Turghan toxtemof xatirisige béghishlan'ghan ijadiy musabiqe yeküni chiqirildi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2017-07-10
Share
yazghuchi-turghan-toxtemof.jpeg Ataqliq yazghuchi turghan toxtemof(soldin ikkinchi) neshriyat xadimliri bilen. 1992-Yili, almata.
RFA/Oyghan

7-Iyulda almata shehirining dostluq mehellisidiki "D'i'adéma" kaféxanisida ataqliq yazghuchi turghan toxtemofning xatirisige béghishlan'ghan ijadiy musabiqe ghaliblirini mukapatlash murasimi bolup ötti. Mezkur musabiqe jumhuriyetlik "Uyghur awazi" géziti teripidin uyushturulghan bolup, bu yili uning ikkinchi qétim ötküzülüshi idi. Bu yilning béshida gézit tehrir bölümi yéngi nesriy eserlerni yéziwatqan qelem sahiblirini righbetlendürüsh hemde yilning eng yaxshi hékayisini we publistikiliq maqalisini éniqlash meqsitide musabiqe élan qilghan idi. Musabiqe yeküni mexsus komissiye teripidin 20-iyunda, yeni metbu'at küni harpisida chiqirildi. Murasimgha gézit xadimliri, ziyaliylar, yazghuchining uruq-tughqanliri, dostliri, shagirtliri we muxlisliri qatnashti.

Murasimda aldi bilen sözge chiqqan "Uyghur awazi" géziti edebiyat we ma'arip bölümining bashliqi shemshidin ayupof musabiqe shertlirini tonushturup, bu nöwettiki musabiqige on ikki ademning qatnashqanliqini, shulardin alte ademning talliwélin'ghanliqini bildürdi. "Uyghur awazi" gézitining bash muherriri yérshat esmetof musabiqe teshebbuskari bolghan gézitning bu musabiqini uyushturushta yash zhurnalistlarni we yazghuchilarni terbiyileshni meqset qilghanliqini, birinchilerdin bolup buni merhumning a'ilisining, yeni risalet xanim hem uning balilirining qollap-quwwetligenlikini otturigha qoydi.

Andin shemshidin ayupof musabiqe yekünini élan qildi. Qazilarning qarari boyiche abduljan aznibaqiyéf, aznat talipof, izzet yüsüpowa, ablimit merdanof pexriy yarliq bilen teqdirlense, ikki bash mukapat, yeni guwahname hem 50 ming tenggidin awut mesimof we gheyret israyilofqa tapshuruldi.

Ziyaritimizni qobul qilghan talghir nahiyisining turghuni, ustaz gheyret israyilof mundaq musabiqilerni uyushturushning muhimliqini tekitlep, mundaq dédi: "Bügün mushu mukapatlargha érishkenlikimiz üchün a'ile ezalirigha minnetdarliqimizni bildürimiz. Turghan akining yatqan yéri jennette bolsun. Risalet hede bashliq uning a'ilisi buni yaxshi en'enige aylandurdi. Her qétimda mukapat tapshurghan chaghda rehmetlik akimizning rohliri xush bolghan bolush kérek, dep oylaymen. Tileydighinim, turghan akining yashlardin izbasarliri nurghun chiqsun, ismi Uyghur xelqining qelbide menggü saqlinip qalsun".

Murasimda sözligen turghan toxtemofning dosti, tébbiy penlirining doktori turghanjan sopiyéf, "Yipek" shirkitining mudiri waqqas memedinof, "Atamura" neshriyati Uyghur rédaksiyesining bashliqi malik mehemdinof, muxter ewézof namidiki edebiyat we sen'et institutining bash ilmiy xadimi, filologiye penlirining doktori alimjan hemrayéf, qazaqistan yazghuchilar ittipaqining ezasi, sha'ir télman nuraxunof we bashqilar musabiqe ghaliblirini tebriklep, qazaqistan Uyghur medeniyitining, edebiyatining bügünki ehwali, ana til, qazaqistanliq Uyghurlarning yetken utuqliri, turghan toxtemofning bir pütün Uyghur edebiyatigha qoshqan töhpisi, birlik, ittipaqliq heqqide öz pikirlirini otturigha qoydi.

Uzun yillar dawamida gézit sehipiliride élan qilin'ghan muhim mesililerge béghishlan'ghan köpligen maqalilerning aptori, almata wilayitining Uyghur nahiyisi chonja yézisining turghuni ablimit merdanof radi'omiz ziyaritini qobul qilip, mundaq dédi: "Elwette, hayatta munchilik mukapatlargha körgenla ademler sazawer bolup ketmeydiken. Munche ishlarni uyushturuwatqan oghul balilarning ijadiy utuqlirigha chin könglümdin rehmitimni éytimen. Buningdinmu jiq musabiqilerni ötküzüshke men tilekdash. Pütün bir xelqning mung-zarini yéshiwatqan mesililirimiz köp. Elwette, ijadiy seper héch qachan sowumaydu, öchmeydu. Mushundaq bolghini yaxshi dep chüshinimen".

Yazghuchi turghan toxtemof "Dadamning axirqi xéti" powéstlar toplimi, "Ösek wadisida", "Dadamning juwisi" hékayiler toplimi, "Aq yéghin", "Wijdan azabi", "Nuzugum", "Sergerdan" romanliri we köpligen bashqimu eserlerning aptori. Uning "Kona tügmen" powéstlar toplimi qazaq tilida, "Qaqirlar qaytqanda" powésti we "Dadamning juwisi" hékayiler toplimi rus tilida neshr qilindi. Uning "Aq yéghin" romani, "Bazghan sadasi" we "Dadamning sözi" powést we hékayiler toplimi Uyghur élining ürümchi, qeshqer, xitayning béyjing, shangxey sheherliride Uyghur we xitay tillirida yoruq kördi. Uning eserliri shundaqla qazaq, rus, ukra'in, qirghiz we bashqimu tillarda sowét ittipaqi we qazaqistanda neshr qilinidighan "Roman-gazéta", "Moskowskiy komsomoléts", "Détskaya litératura" "Zhuldiz", "Prostor", "Yash gwardiye", "Balilar edébiyati", "Dnépro" namliq gézit we zhurnallirida élan qilin'ghan idi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan neshriyatchi aznat talipofning éytishiche, mundaq musabiqilerning ehmiyiti intayin zor bolup, hazirqi waqitta qazaqistandiki Uyghur edebiyatining warisliri mesilisi köpchilikni qattiq oylandurmaqta. A. Talipof buning sewebini töwendikiche chüshendürdi: "Chong ewlad wekilliri arimizdin ketkenséri, meniwi hayatimizda, edebiyattimu qandaqtur bir boshluq peyda bolup qalamdikin dégen teshwish yoq emes, elwette. Shuning üchün Uyghur jem'iyiti, birinchi nöwette, yashlirimizgha bolghan ghemxorluqni, arisidiki qelem tewritiwatqan talantliq ijadkarlirimizgha bolghan ghemxorluqni kücheytishimiz kérek. Mana bügün mende shuninggha oxshash musabiqiler köp bolsa, dégen oy peyda boldi. Mundaq musabiqiler ijadkarlargha ilham béghishlaydu hem shu akilirimizning izbasarliri chiqidighinigha ümid uchqinini peyda qilidu".

Aznat talipof mundaq musabiqilerning kélechekte téximu köpiyip, yash ijadkarlarning arqa-arqidin meydan'gha chiqidighinigha hem ulargha bolghan ghemxorluqning küchiyishige alahide diqqet qilinishi lazimliqini otturigha qoydi.
Musabiqe qatnashquchiliri hem méhmanliri öz sözliride bolupmu yéngidin qelem tewritip chiqiwatqan yash ijadkarlarni qollap-quwwetlesh meqsitide yéqinda almata shehiride "Waris" edebiy ömikining qurulghinini alahide tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet