Khánh Ly với ‘Gia tài của mẹ’ vẫn còn bị chính trị hóa?

Bình luận của Nguyễn Hữu Vinh (Ba Sàm)
2022.06.30
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Ca sỹ Khánh Ly hát trong một chương trình biểu diễn ở Đà Lạt hôm 25/6/2022
Lao Động

Nhiều năm nay, việc ca sĩ Khánh Ly trở về hát ở trong nước là một dấu hiệu tích cực không chỉ về hoạt động văn hóa, mà còn về tinh thần hòa giải hòa hợp dân tộc.

Trong hành trang của bà, chiếm chủ yếu là các ca khúc Trịnh Công Sơn, cũng tựa như lời nhắn nhủ tới các thế hệ trong và sau chiến tranh, các quan điểm chính trị khác biệt, là hãy cùng nhau hướng tới tương lai hòa bình cho Việt Nam.

Nới trói

Việc những ca khúc trước 1975 ở miền Nam và sau này ở hải ngoại được thoát cảnh “cấp phép” (kiểu nhỏ giọt) là cả một đoạn trường gian nan. Đương nhiên nó liên quan tới việc ca sĩ hải ngoại về nước  biểu diễn có thuận lợi hay không. 

Đã có nhiều tranh cãi và cả chuyện khôi hài, ví như bài “Nối vòng tay lớn” mà cũng bị liệt vào loại “cấm” (2017), hay “Con đường xưa anh đi” thì bị cấm vĩnh viễn, dẫn đến lãnh đạo quản lý văn hóa cấp vụ đã phải kiểm điểm, rồi bị “điều chuyển” ngay sau đó.

Nhìn lại, để có bước ngoặt giảm đói nghèo vật chất, nhiều trí thức, nhà kinh tế có tư tưởng tiến bộ đã phải đấu tranh không mệt mỏi mới có được Luật Doanh nghiệp năm 2000, cho phép thành lập doanh nghiệp tư nhân.

Nhưng đói nghèo tinh thần thì cứ dai dẳng, tận 20 năm sau mới được “nới” chút ít, với Nghị định 144, trong đó bỏ quy định cấp phép phổ biến hai loại ca khúc nói trên. 

Còn bó

Tuy không còn “trói” như trước với từng ca khúc, nhưng Nghị định 144 lại vẫn “bó” với hoạt động biểu diễn, bằng những quy định cấm khá chung chung (Điều 3). Trong đó, đáng chú ý có Khoản 2, cấm “xuyên tạc lịch sử”, hay Khoản 3, cấm “gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước, ảnh hưởng xấu đến quan hệ đối ngoại”.

Khi một tổ chức, cá nhân làm thủ tục xin phép biểu diễn tại địa phương, sẽ dễ nảy sinh tình trạng mỗi nơi hiểu theo một cách khác nhau về những quy định “cấm” trong đó, ví như thế nào là “xuyên tạc lịch sử” với một ca khúc ra đời từ rất lâu rồi?

Không những nó làm khó cho người thực thi nhiệm vụ một cách chính trực, mà còn dễ sinh lỗ hổng cho hành vi tiêu cực, hay những quan điểm bảo thủ vẫn muốn níu kéo cơ chế cũ, chỉ sợ trách nhiệm mà coi nhẹ đời sống văn hóa tinh thần của công chúng. 

Thực tế …

Thấy ngay qua buổi diễn mới đây của Khánh Ly tại Đà Lạt, mở màn cho tua lưu diễn tại nhiều thành phố lớn, trong đó có Nhà hát lớn Hà nội, với tên gọi Như một lời chia tay. 

Theo danh sách cấp phép, có 24 ca khúc trong đêm nhạc, nhưng Khánh Ly đã hát “thêm” bản Gia tài của mẹ, thế là sinh chuyện. Ở mọi xứ khác trên thế giới, trong các chương trình âm nhạc, ai cũng thấy nó phóng khoáng đến thế nào trong tương tác giữa khán giả và ca sĩ. Họ có thể hát cùng, có thể hát thêm, … chẳng phải gửi “xét duyệt” nội dung trước nhiều ngày. Nhưng xứ Việt là một ngoại lệ. 

Oái oăm hơn, bản Gia tài của mẹ, tuy không bị cấm với nghị định mới, nhưng người ta có thể “ngầm cấm” bởi cách nhận thức khác nhau giữa cơ quan quản lý và người dân, ở hai khoản nêu trên. Cụ thể:

Câu “Hai mươi năm nội chiến từng ngày” có thể bị cho là “xuyên tạc lịch sử”, bởi lâu nay chế độ này vẫn coi đó là “cuộc kháng chiến chống Pháp/ chống Mỹ cứu nước” đấy chứ.

Câu “Gia tài của mẹ là nước Việt buồn” cũng có thể bị cho là “xuyên tạc lịch sử”, nhất là về giai đoạn sau 75’ đến nay, toàn dân hồ hởi phấn khởi đấy chứ.

Câu “Ôi lũ con cùng cha quên hận thù” cũng có thể bị cho là “gây hận thù giữa các dân tộc và nhân dân các nước”, trong đó có Trung Quốc (khi nó đi cùng với câu “một ngàn năm nô lệ giặc Tàu” ngay đầu bài hát).

Thậm chí, nếu quyết liệt hơn, người ta còn có thể cho rằng bài hát coi gia tài của mẹ VN toàn là “một bọn lai căng”, “một lũ bội tình”, nên việc truyền bá nó là nói xấu xã hội, chế độ, là vi phạm vào Điều 331, Bộ luật Hình sự, “Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.

Cho nên, việc ban tổ chức bị cơ quan quản lý địa phương mời làm việc, rồi có thể bị phạt hành chính, dù cho lý do chỉ là ca sĩ đã hát một ca khúc không có trong danh sách được cấp phép cho buổi diễn, nhưng không loại trừ khả năng còn có những lý do khác khó nói. 

Chính trị

Hầu như các báo đưa tin chỉ có Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh làm việc với nhà tổ chức buổi diễn, có báo cho biết thêm là có cả “cơ quan chức năng”. Nhưng Tuổi trẻ thì rõ hơn, là còn có “PA03 (Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Lâm Đồng)”. Bức ảnh hiếm hoi ở đầu bài viết này, lấy từ báo Lâm Đồng, minh họa rõ. 

Tại sao lại phải cần đến công an, mà lại là an ninh (chuyên chống … “phản động”, “các thế lực thù địch”, “nội gián”), trong khi lẽ thường chỉ cần sở văn hóa thôi? 

Chưa hết, lại cả Cục Nghệ thuật Biểu diễn cũng vào cuộc; không khéo còn có cả cục nào đó trên Bộ Công an tham gia cũng nên. 

Với bao nhiêu bài viết trong nhiều năm nay, trên các báo Công An Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, lên án “các thế lực thù địch” hay “xuyên tạc lịch sử”, trong đó coi cuộc chiến ở miền Nam VN trước 75’ là “nội chiến”, thì người dân có thể dễ dàng luận ra đằng sau (các) buổi làm việc này là điều gì. 

Nếu cứ như dân gian nói vui, bác sĩ nhìn đâu cũng thấy vi trùng, công an nhìn ai cũng ra … kẻ địch, sẽ dễ đoán sức tưởng tượng cho diễn biến vụ việc này còn đi bao xa … 

Dù kết cục ra sao thì cuộc vui cũng ít nhiều mất vui cho nhân vật chính.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Nguyễn Văn Khiêm
30/06/2022 20:50

Thực ra vì bài hát đụng chạm đến mẫu quốc Trung Cộng nữa nên mới thành vấn đề: "Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu".

Duy Hữu, USA
01/07/2022 09:15

Trịnh Công Sơn giải phóng về cõi trời, cõi thiên đàng, cõi niết bàn, bao nhiêu năm rồi... mà vẫn còn " nội chiến từng ngày "...

nhưng vẫn còn bị bịt miệng, bịt mắt, bịt tai bởi một lũ lai căng, bội tình, bạc nghĩa, Giải phóng Miền Nam, Giải phóng Miền Bắc,
độc hướng lao xuống cái hố rác... tà đạo, tà thuyết... chủ nghĩa xã hội đỏ, chủ trương xã hội đen... độc hướng... ngu,tham, hen, ác, láo... độc diễn... nói thì hay, làm thì láo... làm thì rất láo, nói láo rất hay... rất hay ăn láo, ăn láo rất hay... rất hay thờ đạo " cụ Hồ ", thờ đạo " cụ Hồ " của " bác Hồ " rất hay... vì tiền, vì tiên, vì nô lệ giặc Tau... mất cả tổ tiên, cũng vì ̀" cụ Hồ "...

Còn gì đáng là Gia tài Của Mẹ Việt Nam... ?
....
" Dạy cho con tiếng nói Thật thà !
Mẹ mong con chớ quên màu da,
con chớ quên màu da... Nước Việt xưa.

Mẹ mong con mau bước về Nhà.
Mẹ mong con lũ con đường xa,
Ôi lũ con cùng Cha... quên hận thù !

Ca Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

Người Quan Sát
01/07/2022 10:10

Đã từ lâu, hồi trước 1954 , mồ ma của cuộc chiến ý thức hệ đầu tiên .Có những đám hát xẩm do bộ chính trị , ban tuyên huấn, đưa ra cò mồi , ỉ ôi cò cưa than khóc ... đừng bỏ quê hương xứ sở .... chôn thây dưới gốc cao su Nam bộ .

Định hướng dư luận , xua lùa con người như lùa vịt luà cừu , chẳng phải mới đây mà có từ thưở ấy . T̀ừ sau 75 khi người Việt tị nạn cộng sản đặt chân lên Mỹ . Chùa chiền bắt đầu phát triển , chùa nào cũng phất phới cờ vàng , 100 chùa như 1; nhà thờ cũng vậy .
Cho đến hôm nay , chẳng còn chùa nào , chẳng còn nhà thờ nào treo cờ vàng ba làn đỏ./ No nê rồi , qua sông đấm b... vào sóng .

Tôn giáo phải tách rời chính trị . Đúng là bọn đểu , toàn bọn đạo đức giả ; nhất là thời buổi công nghệ 4 chấm; ai cũng nghĩ thời đại tin học cực kỳ tân tiến , tin nhanh như chớp giật , ai ngờ toàn tin giả ... cầy !! Chúng cấu kết nhau tiến tới thế giới đại đồng qua chủ thuyết toàn cầu ảo tưởng chẳng khác chủ thuyết cộng sản đã bị lột mặt nạ ném thùng rác /
Kẹt cái trên đời ngu nhiều hơn khôn , lười nhiều hơn chăm .... đã thế chúng lại được hết dùng đại trà Oxycodone gây nghiện , nay đến cần sa , ma tuý , Fentanyl ... biến con người sống trong ảo giác , ngu si đần độn .... cho bọn LÃNH ĐẠO ngồi đời đời trên đầu cổ '
Mịa , hết ý . Đúng thời đại đạo đức giả toàn thịnh !!

Anonymous
02/07/2022 09:32

Vài hôm nua "gia tài cua me KL " tro thành gia tài cua Bac Dang truoc khi tro vê quê huong thu 2

3Cali
02/07/2022 15:10

Đấy, cay đắng mùi đời là thế. Poetic justice là thế. Trước 75, ngồi trên con xuồng cố vượt thoát bão táp sóng dữ, mà y và thị cứ lắc lư cái con xuồng đó. Đồng bọn phản chiến quốc tế và ngày nào, bây giờ đâu hết cả rồi!

Duong
06/07/2022 17:32

Tg nhận định không sai về TCS, trong cái gọi là " Nội chiến ", TCS cũng như chính Tg đã không thấy rõ bản chất của cuộc chiến là "Quốc tế hoá CS trên toàn thế giới", đây là cuộc chiến xâm lăng của phong trào cs quốc tế, dưới sự lãnh đạo của Nga cộng và Trung Cộng, được thi hành bởi HCM, thành viên của đệ tam quốc tế CS đảng, với chiêu bài cuộc chiến chống Mỹ Cứu nước. Điều này đã minh định bởi Lê Duẩn " Chúng ta đánh Mỹ là đánh cho Liên Xô và Trung Quốc ", cho nên việc giải phóng miền Nam chỉ là phụ, và gia tài của mẹ đã để lại cho con 1 trang lịch sử tang thương đau buồn của cả dân tộc, hơn 3 triệu sinh linh và sự tàn phá bom đạn trên đất mẹ. Hãy trả lại sự thật cho lịch sử, đừng dối trá, che đậy, đừng mị dân, ...để bảo vệ sự sai lầm trong quá khứ, hầu ăn năn sám hối trước vong linh của những người đã nằm xuống chỉ vì sự ngu muội của đảng CSVN.

Xem toàn trang