Istanbuldiki xelq'araliq ammiwi teshkilatlar yermenkiside Uyghur medeniyiti tonushturuldi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2017-12-12
Élxet
Pikir
Share
Print

Istanbulda échilghan "Xelq'araliq ammiwi teshkilatlar yermenkisi" de Uyghur medeniyiti tonushturuldi.

Merkizi istanbulgha jaylashqan "Islam dunyasi ammiwi teshkilatlar birliki" we "Türkiye xalisane birleshme fondi" ning birlikte uyushturushi bilen 9-10-dékabir küni "Xelq'araliq ammiwi teshkilatlar yermenkisi" istanbulning yéngiqapi yawro-asiya sen'et merkizi zalida échildi. Bu yermenkide Uyghur medeniyetlirini tonushturup körgezme échildi. Uyghurlargha alaqidar kitab-zhurnal we teshwiqat wariqi tarqitildi.

Bu yermenkining échilishi murasimida "Islam dunyasi ammiwi teshkilatlar birliki" ning bash katipi éli qurt ependi söz qilip, yermenkige 63 dölettin 300 muhim ammiwi teshkilatlar qatniship özlirining milliy medeniyetliri we xizmet-
Pa'aliyetlirini tonushturup körgezme achqanliqini bildürdi.

Yermenkige Uyghurlargha wakaliten "Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti" qatniship Uyghur medeniyitini tonushturup, körgezme achti we Uyghurlarning yéqinqi ehwali toghrisida teyyarlan'ghan erebche, in'glizche we türkche doklatni tarqatti.

Bu pa'aliyetke türkiyedin tenterbiye we yashlar ministirliqi, a'ile we ijtima'iy ishlar ministirliqi, bash ministirliqqa qarashliq "Afad" yeni yardemlishish idarisi, qizil'ay jem'iyiti, diyanet ishlar bashqarmisi, türkiye sirtidiki türklerge yardem bérish idarisi, yunus emrah instituti, ma'arip wexpi, anadolu agéntliqi, islam hemkarliq teshkilati, ereb-islam döletliridin yene köpligen ijtima'iy teshkilatlar, idare-organlarmu qatniship körgezme achti.

Ikki kün dawam qilghan bu yermenke jeryanida yene araqan, keshmir we Uyghur mesilisi toghrisidimu mexsus muhakime yighini échildi.

Yighinda, Uyghurlargha wakaliten "Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti" ning re'isi hidayetullah oghuzxan "Asarettiki türk islam yurti - sherqiy türkistan" dégen témida söz qildi. Hidayetullah oghuzxan bu témini asas qilip turup, Uyghurlarning tarixi, medeniyitining tereqqiyati, nöwette duch kéliwatqan mesililer we buning sewebliri, shundaqla Uyghur mesilisini hel qilishning chare-tedbirliri toghrisida pikir-tekliplerni otturigha qoydi.

Éli qurt ependi bu yermenkining meqsiti toghrisida toxtilip, islam dunyasida aktip pa'aliyet qiliwatqan ammiwi teshkilatlar otturisidiki munasiwetni kücheytish, tonushush, öz-ara maslishish, öz-ara tesir körsitish, izchil hemkarlishishni nishan qilish ikenlikini bildürdi.

Qatnashquchilar yermenke jeryanida özliri achqan körgezme orunlirida özlirining xizmet-pa'aliyetlirini, ish-pilanlirini tonushturghan kitab-zhurnal, teshwiqat waraqliri tarqitishtin sirt yene ün-sinlarni öz ichige alghan programmilirini gézit-zhurnal we téléwiziye muxbirlirigha teqdim qilish arqiliq metbu'atlarda özlirining jem'iyetlirini tonushturush pa'aliyiti élip bardi.

Ikki kün dawam qilghan bu xelq'araliq yermenkige onmingdin artuq kishining qatnashqanliqi ilgiri sürüldi.

Islam dunyasi ammiwi teshkilatlar birlikining bash katipi éli qurt ependining bildürüshiche, xelq ammisigha ochuq bolghan bu yermenke pa'aliyitining islam dunyasining her qaysi jayliridiki ammiwi teshkilatlar otturisida dawamlishidighan hemkarlishishqa chong bir hesse qoshidighanliqini ümid qilidiken.

Biz yermenkide Uyghur medeniyitini tonushturup körgezme achqan "Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti" ning re'isi hidayetulla oghuzxan bilen söhbet élip barduq.

Hidayetulla oghuzxan, bu yermenkide Uyghur medeniyitini tonushturush üchün her xil kiyimler, qol-hüner sen'etliri, chalghu eswablar we kitab-zhurnallarni qoyup körgezme achqanliqini, üch xil tilda Uyghur mesilisini tonushturghan mexsus zhurnal neshr qildurup tarqatqanliqini, bu yermenkining Uyghurlarni tonushturushta muhim purset bolghanliqini, köpligen ammiwi teshkilat mes'ulliri bilen tonushup munasiwet ornatqanliqini bildürdi.

Biz yene pikir-qarashlirini élish üchün Uyghur medeniyet körgezmisini ziyaret qilghan "Türkiye kadirlar uyushmisi fédératsiyesi" ning re'isi éli yalchin ependi bilen Uyghurlar toghrisida söhbet élip barduq.

U, Uyghur medeniyitige yuqiri baha berdi.

"Islam dunyasi ammiwi teshkilatlar birliki" ning resmiy tor sehipiside bildürüshiche, bu birlik 2005-yili istanbulda 40 dölettiki islamiy ammiwi teshkilatlarning qatnishishi we ortaq qarar chiqirishi bilen qurulghan xelq'araliq bir teshkilat iken. Hazir bu birlikning 63 dölettin 312 ammiwi teshkilat ezasi bar bolghan xelq'araliq teshkilatqa aylan'ghan. Bu birlik islam dunyasining ijtima'iy we siyasiy mesililirige yéqindin köngül bölüp kelmekte iken. "Sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti" mu bu birlikke eza bolup xizmet-pa'aliyetlerde ortaq hemkarliship kelmektiken.

"Islam dunyasi ammiwi teshkilatlar birliki" ni tonushturghan höjjetlik filimda zulumgha uchrighan rayonlarni tilgha élinip, sherqiy türkistanmu islam dunyasining hel qilishqa tégishlik mesiliridin biri, dep tonushturulghan.

Toluq bet