Яркәнттики зия сәмәди кучисида зия сәмәдиниң 100 йиллиқи байрими тәнтәниси

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2014-04-25
Share
ziya-semedi.jpg Зия сәмәди әпәнди
RFA/Oyghan


Қазақистан уйғур әдәбиятиниң йирик вәкиллиридин бири зия сәмәдиниң 100 йиллиқи мунасивити билән бу йил қазақистандики уйғурлар зич орунлашқан йеза - мәһәллиләрниң юрт - җамаәтчилики, уйғур тилида билим бериватқан мәктәпләр, сәнәт очақлири вә уйғур җәмийәтлик бирләшмилири йәрлик һөкүмәт органлириниң қоллап - қуввәтлиши билән һәр хил паалийәтләрни өткүзмәктә.

Мәсилән, алмата шәһириниң шавкәт өмәроф йетәкчиликидики абдулла розибақийеф намидики 153 - мәктәп гимназийиси, асийәм йүсүпова мудирлиқ қиливатқан 89 - мәктәп коллектиплири вә башқилар язғучи иҗадийитигә беғишланған әдәбий кечиләрни уюштурди.

23 - Април күни яркәнт тәвәсидә зия сәмәдигә беғишланған чоң тәнтәнилик паалийәтләр өткүзүлди. Панфилоф наһийилик уйғур етно - мәдәнийәт мәркизиниң уюштуруши һәмдә вилайәтлик, наһийилик һөкүмәтләр, уйғур мәктәплири, қазақистан язғучилар иттипақи, қуддус ғоҗамияроф намидики җумһурийәтлик дөләт уйғур музикилиқ комедийә тиятири, «ирадә миллий сәнәт өмики» вә башқиларниң қоллишида уюштурулған мәзкур байрамға йүзлигән киши қатнашти. Уюштурғучилар йирақ җайлардин кәлгән меһманларни яркәнттики даңлиқ өсәк бойида дағдуғилиқ кутувалди.

Радиомиз зияритини қобул қилған тиҗарәтчиләр, санаәтчиләр вә йеза егилики хадимлири җәмийәтлик бирләшмисиниң президенти дилмурат қозийеф бу һәқтә мунда деди:

«Көзгә көрүнгән җәмийәт вә дөләт әрбаби, қазақистан хәлқ язғучиси, бизниң даңлиқ драматоргимиз зия сәмәди пүткүл өмрини өз миллитигә, өз хәлқигә сәрп қилған адәмләрниң бири. Зия акиниң язған һәммә китаблири шунчилик аддий тилда йезилған һәм һәр бир инсанни өз вәтинини, өзиниң туғулған йерини сөйүшкә, чоңларни һөрмәтләшкә, вәтәнпәрвәрликкә чақириду. Зия ака билән арилашқан, муңдашқан адәмләрниң бири мән. Оттуз, қириқ йил бурун зия ака дегән сөзләрни әмди башқичә чүшиниватимиз, әнә шу дегән сөзлириниң һәммиси мана бүгүн болуватиду. Шуниңға қариғанда, зия акиниң келәчәкни қанчилик көрәләйдиғанлиқини мана мушу йәрдин билишкә болиду. Бу зия акиниң қанчилик әқиллиқ болғанлиқини көрситиду. Келәчәкни көрәлигәнлики - бу зия акиниң тәҗрибиси, әнә шу еғирчилиқлар униң өзиниң бешидин өткән. Зия ака көп еғирчилиқларни бешидин өткүзсиму үзини йоқатмиған, сатқунлуқ қилмиған адәм. Шуңлашқа у хәлқниң дилида, йүрикидә қалди. Мана шунчә адәм бүгүн алматадики ишлирини ташлап келип, һәммимиз хушал - хорам мушу яркәнт шәһиридә тойини өткүзүватимиз. Бу қазақистан президенти нурсултан назарбайефниң, қазақистан һөкүмитиниң уйғур хәлқигә болған көз қариши дәп һесаблаймән. Әгәр һөкүмәт буни қоллап - қуввәтлимигән болса мундақ чоң дәрииидә қилалмайттуқ. Назарбайефниң буйруқи билән һөкүмәт коча, мәктәп вә башқиму йәрләрдә зия акиниң етини бериватиду. Бу қазақистандики милләтләрниң бирликиниң, достлуқиниң өсүшигиму өзиниң чоң үлүшини қошиду. Мениңчә болса, өз хәлқигә, өз вәтинигә ишлигән һәр бир адәм хәлқ йүрикидә мәңгү қалиду. Йиллар өткәнсери зия акиниң қилған ишлири техиму юқири баһалинип, хәлқ еғизидин һечқачан чүшмәйду, дәп ойлаймән.»

Язғучи тәвәллудиға беғишланған мурасимниң дәсләпки қисми яркәнт шәһиридики зия сәмәди кочисида башланди. Уйғур вә қазақ нахша - сазлириниң садасида давамлашқан мәзкур коча байримида йәрлик һөкүмәт даирилири, җәмийәтлик бирләшмиләр, язғучилар, мәтбуат, мәктәп, юрт - җамаәтчилик вәкиллири сөзгә чиқип, өзлириниң тәбриклирини изһар қилди.

Коча байримиға беғишланған тәнтәнилик йиғинда сөзгә чиққан панфилоф наһийилик һакиминиң орунбасари роза махмутова мундақ деди: «зия сәмәди мушу тәвәдә туғулуп, өскән, мушу йәрниң пуқраси иди, андин кейин болса шәрқий түркистанда әрбаб аталди. Қазақистанға чиққандин кейин көплигән прозилиқ вә драмилиқ әсәрләрни язди, әмгики юқири баһалинип, " әмгәк қизил туғи" ордени билән мукапатланди, саһиб аталди, қазақистанниң хәлқ язғучиси атиқиға егә болди. Уйғур әдәбиятиниң классики зия сәмәди бизниң чоң пәхримиз. Бүгүн мана коча байримини өткүзүватимиз. Бу коча мушу һөрмәтлик адәмниң исми билән атилиду. Буму шу кишигә болған чоң һөрмәтни билдүриду.

Һөрмәтлик, қериндашлар! юртдишимиз зия сәмәдиниң әсирлик тойи мубарәк болсун! елимизда иҗтимаий келишим билән сиясий турақлиқ қәд көтирип, мустәқиллиқимиз мәңгү яшисун! той - тойға улашсун! барлиқимизға пәқәт яхшилиқ тиләймән!»

Мәрһумға атап қуран оқулғандин кейин, меһманлар һөрмитигә дәстихан йейилди.

Зия сәмәдиниң уруқ - туғқанлиридин бири камалидин семәтоф мәзкур паалийәт һәққидә шундақ деди:

«Зия сәмәдиниң бүгүнки 100 йиллиқиға яркәнт тәвәсидә чоң тәйярлиқларни қилип, уйғур мәдәнийәт мәркизиниң, юртниң қоллап - қуввәтлиши билән дәстихан йейип, бу мәрикини өткүзүватимиз. Һәр йәрләрдин тәклип қилинған уйғур зиялийлиридин, уруқ - туғқанлардин, мәдәнийәт мәркәзлиридин болсун һәммиси тәл болуп, йиғин өтүватиду.

Мән өзәм болсам - дадам семәтоф алаһидин семәт қазиниң нәвриси болимән, йәни чоң дадам билән дадам ака - укиниң балилири. Биз мушу чоң дадимиз туғулған йәр хонихайниң етини өчәрмәй, бир - биримиз билән арилишип, һәр вақтида униң туғулған күни болсун, қайтиш болған күни болсун, мушу яркәнт диярида әсләп келиватимиз. Әмди чоң дадимиз зия сәмәдиниң қилған ишлирини десәк, мән уйғур дегән ичидә оти бар уйғур зиялийлири, әрлири, балилири вә башқилар уйғур хәлқиниң бешиға кәлгән күлпәтләрни, өткән өмрини, тарихини зия сәмәдиниң әсәрлиридин уқуп, өгинип, шуниңға баш егип келиватимиз. Буниңдин кейинму юрт билән биллә атимизниң шундақ мәрикилирини өткүзүп, уйғурларниң келәчики үчүн һәр бир киши өзиниң бир кишилик үлүшини қошиду дәп ойлаймән вә шуниңға ишинимән.»

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт