан.
RFA/Oyghan

Мәлумки, қазақистан президенти нурсултан назарбайеф өзиниң өткән йилниң өктәбир ейида қазақистан хәлқигә йоллиған һәр йиллиқ мәктубида 2019-йилини «яшлар йили» дәп елан қилған иди. У яшларни һәр тәрәплимә қоллап-қуввәтләшниң дөләт сияситиниң асасий йөнилишлириниң бири икәнликини тәкитләп, һәр бир яш қазақистанлиқ мәмликәттә йүргүзүлүватқан ислаһатларниң мәқситини чүшиниши зөрүр дәп көрсәткән. Шуниңдин буян яшларниң қазақистан җәмийитидики ролини техиму күчәйтиш үчүн һәр хил паалийәтләрни өткүзүш муһим орунға қоюлмақта. Қазақистанниң омумий тәрәққиятиға өз төһписини қошуп келиватқан башқа милләтләр қатарида уйғур яшлириму буниңдин чәттә қалмиған. Аммиви ахбарат васитилиридә уйғур яшлириниң җәмийәтниң һәр хил саһәлиридә қолға кәлтүрүватқан утуқлири һәққидә мақалиләр үзлүксиз елан қилинип кәлгән иди.

Қазақистандики уйғур яшлири 2019-йилини қандақ күтүвалди? улар өз миллий кимликини сақлап қелиш үчүн қандақ ишларни елип бериватиду? 

Зияритимизни қобул қилған панфилоф наһийиси яркәнт техникилиқ-гуманитарлиқ техником оқутқучиси, яш шаир мөлүтҗан тохтахунофниң ейтишичә, уйғур яшлири қазақистан мустәқиллиқ алған 28 йилдин буян мәмликәтниң гүллинишигә өз төһпилирини қошуп кәлмәктикән. Уйғур яшлири мәмликәт президентиниң көрсәтмилиригә әмәл қилған һалда миллий кимликини сақлап қелишқиму алаһидә әһмийәт бәрмәктикән. 

Мөлүтҗан тохтахуноф мундақ деди: «яшлар көплигән ишларни қолиға алди. яркәнт техникомида йүсүп хас һаҗибниң 1000 йиллиқи мунасивити билән яш муәллимләр вә оқуғучилар арисида мусабиқиләрни өткүзүшни пиланлидуқ. Җумһурийәт даирисидиму яшларға чоң шараит яритилиду. Бу йили дөлитимиз болсун, миллитимиз мәнпәәти үчүн болсун, көплигән ишларни қилишқа биз тәйяр.»

Униң дейишичә, буниңдин ташқири алмутадики «пәрваз» яш иҗрачилар бирләшмиси бу йил көплигән яш иҗрачиларниң қатнишиши билән «яңра, нахшам» сәнәт лайиһисини әмәлгә ашурмақчи икән. Мөлүтҗан тохтахуноф уйғур яшлириниң ана тилини сақлаш, миллий тарихини, мәдәнийитини, әдәбиятини тәрғиб қилиш мәқситидә көплигән программиларни пиланлиғанлиқини оттуриға қойди.

Мәлум болушичә, қазақистан уйғур яшлири тор бәтләр арқилиқ яшлар арисида миллийликни тәрғиб қилиш бойичиму бир қатар паалийәтләрни өткүзүп кәлгән. Пәқәт қазақистандила әмәс, бәлки пүткүл сабиқ совет җумһурийәтлири бойичә уйғур яшлириниң бирдин-бир яшлар тор бети «доппа-лайф» тор бетидур. Бу һәқтә «доппа-лайф» ниң рәһбири сүлфи мәшрәпоф зияритимизни қобул қилди.

У мундақ деди: «мәқситимиз яшларниң өзиниң мәдәнийитини, өрп-адәтлирини, тарихини билишини вә өгинишини илгири сүрүштур. Шуниң үчүн һәр күни бу һәқтә материялларни тор бәткә қоюватимиз. Буниңдин ташқири, һәр хил паалийәтләрни өткүзүватимиз. Йеқинда нахшичи, композитор мурат насирофниң хатирә кечиликини уюштурдуқ. Бу йил көпрәк уйғурларниң өрп-адәтлири бойичә материялларни шу бәткә қоймақчимиз. Буниңдин ташқири, шаир-язғучилиримизниң әсәрлирини рәқәмлик шәкилдә тор бетидә елан қилмақчимиз.»

Сүлфи мәшрәпофниң тәкитлишичә, «доппа-лайф» тор бети 2015-йили тәшкилләнгән болуп, униң тәркибидә һазир 15 кә йеқин яшлар ишләйдикән. Тор бетигә һәр айда 100 миңдин ошуқ адәм кирип, елан қилинған материяллар билән тонушидикән. Униңда асасән уйғурларниң тарихиға, мәдәнийитигә аит мақалиләр елан қилинип турмақтикән. 

Сүлфи мәшрәпоф йәнә мундақ деди: «доппа-лайф» тин башқа айрим бәтлиримизму бар. Бу йил шу бәтләрдә көпрәк видейо материялларни чиқармақчимиз. Буниңдики мәқсәт чоң утуқ қазанған уйғур яшлирини тонуштуруштур. Бу видийолар арқилиқ яшлиримизни вә башқа милләт қериндашлиримизни өрп-адәтлиримиз билән тонуштурмақчимиз һәм миллий уссуллиримизни өгәтмәкчимиз.». 

«Қазақистан уйғур яшлири бирлики» рәисиниң орунбасари илшат иминофниң ейтишичә, қазақистандики уйғур яшлири өзлириниң миллий кимликини сақлап қелиш бойичә елип бериватқан ишлири билән бир қатарда уйғур миллий давасидиму актип паалийәтләрни йүргүзүшкә тиришип кәлмәктикән. 
У мундақ деди: «қазақистанлиқ уйғур яшлири кейинки вақитларда дуня уйғур қурултийи уюштуруватқан паалийәтләргә актип қатнишип келиватиду. Буниңға қазақистанда өтүватқан һәр хил хатириләш паалийәтлири мисал болалайду. Уйғур яшлири тор бәтлири арқилиқ вәтинимиздә шәкилләнгән еғир вәзийәтни уйғур яшлириға тонуштуруш бойичиму чоң ишларни қиливатиду. Буниңдин ташқири, яшлиримиз явропада өткән миллий дава паалийәтлиригиму актип қатнашти. Мәсилән, 2017-йили бирюсселда өткән яш паалийәтчиләрни тәйярлаш курслириға қатнаштуқ. Шундақла өткән йили җәнвәдә болған намайишқа қатнишип, хитай һөкүмитиниң вәтинимиздә елип бериватқан бастуруш сияситигә наразилиқ билдүрдуқ. яшлиримиз мюнхенда өткән дуня уйғур қурултийиниң барлиқ паалийәтлиригә актип қатнашти. Әлвәттә, вәтинимиздә болуватқан паҗиәләр яшлиримизниң диққәт нәзиридин чәттә қалмиди. Биз у йәрдә болуватқан барлиқ ишларни көзитип туруватимиз.»

Игилишимизчә, әйни вақитларда қазақистан уйғур яшлиридин даңлиқ нахшичилар, тәнтәрбийәчиләр, тиҗарәтчиләр, рәссамлар вә башқилар йетишип чиққан болуп, улар һәр саһәләрдә өз төһпилирини қошқа иди. Һазирму яшлар ичидин чиқиватқан, бокс маһири дилмурат меҗитоф, даңлиқ нахшичилар муштәри исламова, гүлсәнәм мәшурова, шаирә сабирәм әнвәрова, рәссам камиләм қурбанова вә башқилар қазақистанлиқ уйғурларниң пәхиридур.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт