“хәлқара уйғур тәтқиқати журнили” ниң 9-сани оқурмәнлири билән йүз көрүшти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2017.06.28
xelqara-uyghur-tetqiqati-zhurnili-9.jpg “хәлқара уйғур тәтқиқати журнили” ниң 9-сани. (uygurarastirmalari.com Дин сүрәткә елинған)
Photo: RFA

Түркийәдә тунҗи мәхсус уйғур тәтқиқати һәққидики алтә айда бир түрк тилида нәшр қилинидиған илмий журналниң 9-сани оқурмәнлири билән йүз көрүшти.

Измирдики әгә университети түрк дуняси тәтқиқатлири институти оқутқучиси профессор доктор алимҗан инайәт әпәндиниң саһибханилиқида 2013-йилидин бери чиқириливатқан тор журнилиниң 9-санида уйғур тили, әдәбияти, фолклори, тарихи вә мәдәнийити тоғрисида йезилған 14 парчә илмий мақалә вә 3 парчә китаб тонутуш мақалисигә орун берилгән. Журналниң игиси вә баш тәһрири әгә университети түрк дуняси тәтқиқат мәркизиниң оқутқучиси профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди журналниң 9-санини чиқиришқа әмгәк сиңдүргәнләргә рәһмәт ейтқандин кейин, бу санда орун берилгән мақалиләр тоғрисида мәлумат бәрди.

Бу санда түркийәниң нәвшеһир һаҗи бәкташ вәли университетида хәлқ еғиз әдәбияти кәспидә докторлуқта оқуватқан абдулваһит һәсәнҗан әпәндиниң “һазирқи заман уйғур шаири әхмәтҗан османниң шеирлири вә у башлатқан гуңга шеир һәрикити”, абдушүкүр мәмәтимин әпәндиниң “нәгә барисән қаға дегән нахшиниң тарихи йилтизи” мавзулуқ мақалисиниң түркчә тәрҗимисигә, уйғур зиялийси абдувәли аюп әпәндиниң “уйғур шаири абдухалиқ уйғур һәққидә елип берилған тәтқиқатлар вә сақлиниватқан мәсилиләр” мавзулуқ мақалисигә, профессор доктор алимҗан инайәтниң “1980-йилларниң ахиридин бүгүнгичә түркийәдә шәрқий түркистан вә уйғурлар тоғрисида елип берилған тәтқиқатлар”, қазақистан абай университети оқутқучиси профессор доктор руслан арзийеф әпәндиниң “даңлиқ шаир абдурәһим өткүрниң шеирлиридә ‛баһар‚ сөзиниң ишлитилиши”, нәвшеһир һаҗи бәкташ вәли университети оқутқучиси доктор адәм өгәр әпәнди билән зулһаят өткүр ханим язған “оттура асия чегралириға уйғурларниң көчүши” қатарлиқ 14 парчә мақалигә орун берилгән.

Журналниң игиси, профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди мәзкур журналниң 2013-йилидин тартип изчил һалда нәшр қилиниватқанлиқини, күнсайин сүпити өсүп хәлқара сәвийәгә йәткәнликини, шәрқий түркистан вә уйғур тәтқиқати билән шуғулланғучилар үчүн қиммәтлик мәнбә икәнликини баян қилди.

Түркийәдә докторлуқ оқуватқан уйғур зиялийси абдуваһит һәсәнҗан әпәнди “хәлқара уйғур тәтқиқати илмий журнили”да 3 парчә мақалә елан қилған болуп, буларниң һәммиси уйғур әдәбияти тоғрисида йезилған мақалиләрдур.
У, түркийәдә уйғур тили вә тарихи тоғрисида көп тәтқиқатниң мәвҗутлуқини, әмма уйғур әдәбияти тоғрисидики тәтқиқатларниң кәмчил икәнликини, шуңа көпрәк уйғур әдәбияти тоғрисида мақалә йезиватқанлиқини баян қилди.

Абдуваһит һәсәнҗан әпәнди “хәлқара уйғур тәтқиқати илмий журнили” ниң 9-санидики мақалисидә һазирқи заман уйғур әдәбиятидики гуңга шеир еқиминиң қурғучилиридин әхмәтҗан осман вә униң шеирлирини түрк оқурмәнләргә тонуштурғанлиқини баян қилди.

Профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди журналниң 4 йилдин бери изчил һалда торда чиқиватқанлиқини, вәтән ичи вә сиртидин көп кишиниң торни зиярәт қиливатқанлиқини, яхши инкасларниң келиватқанлиқини, уйғур зиялийлириниң бу журналға игә чиқиши керәкликини баян қилди.

Шәрқий түркистан вәхпиниң сабиқ рәиси, уйғур хәвәр вә тәтқиқат мәркизиниң мәсули хәмит гөктүрк әпәнди “хәлқара уйғур тәтқиқати журнили” ниң һазир түркийәдә чиқиватқан бирдин-бир илмий журнал икәнликини, 25 йилға йеқин “шәрқий түркистан авази” намида илмий журнал чиқирилған болуп, журналда илмий қиммити юқири болған көп санда мақалиниң нәшр қилинғанлиқини, алимҗан инайәт чиқириватқан бу журналниң бу саһәдики бошлуқни толдуруватқанлиқини баян қилди.

Бурун түркийәдә “шәрқий түркистан авази” намида түрк тилида илмий журнал нәшр қилинған болуп, уйғурларниң тарихи, тили, әдәбияти, иҗтимаий әһвали вә сиясий вәзийитини өзигә сиңдүргән мақалиләр журналниң бир пүтүн гәвдисини тәшкил қилған икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.