Uyghur muhajir se'id nadirxan: i'ordaniyede yashash yoli köp

Ixtiyariy muxbirimiz pida'iy
2016-05-22
Share
seyit-nadir-iordaniye-1.jpg Iordaniyediki Uyghur sodiger, karxanichi séyit nadir ependi
RFA/Shohret Hoshur


Konilarda "Ilgirikilerning tejribiside, kéyinkilerning heqqi bar" deydighan bir söz bar. Bu peqet shexsiyetchiliktin xaliy kishilerla étirap qilidighan eqliye söz bolup, bu xil insanlarning yüriki özi érishken németlirini yarenliri bilen ortaqlishish arqiliqmu huzur tapidu. Shuning üchün ular etrapidiki bar imkanliri bilen hajetmenlerge térik tejribe teqdim qilghuchi bolushni xalaydu. Ene shundaqlarning biri i'ordaniyede yashawatqan se'id nadirxandur. Uning radi'o anglighuchilirimiz bilen ortaqlashqan muhajirettiki hayat sepiri, bügünki muhajirlargha azraq bolsimu ilham bergüsi. Töwende gollandiyede turushluq ixtiyari muxbirimiz pida'iyning i'ordaniyede turuwatqan se'id nadirxan bilen ötküzgen söhbitini sunduq, behrilen'geysizler.

Pida'iy: ‏— ‏wetende turush bilen chet'elde turushning qimmiti toghrisidiki chüshenchingiz qandaq?
Se'id nadirxan: ‏weten dégen weten. Herqandaq adem weten sirtida padishah bolup ketsimu, wetende yashighan'gha yetmeydu.
Pida'iy:‏ ‏— Uyghurlarning hazirqi teqdirini özgertishi üchün tewsiye qilidighanliringiz néme?
Se'id nadirxan: ‏‏— perzentlirini yaxshi oqutmaq؛ xelq'araliq netijiler qazinip, dunyaning diqqitini chekmek؛ paydilinish qimmiti barliki wasitilerdin, organlardin paydilanmaq؛ chünki, hazirqi dewr ilim dewri. Soqushtin ilim yaxshi.
Pida'iy:‏ ‏— i'ordaniyege bérishning yoli qandaq? we u yerde turushta qandaq imkanlar bar?
Se'id nadirxan: ‏‏— oqush, xizmet yaki soda—tijaret we nikahlinish yoli bilen kelse bolidu.
Pida'iy:‏ — i'ordaniyede qaysi xil kesiplerning istiqbali bar?
Se'id nadirxan: ‏— islamda oqush, tijaret, qol-hünerwenchilik, iqtidari bolsa parlaméntqa kirishkimu bolidu.
Pida'iy:‏ ‏— milliy kemsitishke uchrash ehwali barmu?
Se'id nadirxan: ‏— yoq. 45 Yildin biri undaq bir ishqa uchrap baqmidim.
Pida'iy:‏ ‏— bir a'ilining ayliq normal chiqimi qanchilik ayliniwatidu?
Se'id nadirxan: ‏— bir a'ile üchün ijare texminen 150 dinar etrapida. Adettiki bir medikarning künlüki 20 dinar, ustilarning 50. Ashu medikarghimu alghan ma'ashi rahet yétidu.
Pida'iy:‏ ‏‏— ish tépilamdu? ishsizliq ehwali qandaq?
Se'id nadirxan: ‏— exlaqi durus, tirishchanla bolsa herqachan ish bar. Hurun bolsa yoq.
Pida'iy:‏ ‏‏— i'ordaniyege köchüp kelmekchi bolghanlargha qandaq tewsiyeliringiz bar?
Se'id nadirxan: ‏— aldi bilen ziyaret wizisi arqiliq kélip bir körüshüni tewsiye qilimen.
Pida'iy:‏ ‏‏— Uyghurlarning en'eniwi hünerliridin qaysiliri, kargha kélidu?
Se'id nadirxan: ‏— zerger, tömürchi, pichaqchi qatarliq musulman jem'iyitide insanlar éhtiyajliq bolghan qol-hüner kesipliri bolsa bolidu.
Pida'iy:‏ ‏‏— i'ordaniyege bérip yerlishishni niyet qilghanlarning yolini tépiwélishigha qandaq yardemler qilalaysiz?
Se'id nadirxan: ‏— terjimanliq, hökümet yaki organlar bilen bolghan alaqe—yol qatarliq sahelerde bolidu. Emma, manga 4-5 adem kélip ish telep qilsa, u qeder imkanim yoq.
Pida'iy:‏ ‏‏— i'ordaniyening bashqa ereb döletliri bilen bolghan tépik perqi nede, dep qaraysiz?
Se'id nadirxan:—  bu yerdiki xelq-jama'etlerde qérindashlarche yardem bérish we naheq zulum qilidighan ish yoq.
Pida'iy:‏ ‏— iyordaniye bilen junggo hökümitining alaqisi qandaq?
Se'id nadirxan: ‏— yaxshi. Chünki siyasiy we iqtisadiy éhtiyaj bar.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet