Năm Nhân Dần 2022: Lối thoát nào khỏi “vòng xoáy” tha hoá quyền lực?

Bài phân tích của TS. Phạm Quý Thọ
2022.02.01
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Năm Nhân Dần 2022: Lối thoát nào khỏi “vòng xoáy” tha hoá quyền lực? Hình minh hoạ: Tấm biển cổ động cho Đại hội 13 Đảng Cộng sản Việt Nam ở Hà Nội hôm 25/1/2021
Reuters

Năm nay Đảng Cộng sản Việt Nam kỷ niệm lần thứ 92 ngày thành lập 3/2/1930 trong bối cảnh đại dịch COVID-19 huỷ hoại nền kinh tế và thay đổi xã hội. Khi cuộc sống người dân vật lộn để “thích nghi an toàn” thì quốc nạn tham nhũng đang “lũng đoạn nhà nước” phản ánh sự tha hoá tuyệt đối quyền lực khiến tình hình thêm ảm đạm.

Dư luận chưa hết bàng hoàng, chính quyền chưa kết thúc điều tra về đại án Việt Á về quy mô trục lợi khủng một cách trắng trợn và tính chất phức tạp của hệ thống lũng đoạn nhà nước thì mới đây, ngày 28/1/2022, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an cho biết đã khởi tố vụ án và thực hiện lệnh khám xét, lệnh bắt khẩn cấp bị can đối với bốn cán bộ lãnh đạo (Cục trưởng, Phó cục trưởng, Chánh Văn phòng và Phó phòng Bảo hộ công dân) thuộc Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao để điều tra về hành vi "nhận hối lộ" trong quá trình xét duyệt cấp phép cho các công ty thực hiện chuyến bay đưa công dân Việt Nam từ nước ngoài về nước.

Thật trớ trêu là “hai địa chỉ” có các bị can bị điều tra nêu trên lại vừa được “vinh danh” vì thành tích chung tay chống dịch COVID, công ty Việt Á được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động và hai lãnh đạo của Cục Lãnh sự được nhận Bằng khen của Nhà nước!

4quanchucuclanhsu.jpeg
Bốn quan chức Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao, vừa bị bắt vì tội nhận hối lộ. RFA edit

Một số phát ngôn ‘bên lề’ nhưng ‘bộc bạch’ từ  lãnh đạo của Đảng CS mà giới truyền thông ghi được rằng các quan chức hư hỏng ‘họ ăn không từ thứ gì’ và rằng ‘nếu kỷ luật hết thì lấy ai làm việc’ cho thấy mức độ suy thoái chính trị, đạo đức trong hệ thống chính trị trầm trọng như thế nào!

Như đã biết, ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người đã phát động và thúc đẩy chiến dịch “đốt lò” suốt gần ba nhiệm kỳ Đại hội Đảng CS, mới đây, ngày 20/1/2022, khi chủ trì Phiên họp thứ 21 của Ban chỉ đạo Trung ương phòng chống tham nhũng, tiêu cực lần nữa thừa nhận các diễn biến tham nhũng, tiêu cực vẫn rất tinh vi, phức tạp, vấn đề nhức nhối và trắng trợn mặc dù những giải pháp mạnh và “đặc biệt” để chống tham nhũng như “kiểm tra khi có dấu hiệu” được tiến hành.

Từ khi thành lập Ban để tăng cường chống tham nhũng năm 2013 đến nay tình hình vẫn kéo dài nghiêm trọng, số vụ việc vẫn tăng lên và mang tính hệ thống. Như trong báo cáo tổng kết đánh giá thực hiện chống tham nhũng năm 2021 một số số liệu được ghi nhận: “đã khởi tố, điều tra 3.725 vụ/ 7.066 bị can (tăng 1.186 vụ/ 2.652 bị can so với năm 2020) về tội tham nhũng, chức vụ, kinh tế; trong đó, án tham nhũng, chức vụ đã khởi tố là 390 vụ/ 1.011 bị can. Riêng các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo, từ sau Phiên họp thứ 19 đến nay đã kết thúc điều tra, truy tố, đưa ra xét xử sơ thẩm 21 vụ án/ 179 bị cáo, xét xử phúc thẩm 13 vụ án/ 74 bị cáo; khởi tố mới 10 vụ án/ 40 bị can, khởi tố thêm 103 bị can trong 20 vụ án. Điểm nổi bật là, đã khởi tố mới nhiều vụ án lớn, mở rộng điều tra, khởi tố thêm nhiều bị can là cán bộ cấp cao, cả đương chức và nghỉ hưu, sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang...”

Trước thực trạng tham nhũng, tiêu cực của cán bộ đảng viên trầm trọng và kéo dài, Đảng CS đã đặt vấn đề cải cách chính trị, trong đó trọng tâm là việc chỉnh đốn và xây dựng “Đảng, Nhà nước trong sạch vững mạnh”, đặt cược cải cách thể chế vào “công tác cán bộ”. Tuy nhiên, cách tiếp cận chính sách rằng các quan chức suy thoái, hư hỏng là do chính họ “tự diễn biến, tự chuyển hoá” chỉ nhằm duy trì chế độ khiến cho các giải pháp dường như rơi vào bế tắc.

Nguyên nhân thực sự của thực trạng suy thoái chính trị, đạo đức lối sống của quan chức trong chế độ toàn trị chính là sự tha hoá quyền lực. Nhà sử học người Anh Lord Acton từng phát biểu rằng quyền lực có xu hướng tha hoá, quyền lực tuyệt đối tha hoá tuyệt đối (power tends to corrupt and absolute power corrupts absolutely). Nhận định này được viết vào năm 1887, nghĩa là cách đây 135 năm, từng là luận cứ cho việc hoàn thiện chế độ dân chủ dựa trên việc kiểm soát quyền lực qua phân quyền và các thể chế khác như quyền tư hữu, quyền tự do cá nhân…

Nhận định trên của Lord Acton vẫn đúng như một lời tiên đoán về sự tha hoá tuyệt đối quyền lực trong các chế độ độc đoán, toàn trị với mãnh lực theo đuổi là thuộc tính. Hơn thế, lời cảnh báo này phản ánh tính chu kỳ thịnh suy của vòng luẩn quẩn tha hoá quyền lực, trong đó luôn xuất hiện các nhà độc tài khiến cho chế độ sụp đổ.

Thực tế đã minh chứng, chế độ Đảng CS toàn trị -  mô hình Xô-viết ra đời năm 1917 sụp đổ năm 1991. Trong vòng đời gần 74 năm các “trò chơi quyền lực” trong “cung đình” luôn diễn ra và luôn kết thúc bằng hoặc là sự phế truất hoặc là sự sùng bái cá nhân. Như đã biết, sau khi V. Lenin chết năm 1924 J.Stalin đã cầm quyền 29 năm, cho đến cuối đời; Nikita Khrushchev (1894-1971), đã nắm quyền hơn 10 năm đến khi bị phế truất năm 1964; Leonid Brezhnev (1906 -1982), giữ chức vụ Tổng Bí thư 19 năm đến khi chết năm 1982, người có nhiều huân huy chương “nhất thế giới” với tổng số 114 huân huy chương các loại. Mikhail Gorbachov, người từng thúc đẩy “công khai” và “cải tổ”, đã là Tổng thống liên bang tự xưng chưa đầy một tháng trước khi Liên Xô tan rã năm 1991. Ông ấy bị phán xét là “tội đồ” hay “anh hùng bất đắc dĩ” tuỳ theo cách nhìn, nhưng chắc chắn là “bài học sống” cho các biến thể sau này của mô hình toàn trị.

Mô hình Trung Quốc là biến thể chủ yếu còn tồn tại, trong đó Mao Trạch Đông đã cầm quyền từ 1949 đến khi chết năm 1976, sau đó đã “cải cách” và “mở cửa” với thế giới để tránh sụp đổ. Giới hạn nhiệm kỳ lãnh đạo đảng, tuổi và nguyên tắc lãnh đạo tập thể được thực hiện để tránh nguy cơ tha hoá quyền lực. Động lực thị trường thay thế kế hoạch hoá tập trung đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh đảm bảo duy trì tính chính danh của chế độ đảng CS toàn trị và sự chuyển giao quyền lực qua bốn thế hệ lãnh đạo từ Đặng Tiểu Bình cho đến khi Tập Cận Bình nắm cương vị tối cao, Tổng Bí thư Đảng CS kiêm Chủ tịch nước, năm 2012. Phá bỏ giới hạn nhiệm kỳ, thanh trừng phe phái, sùng bái cá nhân là những hành động chủ yếu chuẩn bị cho Đại hội 20 Đảng CSTQ vào quý III năm 2022, có thể khởi đầu cho sự lãnh đạo trọn đời. Ông ta đã thâu tóm quyền lực tuyệt đối để trở thành nhà độc tài không chỉ trong nước mà còn đối với thế giới khi thúc đẩy Trung Quốc trỗi dậy hung hăng.

Theo mô hình Trung Quốc, chế độ toàn trị ở Việt Nam được duy trì với sự tăng trưởng về kinh tế nhờ chính sách đổi mới năm 1986. Tuy nhiên, như đã biết, nó đã và đang rơi vào bất ổn từ hơn thập kỷ gần đây. Hai nhiệm kỳ Đại hội Đảng CS 12 năm 2016 và ĐH 13 năm 2021 “các trường hợp đặc biệt” đã được viện dẫn cho sự phá bỏ các nguyên tắc và quy định kiểm soát tha hoá quyền lực đảng. Chế độ Đảng Cộng sản toàn trị ở cả Trung Quốc và Việt Nam đang rơi vào vòng xoáy của tha hoá tuyệt đối quyền lực dưới những hình thức đặc thù.

Đặt cược vào công tác cán bộ và chiến dịch “đốt lò” chống tham nhũng nhưng các chính sách cải cách được Đảng quyết định tiến hành đang không mang lại kết quả như mong muốn khiến các rủi ro đang lớn dần đối với chế độ. Trong bối cảnh như vậy, gần đây, xuất hiện tin đồn về sự chuyển giao quyền lực Tổng Bí thư Đảng sắp diễn ra. Đây có thể chỉ là thuyết âm mưu, nhưng câu hỏi đâu là lối thoát khỏi vòng xoáy tha hoá quyền lực – nguyên nhân thực sự của tình hình tham nhũng trầm trọng hiện nay - đang là vấn đề thực tế cấp thiết mà hiện chưa có câu trả lời thoả đáng.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Duy Hữu, USA
01/02/2022 11:02

Happy New Year of the Tiger to all people of Viet Nam !
Be the tigers for our Freedom, for our Democracy, for our Human Rights !

Đảng cờ đỏ Búa Liềm là nhà nước Việt Cộng, cờ đỏ Sao Vàng, của đảng, do đảng, vì đảng Búa Liềm, vì đặc quyền, đặc lợi,
vì độc quyền, độc trị của đảng độc Búa Liềm, độc đảng, độc tài, bất tài... bất lực, bất lương, bất nhân ... độc đoán, độc tôn.

Độc bọn " lãnh đạo " Việt Cộng, bá đạo, bá quyền, tham, ngu, hèn, ác, láo... độc quyền láo, ác, hèn, tham, ngu, bá quyền, bá đạo

độc quyền... tham nhũng, tham ô, tham ăn hối lộ, ăn hôi, ăn thối, ăn bẩn, ăn đểu, ăn ké, ăn trên, ăn dưới, ăn ngày, ăn đêm...

độc diễn... chống tham nhũng, tham ô, tham ăn hối lộ, ăn hôi, ăn thối, ăn bẩn, ăn đểu, ăn ké, ăn trên, ăn dưới, ăn ngày, ăn đêm

và độc quyền... làm vua đảng Búa Liềm, làm đảng vua Búa Liềm...
vua tham nhũng, vua tham ô, vua tham ăn hối lộ, vua ăn hôi, ăn thối, ăn bẩn, ăn đểu, ăn ké, ăn trên, ăn dưới, ăn ngày, ăn đêm

và độc quyền... kinh tế thị trường, định hướng, đi tới .... chủ nghĩa xã hội đỏ, xã hội đen... xã hội đỏ đen, xã hội đen đỏ Búa Liềm
của các tập đoàn con buôn đỏ, đen, tài phiệt đen, đỏ, tư bản đỏ, đen, tư lợi đen, đỏ... của đảng giặc đỏ, do đảng giặc đỏ,
vi đảng giăc đỏ, cơ đỏ Búa Liềm Việt Cộng...

độc quyền lấy Búa, lấy Liềm đập nát, chém nát tất cả quyền Tự do, Dân chủ, Dân quyền, Nhân quyền của toàn dân Việt Nam.

Happy New Year of the Tiger to all people of Viet Nam !
Be the tigers for our Freedom, for our Democracy, for our Human Rights !

Anonymous
01/02/2022 13:36

Không thể tự mình chống mình được! Tha hóa là tất yếu! Gần như toàn bộ cán bộ công chức với cách làm trong bộ máy là làm sao có thể "moi được càng nhiều càng tốt" nguồn ngân sách của nhà nước qua mọi thủ đoạn, hợp thức hóa bằng mọi cách. Không thể thay được nguồn cán bộ với "thói quen" và "bản chất" như vậy! Đó là "số phận" của VN, bao trăm năm cũng không khác, lịch sử lặp đi lặp lại mãi!

Nguyễn Nhơn
01/02/2022 15:35

Lối thoát nào khỏi “vòng xoáy” tha hoá quyền lực?

Câu trả lời mau lẹ là:
XÓA BỎ CHẾ ĐỘ TOÀN TRỊ vc!

Tại sao?
Bởi vì:

CHIỆN DÀI NDTV THAM NHŨNG

Nói tới nói lui cũng dzậy thôi!
Nói theo cách nói của trí thức trong nước:
" Đó là LỖI CƠ CHẾ " chớ không phải do
thiếu kém về ĐIỀU HÀNH.
Nói huỵch tẹt là:
Lỗi của CHẾ ĐỘ TOÀN TRỊ cu li việt cọng
Sách có chữ:
Quyền lực Tha hóa
Quyền lực tuyệt đối Tha hóa tuyệt đối
( 'Power corrupts; absolute power corrupts absolutely'?
Vì vậy mà:
Chừng nào còn chế độ toàn trị
Thì còn tham nhũng toàn tập
Chỉ có vậy mà thôi
Hởi ôi!

Nguyễn Nhơn
Cựu chúc việc
Việt Nam Cộng Hòa

Xuyên Đảo Phương Tử
01/02/2022 15:43

Tổng thống Yelsin của Nga vốn cũng từng là lãnh đạo của đảng cộng sản Liên Xô , nên rất có kinh nghiệm , đã nói rằng cộng sản không thể sửa đổi được mà phải dẹp hẳn nói đi bởi bản chất cộng sản không chịu sửa đổi.Đây là nói về đảng cộng sản Liên Xô vốn được thành lập bởi những người có học mà còn như thế .Do vậy đảng cộng sản VN còn tệ hại, bảo thủ, lỳ lợm , ngu xuẩn gấp bội bởi nó do những thành phần " tối ngày không chịu học đi lang thang "( Hồ Chí Xạo) hoặc từ những kẻ bần cố nông, thiến heo ,...như Trường Chinh, Đổ Mười ,...cướp chính quyền mà ra.Như một lời nguyền ác độc siêu nhiên linh hiển truyền đời nào đó nhắm vào lịch sử VN , một bộ phận dân tộc vẫn tiếp tục ca ngợi sùng bái ngưỡng mộ Hồ Chí Minh ,kẻ mang chủ nghĩa cộng sản vào VN ,dưới danh nghĩa giải phóng dành độc lập cho dân tộc, gây ra vô vàn tai họa đau thương cho dân tộc, đất nước .Kẻ khi chết rồi thân xác nằm trong lăng vẫn tiếp tục phá tiền dân thay vì phải vừa bị băm vầm vừa chửi rủa công tằng cố tổ 3 đời mới xứng tội lỗi gây ra cho đất nước dân tộc trong bao năm qua !

Hai Lúa
01/02/2022 20:38

"Tam quyền phân nhiệm, một đảng độc tài độc quyền" thì ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Chứ không bao giờ trở nên tốt đẹp cả, thực tế chứng minh trên toàn thế giới rồi.

Tri Nguyen
02/02/2022 23:13

Việt Nam ơi!!! chủ nghĩa xã hội!
Con đường này, lối đi này đã tắt tị...không lối thoát. CNXH là ngõ cụt. Chủ nghĩa cộng sản tự nó đã bị đào thải không có bất cứ thế lực thù địch nào đánh gục được nó mà nó đo ván ngay trên chính nơi nó sinh ra và lớn mạnh... Đó là Đảng Cộng sản Liên Xô và Đông Âu, Đông Đức ....thì Việt Nam đến hôm nay vẫn kiên trì kiên quyết theo cái không tưởng và ôm cái xác chết cnxh và triết học mác lê lỗi thời và sai lầm như chính triết gia Trần Đức Thảo đau đớn nhận ra...mác sai...
Con đường mà thế giới đang đi dù mỗi ngày phải sáng tạo không ngừng và điều chỉnh liên tục đó là con đường tự do dân chủ công bằng bác ái nhân bản nhân văn và văn minh. Được thiết kế Nền tảng dân tộc dân chủ đa nguyên đa Đảng. Thiết định : Tam quyền phân lập, tự do dân chủ, tự do báo chí, tự do hội họp, tự do lập hội.... V.v...hơn 150 nước trên thế giới đã và đang thực hiện một cách hoàn hảo và cải tiến không ngừng...
Chẳng cần suy nghĩ nhiều. Hãy quan sát và cảm nhận khi ra nước ngoài.
Tự do dân chủ là con đường duy nhất.

Quyền lực tuyệt đối
04/02/2022 02:54

.
Trọng lú nhà ta là chúa tham nhũng: dinh thự, vàng ròng,.. kiêm tha hóa quyền lưc. "Quyền lực tuyệt đối sinh ra tha hóa tuyệt đối!". Lú ta phải đốt lò tôn chống tha hóa chính bản thân hắn trước để làm gương.
.

Xem toàn trang