Wetensöyer sha'ir qurban barat alemdin ötti

Ixtiyariy muxbirimiz haji qutluq qadiri
2016-03-07
Élxet
Pikir
Share
Print
Wetensöyer sha'ir (merhum)qurban barat ependi ijadiyet üstide. (Waqti we orni éniq emes)
Wetensöyer sha'ir (merhum)qurban barat ependi ijadiyet üstide. (Waqti we orni éniq emes)
RFA/Qutluq

Özining "Késilgen toghraq", "Aq romalliq perizat", "Yoqalmas pelestin" namliq yirik shé'irliri bilen Uyghur xelqining qelb töridin orun alghan sha'ir qurban barat 6-mart ürümchide 70 yéshida wapat boldi.

Merhum sha'ir qurban barat 1946-yili atushning aghu yézisida déhqan a'iliside tughulghan. Öz yurtida bashlan'ghuch we ottura mekteplerni tamamlap, 1958-yilidin 1962-yilighiche ürümchidiki institutning til -edebiyat fakultétida oqughan. Oqush püttürgendin kéyin "Shinjang géziti" idarisige teqsim qilinip muxbir we muherrir bolghan. 1970-Yilidin 1986-yilighiche korlidiki shinxu'a 2-basma zawutida ishligen. 1986-Yili korlidin "Shinjang xelq neshriyati" gha yötkilip kélip, "Bulaq>>zhurnilida muherrir bolghan we 1990-yili yash-ösmürler neshriyati teripidin dem élishqa chiqqan.

Sha'irning 1981-yili "Yéshil hayat" namliq shé'irlar toplimi, 1984-yili "Aq romalliq perizat" namliq dastanlar toplimi neshr qilin'ghan. Bir qisim eserliri "Toy chachqusi", "Bahar jilwisi", "Tarim örkeshliri" namliq kolléktip toplamgha we ottura mektep edebiyat derslikige kirgüzülgen.

Sha'ir qurban barat chaghatay Uyghur tilidiki eserlerdin se'idining "Bostan" dastani, "Diwani sekkaki", "Diwani atayi, "Diwani zöhüri", "Se'idi iskender" qatarliq eserlerni neshrge teyyarlighan.

Sha'irning wapati munasiwiti bilen ziyaritimizni qobul qilghan yaponiye kyushu uniwérsitétining pelsepe penliri tetqiqatchisi muxterjan abduraxman sha'ir heqqide toxtaldi.

U, sha'ir qurban baratning wekil xaraktérlik shé'iriy dastanliridin biri bolghan we 14 yilda yézip tamamlan'ghan "Yoqalmas pelestin" namliq shé'iri dastani heqqide toxtaldi.

Tetqiqatchi muxterjan abduraxman sha'ir qurban barat wapatining Uyghur shé'iriyiti üchün chong yoqitish bolghanliqini tekitlidi.

U, sha'ir qurban baratning edebiy ijadiyet bilenla shughullinip qalmastin, belki edebiy terjime jehettimu körünerlik emgek singdürgen aptorlarning biri ikenlikini tilgha élish bilen birge, xitay sha'irliridin ey chingning köpligen shé'irlirini, rus edebiyatidin pushkinning shé'iriy chöcheklirini xitay tilidin Uyghur tiligha terjime qilip keng oqurmenlerge teqdim qilghan iqtidarliq edebiy terjimanlardin biri ikenlikini bildürdi.

Uyghur élidiki tor menbeliride körsitilishiche, sha'ir qurban baratning méyit namizi 6-mart küni ürümchidiki beytulmehmur meschiti (noghay meschiti) de oqulup, gülsay mazarliqigha depn qilin'ghan.

Sha'ir qurban baratning küchlük tesirige uchrighan Uyghur sha'irliridin hazir gérmaniyede hijrette yashawatqan sha'ir küreshchan ömer ziyaritimizni qobul qilip sha'irning "Apetlik yillardin achchiq xatiriler" namliq esiri heqqide toxtaldi.

U sözide yene, sha'ir qurban baratning 80-yillardiki Uyghur shé'iriyitige körsetken tesiri heqqidimu toxtaldi.

Axirida sha'ir küreshchan ömer sha'irgha atap yazghan mersiyesi bilen söhbitimizni axirlashturdi.

Yuqiriqi awaz ulinishidin tepsilatini anglang.

Toluq bet