Доктор роланд хардвигниң германийә парламентида хитайни ақлиши тәнқид вә мәсхиригә дуч кәлди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-09-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Германийә үчүн таллаш» партийәсиниң германийә парламенттики әзаси доктор роланд хардвиг(Roland Hartwig) хитай һөкүмитини ақлап соз қилмақта. 2020-Йили 9-сентәбир, германийә.
«Германийә үчүн таллаш» партийәсиниң германийә парламенттики әзаси доктор роланд хардвиг(Roland Hartwig) хитай һөкүмитини ақлап соз қилмақта. 2020-Йили 9-сентәбир, германийә.
bundestag.de

Роланд хардвиг германийә парламентида өткүзүлгән йиғинда хитайниң җаза лагерлири сияситини ақлап мәсхиригә учриди.

9-Сентәбир германийә парламентида «явропа иттипақи билән хитай хәлқ җумһурийитиниң мунасивити тоғрисида муназирә» намлиқ бир йиғин чақирилған. Йиғинда парламентниң муавин рәиси томас опперманни қошқанда җәмий 6 партийә вә бир министерлиқтин болуп, 9 нәпәр парламент әзаси нутуқ сөзлигән иди.

Гәрчә йиғинниң темиси «явропа иттипақи билән хитайниң мунасивити» болсиму һәмдә «явропа иттипақиниң хитай сияситини бәлгиләш» асасий мәзмун қилинған болсиму, әмма йиғинда сөз алған парламент әзалириниң һәммисила хитайниң уйғурлар үстидин елип бериватқан бастуруш сияситини вә җаза лагерлири түзүмини әйибләшни унтумиған иди.

Бирақ 2013-йили йеңидин қурулған, кишиләр «риқабәтчи партийә» дәп атайдиған «AFD», йәни «германийә үчүн таллаш» партийәсиниң парламенттики әзаси доктор роланд хардвиг бу йиғинда хитайниң адвокатлиқини қилип, хитайни мәдһийәлигән вә хитайниң җаза лагерлири түзүмини ақлиған. Униң хитайни ақлиши шу күнидин башлапла иҗтимаий таратқуларда «номуссизлиқ», «хитайға сетилғанлиқ» дегәндәк ибариләр билән тәнқидкә учрапла қалмай, у сөз қиливатқан нәқ мәйданниң өзидә башқа парламент әзалириниң күчлүк мәсхирисигә дуч кәлгән иди.

Доктор роланд хардвигниң сөзи һәққидә тохталған д у қ рәиси долқун әйса әпәнди натсистлиқ идеологийәси билән хитайниң коммунистик идеологийәсиниң пәрқләнмәйдиғанлиқини илгири сүрди.

Доктор роланд хардвиг сөзиниң бешида хитай коммунистик партийәсиниң 70 йиллиқ нәтиҗисини алқишлап: «хитайлар җапалиқ хизмәт вә парасәтлик иқтисадий ислаһат арқилиқ өз дөлитини дунядики рәһбәр дөләткә айландурди,» дегән. Андин хитайниң г5 тор еқимини пүтүн йәр шарида омумлаштурушниң пайдилиқ икәнликини тәкитләп: «һазир реаллиққа йүзлинидиған вақит кәлди. Алди билән биз бизни ‹йеңи соғуқ мунасивәтләр уруши' ға сөрәп кирмәкчи болғанлардин һәзәр әйлишимиз лазим. Бизниң хитай билән 50 йиллиқ достанә мунасивитимиз бар. Көплигән явропа дөләтлиригә вә америкаға охшимайдиған йери, хитай ‹берлин теми' йиқилғандин буян уруш қозғап бақмиди,» дегән.

Доктор роланд хардвигниң сөзи бу йәргә кәлгәндә зал ичидә мәсхирә чуқанлири көтүрүлгән. Парламент әзалири үнлүк авазларда уни тәнқидлигән вә күлүп мәсхирә қилған. Бирақ униң партийәсиниң бирқанчә әзалири чавак чалған.

Доктор роланд хардвиг парламент әзалириниң қарши нидалириға пәрвасиз һалда йәнә шундақ дегән: «хитайниң иҗадий иқтисадий сиясити мутләқ көп қисим хитайларниңла әмәс, бәлки явропа вә дуняниң башқа районлиридики нурғунлиған кишиләрниң һаятиға өзгириш елип кәлди. Корона вируси тарқилиштин илгири йилиға 100 милйондин артуқ хитай саяһәтчиләр явропаға келип, йәнә өз дөлитигә қайтип кәтти. Әгәр уларниң турмуши тәсвирләнгәнгә охшаш у қәдәр начар болған болса, улар қайтип кәтмигән болатти.»

Доктор роланд хардвиг мәсхирә садалири ичидә сөзини давамлаштуруп, уйғурлар мәсилисини тилға алған. У мундақ дегән: «сәмимийлик билән ейтқанда, уйғурлар хитай нопусиниң 1 пирсәнтигиму йәтмәйдиған бир милләт. Уларниң әнәниви исламий һаяти хитайларниң заманиви турмуши билән рөшән пәрқ пәйда қилди. 90-Йиллардин башлап, улар хитайлар билән җиддий тоқунуш пәйда қилди.»

Хитайниң җаза лагерлирини «заманиви уйғурларни яритиш» васитиси сүпитидә тәсвирлигән доктор роланд хардвиг йәнә мундақ дегән: «хитайлар уйғурларни тәрәққий қилдуруш һәм өзлиригә охшаш заманивилаштуруш үчүн бир гәвдә һалда хитай тили өгинишкә вә заманиви санаәт тәрәққиятиниң еһтияҗиға маслишишқа мәҗбурлимақта.»

Доктор роланд хардвиг җаза лагерлиридики уйғур аялларға йүргүзүлүватқан паҗиәләргә җавабән мундақ дегән: «улар (хитайлар) әскәрләр билән бирликтә аялларға маарип вә тәрәққиятни, қудуқ қезишни, терроризмға қарши турушни өгәтмәктә.»

Доктор роланд хардвигниң милйонлиған уйғурларни қамап ирқий қирғинчилиқлар йүргүзүватқан хитайниң җаза лагерлириға бәргән бу тәбирлири хитай һакимийитиниң дуняни алдаватқан тәшвиқати билән охшаш иди. У сөзидә милләт сүпитидә йоқиливатқан аҗиз уйғурлар тәрәптә әмәс, бәлки күчлүк хитай тәрәптә турушни тәшәббус қилип, сөзини мундақ ахирлаштурған: «хитайчә җәмийәт моделиға демиқимизни қаққан билән, башқа җәмийәт моделлири хитайниңкидинму қанлиқ вә қиммәттур. Униңға еришкилиму болмайду.»

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә тохталғанда, доктор роланд хардвигниң хитайни, хитайниң коммунизм идеологийәсини қоллаш арқилиқ өзлириниң натсистчилиқ идеологийәсини ақлашқа урунуватқанлиқини тилға алди.

Бирақ доктор роланд хардвигниң нутқидин кейин сөзгә чиққан әркин демократлар партийәсиниң әзаси, германийә кишилик һоқуқ комитетиниң рәиси гуйди йәнсен ханим униң сөзини түптин инкар қилип, хитайниң җаза лагерлириға қамалған 1 милйондин артуқ уйғурниң дираматик паҗиәләргә дуч келиватқанлиқини тәкитлигән. У мундақ дегән: «1 милйондин артуқ уйғурниң җаза лагерлириға қамалғанлиқи, уларниң әркинликтин, инсаний қәдир-қиммитидин ада-җуда болғанлиқи реаллиқ. Бүгүн бу парламент йиғинида хитайниң кишилик һоқуқ дәпсәндичилики тоғрисида ортақ аваз чиқарған парламент әзалириға рәһмитимни билдүримән. Парламентниң хитай сияситидә йүз бериватқан өзгиришләрдин мәмнунмән. Ташқи ишлар министерлиқиму хитайға қандақ тәләппузда гәп қилишниң йолини тапти. Биз бу авазимизни ортақ һалда явропа иттипақидиму чиқиришимиз үчүн тиришчанлиқ көрситишимиз лазим.»

Германийәдики уйғур зиялийси әнвәр әһмәт әпәнди доктор роланд хардвигниң парламентта қилған сөзлири һәққидә тохталғанда, башқа парламент әзалириниң нәқ мәйданда ипадә қилған мәсхирисиниң униң үчүн йетәрлик җаваб болғанлиқини әскәртти.

Хәвәрләрдин мәлум болушичә, 14-сентәбирдин башлап хитай рәиси ши җинпиң билән явропа иттипақи рәһбәрлири арисида сөһбәт елип берилидиған болуп, явропа парламентиниң 50 кә йеқин парламент әзаси 10-сентәбир күни анҗила меркил башлиқ явропа парламенти рәһбәрлиригә бирләшмә хәт йезип, хитайниң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини, болупму уйғурларға селиватқан зулумлирини кәскин тәләппузда әйибләшни тәләп қилған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт