Uyghurlarning qollighuchisi serwet qabaqli alemdin ötti

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2015-08-31
Share
serwet-qabaqli-erkin-aliptekin.jpg Uyghurlarning qollighuchisi serwet qabaqli erkin aliptékin bilen yighinda söz qilmaqta. (Waqti we orni éniq emes)
RFA/Erkin Tarim

Uyghur siyasiy dewasining türkiyediki ataqliq qollighuchisi, Uyghurlarning rehbiriy shexslirining biri eysa yüsüp aliptékinning meniwi oghli, serwet qabaqli 8-ayning 30-küni istanbulda wapat bolup, depne qilindi. Serwet qabaqlining depne murasimigha dölet rehberliri, tonulghan zhurnalistlar, yazghuchilar we Uyghurlardin bolup köp sanda kishi qatnashti.

Serwet qabaqli 1956-yili 3-ayning 15-küni türkiyening elazigh wilayitide dunyagha kelgen. 1981-Yili firat uniwérsitéti türk tili we edebiyati kespini püttürgen. 1986-Yilidin étibaren istanbuldiki "Türkiye géziti" de ishleshke bashlighan. U, "Türkiye géziti" de zhurnalist bolup ishligen mezgillerde sherqiy türkistan mesilisi toghrisida yazghan nurghun obzor we maqaliliri élan qilin'ghan. U, zhurnalist bolup ishligen mezgillerde dawamliq halda merhum eysa yüsüp aliptékinning yénida yürgen. Eysa yüsüp aliptékin bilen sherqiy türkistan mesilisi toghrisida köp qétim söhbet élip bérip élan qilghan.

Türkiyediki Uyghur ziyaliyliridin biri hamitxan köktürk ependi merhum serwet qabaqlining sherqiy türkistan dewasi üchün zor töhpe qoshqan bir shexs ikenlikini, uning merhum eysa yüsüp altékinni 1991-yili 12-ayda bash ministir sulayman demirel bilen, 1992-yili 2-ayda türkiye bash ministiri turghut özal bilen körüshtürgenlikini, ikkila bash ministirgha sherqiy türkistan dewasini anglitish bilen birlikte türkiyege kelgen Uyghur musapirlarning mesililirini anglatqanliqini, köp sanda Uyghurning türkiye grazhdanliqigha ötüshige seweb bolghanliqini bayan qildi. Hamit köktürk ependining éytishiche, merhum serwet qabaqlining her pursette türkiyede sherqiy türkistan dewasini anglitishqa tirishqan, 1994-yili 5-ayda merhum eysa yüsüp aliptékinni elazigh uchrishishigha apirip dunyaning herqaysi jayliridin kelgen sha'irlargha sherqiy türkistan mesilisini anglatquzghan. U, 1995-yili 7-ayda eysa yüsüp aliptékinni konya selchuq uniwérsitétigha apirip pexri doktor unwani alghuzghan we 1992-yili 7-ayda ezerbeyjan dölet re'isi ebulfeyiz elchibeg hem qirim tatarlirining lidiri mustafa jemil qirimli'oghlu bilen körüshtürgen. U, bu arqiliq sherqiy türkistan mesilisini türk dunyasigha anglatqan.

Merhum serwet qabaqli hayatining axirighiche Uyghur mesilisi toghrisida köp sanda obzor we maqale yézip élan qildi. U, türkiye edebiyatchilar weqpi re'islik wezipisini ötewatqan mezgilde köp qétim eysa yüsüp aliptékinni xatirilesh yighini chaqirdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet