Tình cảnh của những người Thượng hồi hương từ Campuchia


2006.06.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Thanh Quang, phóng viên đài RFA

Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch hôm qua lên tiếng cáo buộc Việt Nam tiếp tục đối xữ tồi tệ với người Thượng Tây Nguyên, vi phạm thỏa thuận mà Hà Nội đã ký kết với Liên Hiệp Quốc hồi năm ngóai liên quan việc tái định cư hàng trrăm người Thượng từ Campuchia trở về.

Trong bản phúc trình công bố hôm qua, Human Rights Watch nêu rõ tình trạng đàn áp tôn giáo, chinh trị ở Tây Nguyên, nhất là nhiều trường hợp tra tấn, giam cầm, khủng bố số người Thượng từ Campuchia trở về.

Phát ngôn viên Scott Johnson (trái) và Chủ tịch Sáng Hội Người Thượng, ông Kok Ksor. file Photo.

Thường xuyên bị đe dọa, bắt bớ

Qua cuộc phỏng vấn do Thanh Quang thực hiện, ông Scott Johnson, phát ngôn viên của Sáng Hội Người Thượng cho biết những tin tức mới nhất về tình cảnh của người sắc tộc này.

Scott Johnson: Tất cả tin tức mà chúng tôi nhận được từ vùng Tây Nguyên cho biết công an thường xuyên đe dọa bắt bớ người Thượng một khi viên chức LHQ hay giám sát quốc tế rời khỏi vùng này.

Hiện công an tiếp tục hăm dọa, sách nhiễu thân nhân của những thành viên trong Sáng Hội Người Thượng; nhiều người trong số này đã bị giam cầm. Chúng tôi được biết có 350 người đang bị tù tội trong nhiều năm nay.

Nhà cầm quyền CSVN có thay đổi sách lược đôi chút, nhưng chủ yếu vẫn không tôn trọng nhân quyền. Hồi tháng 7 năm 2004, tôi có phỏng vấn phó đại diện của Cao ủy Tỵ nạn LHQ.

Viên chức này cho biết VN có nới tay đôi chút, nhưng hành động đàn áp của họ vẫn tiếp diễn. Chẳng hạn như, tôi có phỏng vấn một trường hợp liên quan em bé 7 tuổi. Em này bị công an đánh bất tỉnh khi đem đồ ăn cho cha đang trốn trong rừng; công an tra tấn em, hỏi người cha đang trốn ở đâu. Quả là khủng khiếp khi một em nhỏ bị tra tấn.

Riêng trong bản phúc trình mới đây của Human Rights Watch thì tổ chức nhân quyền này có nhấn mạnh tới việc VN vẫn không tôn trọng những thỏa thuận về nhân quyền mà họ đã ký kết.

Vai trò của Cao ủy Tị nạn LHQ

Thanh Quang: Mặc dù tình cảnh của người Thượng như vậy, Cao Ủy Tỵ Nạn LHQ lại nhiều lần công bố là những người Thượng từ Campuchia trở về “không bị sự đe dọa hay ép buộc đặc biệt nào”, và “không có quan ngại nghiêm trọng nào về cách cư xử của nhà cầm quyền VN đối với người Thượng”. Theo ông thì bây giờ Cao ủy Tỵ nạn nên hành động như thế nào để thực sự giúp người Thượng?

Scott Johnson: Vấn đề trước hết là không phải chỉ có chuyện tỵ nạn. Ý tôi muốn nói là có mặt ngầm cần phải ứng phó. Trọng trách của Cao ủy chủ yếu là giúp người tỵ nạn, nhưng họ cũng cần thay đổi sách lược, dưới hình thức nào đó.

Và cộng đồng thế giới cũng cần hỗ trợ. Vì vấn đề đàn áp tại VN, một mình Cao ủy Tỵ nạn không giải quyết được, mà cần có một nỗ lực phối hợp để áp lực nhà cầm quyền VN nhiều hơn, buộc họ phải tôn trọng nhân quyền.

Tôi nghĩ thực chất vấn đề là Cao ủy Tỵ nạn LHQ đã nỗ lực tối đa trong khả năng giới hạn của mình rồi, nhưng một mình họ không giải quyết được vấn đề.

Thanh Quang: Thưa ông, như thế thì cộng đồng thế giới cần phối hợp như thế nào để góp phần trợ giúp người Thượng VN thoát khỏi bi cảnh hiện giờ?

Scott Johnson: Tôi không rõ bộ máy quốc tế trong LHQ, với áp lực ngọai giao, có đủ mạnh để tạo thay đổi ở Việt Nam hay không, để VN thay đổi chính sách hay không. Chúng ta đã chứng kiến nhiều trường hợp đàn áp nhân quyền tiếp diễn như ở Miến Điện, Bắc Hàn.

Riêng trường hợp Việt Nam, Campuchia và cả Lào nữa, là những nước nhận nhiều nguồn ngọai viện. Tôi nghĩ những nước cấp viện phải làm cái gì đó, cần phải có những cuộc thương lượng. Chẳng hạn như họ không thể tiếp tục trợ giúp Campuchia trong khi chính phủ Hun Sen tiếp tục cưỡng bách người Thượng trở lại Việt Nam.

Hiện Việt Nam đang ra sức xin gia nhập Tổ chức Thương mại Quốc tế WTO, và Quốc hội Hoa Kỳ đang trong tiến trình xem xét để cấp quy chế quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn cho VN. Tôi nghĩ đây là vấn đề chủ chốt để áp lực Việt Nam thay đổi.

Có điều là trong khi Hoa Kỳ mở rộng quan hệ với VN; trong khi Tổng trưởng Quốc phòng Mỹ Donald Rumsfeld viếng thăm VN thì công an VN tăng cường kiểm soát vùng Tây Nguyên. Tôi nghĩ họ sợ mất mặt nếu để xảy ra biểu tình ở Tây Nguyên khi ông Rumsfled đang viếng thăm.

Quan điểm của Sáng Hội Người Thượng

Thanh Quang: Riêng Sáng Hội Người Thượng phản ứng ra sao trước tình cảnh của ngưuời Thượng như vừa nói?

Scott Johnson: Sáng Hội Người Thượng không chống lại sự hội nhập của xã hội Việt Nam. Chúng tôi không phản đối WTO, trên nguyên tắc, nhưng Sáng Hội Người Thượng muốn VN phải tôn trọng nhân quyền.

Tổ chức này hoạt động nhằm giúp xúc tiến nhân quyền tại VN, và đóng vai trò phát ngôn viên cho những người bị đàn áp trong nước. Chúng tôi đòi hỏi VN thực hiện quyền bình đẳng sắc tộc, chứ không hề tìm sự độc lập cho người Thượng.

Nếu chính phủ VN đối xử tốt với người Thượng, tôn trọng nhân quyền đúng theo tiêu chuẩn quốc tế thì chúng tôi sẽ ngưng chỉ trích nhà cầm quyền VN.

Thanh Quang: Xin cảm ơn ông Scott Johnson, phát ngôn viên của Sáng Hội Người Thượng.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang