Уйғур қизи муйәссәр абләһәт «2020-йили дуняда тәсир пәйда қилған 100 аял» ниң бири болди

Мухбиримиз ирадә
2020-11-25
Share
tesir-korsetken-100-ayal.gif BBC 2020-Йили дуняниң һәр қайси җайлиридин кишини тәсирләндүридиған вә тәсири күчлүк 100 аялниң тизимликини ашкарилиди. 2020-Йили ноябир,
BBC

Дунядики нопузлуқ ахбарат органлиридин әнглийә радио телевизийә идариси б б с 24-ноябир күни «2020-йили дуняда тәсир пәйда қилған 100 илһамбәхш аял» тизимликини елан қилди. Бу тизимликтә бир уйғурниң исмиму бар иди. У болсиму уйғур ана тилини чәтәлләрдә сақлап қелиш вә ана тил маарипини гүлләндүрүш йолида үн-тинсиз хизмәт қиливатқан, «айхан» фондиниң қурғучиси, язғучи, уйғур қизи муйәссәр абләһәт хәндан иди.

У бүгүн радийомизниң зияритини қобул қилип өзиниң тәсир қозғиған 100 аял тизимликигә киргәнлик хәвирини алғандин кейин буниңдин һәм һәйран болғанлиқини һәм интайин хушал болғанлиқини ейтти. У өзи үчүн хош болған, өзини тәбриклигән чәтәлләрдики барлиқ уйғур җамаитигә миннәтдарлиқини билдүрди.

Б б с 'ниң ушбу «тәсир қозғиған 100 аял» ниң таллиниш җәряниға бәргән изаһатидин қариғанда, бу 100 аял б б с' ниң дуняниң һәрқайси җайлирида турушлуқ шөбилири тәвсийә қилған исимлар ичидин таллинидикән. Бу йиллиқ тизимликниң баш темиси «өзгиришкә йетәкчилик қилған аяллар» болған болуп, улар мана бу баш темиға асасән өткән 12 ай ичидә өзгириш яратқан, нәтиҗә қазанған вә шу йолда һәрикәт қилған аялларни таллиған. Улар бу 100 аялни «2020-йилидин ибарәт риқабәт вә давалғушқа толған бир йил ичидә тәврәнмәй туруп, өзгиришкә йетәкчилик қилған вә өзгириш пәйда қилғанларға вәкиллик қилиду» дегән.

Б б с мухбирлири муйәссәр билән «айхан маарип фонди» ниң фәйисбуктики адреси арқилиқ алақә қилған болуп, улар бу фонди җәмийәт һәққидә муйәссәрдин мәлумат сориғанда у өзиниң бундақ бир таллашқа киридиғанлиқидинму хәвириму йоқ иди. Муйәссәр «у чағда мән уйғурларниң сми пәқәт дәрд-әләм билән тонулмай, актип енергийәлик хәвәрләр биләнму тонулсун дәп фонди җәмийәт һәққидә материял билән тәминлидим» дәйду.

Муйәссәр абләһәт «айхан маарипи фонди» ни 2015-йили үндидар топи арқилиқ қурған. У бу арқилиқ бу топта өзигә охшаш халисанә дәрс бериватқан оқутқучиларниң айлиқ киримидин 10 пирсәнтни фондиға айрип, бу пул арқилиқ 2016-йили уйғур елидики 6 қизниң алий мәктәптә оқушиға ярдәм қилған.

Бирақ, 2017-йили уйғур елидики вәзийәтниң туюқсиз өзгириши билән «айхан маарипи фонди» уйғур елидики ярдәм паалийәтлирини давамлаштуралмиған вә нәтиҗидә муйәссәр бу фондниң паалийәтлирини чәтәлләргә қаритишни қарар қилған вә нәтиҗидә чәтәлләрдә ана тил оқутуши вә ана тил дәрслик материяллири түзүш, нәшр қилиш қатарлиқ хизмәтләргә қаратқан вә пүтүнләй һәқсз хизмәт қилған.

«BBC» Тори муйәссәр абләһәт хәндан һәққидә мундақ дәйду:

«Қәләм исми хәндан билән билән тонулидиған муйәссәр абдуләһәт медитсина оқуған. У шаир вә язғучи сүпитидә нам чиқиришқа башлиған. У аммиви сағламлиқ кәспидә магистирлиқ унванини тамамлиғандин кейин, йезиқчилиққа әһмийәт беришни қарар қилған. Хәндан 2013-йили түркийәгә көчүп кәлгәндин кейин, диаспорада уйғур тилини йетиштүрүш вә оқутушқа беғишланған ‹айхан маарипи' фондини қурған. Хәндан йеқинда елан қилған әсири арқилиқ вәтинидики кризисқа тақабил турди. Униң тунҗи романи'хәйр-хош қуяш‹уйғур районидики җаза лагерлириға мәркәзләшкән тунҗи әсәр болуп һесаблиниду».

Муйәссәр: «муһаҗирәттики уйғурларниң өз киримини өз ана тили вә мәдәнийитини қоғдап қелиш йолида сәрп қилиши б б с дики баһалиғучи һәйәтни тәсирләндүргән болуши мумкин, дәйду. У йәнә өзиниң чәтәлләрдики ана тил оқутушини сестимилаштуруштин ибарәт ғайисини ишқа ашуруш үчүн давамлиқ тиришидиғанлиқини ейтти вә бу йолда өзигә халисанә ярдәм қиливатқанларға миннәтдарлиқини билдүрди.

Муйәссәр абләһәт бу тизимликтә финландийә баш министири санна марин, йеңи «аватар» вә «марвел» филиминиң чолпини мичел йех, оксфорд университетиниң таҗсиман вирус ваксиниси тәтқиқатиға мәсул сара гилберт вә килимат паалийәтчиси вә актор җәйн фонда қатарлиқлар билән биргә орун алған. Униң бу нәтиҗиси муһаҗирәттики барлиқ уйғурларни сөйүндүрди. Истанбулда муйәссәрниң нәшр хизмәтлиригә йеқиндин һәмкарлишип келиватқан түркийәдики «әвлад гурупписи» дин абдулла қарақаш әпәнди бизгә өз тәсиратини баян қилип муйәссәрниң өз миллити үчүн халисанә қиливатқан хизмәтлириниң «2020-йили тәсир көрсәткән 100 аял» тизимлики арқилиқ муәййәнләштүрүлгәнликидин интайин хурсән болғанлиқини, буниң йәниму көп кишиләргә үмид болушини үмид қилидиғанлиқини ейтти.

Бүгүн йәнә, америкадики «уйғур һәрикити тәшкилати» баянат елан қилип муйәссәрни тәбриклиди. Баянатта «муйәссәрниң хизмәтлири уйғур аяллириниң күчини әсләтти» дейилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт