Với những người làm trong lực lượng công an có lương tính trợ cấp khoảng 20 triệu đồng và được công nhận nghỉ trước thời hạn 5 năm, mức trợ cấp rời ngành có thể lên tới 500 triệu đồng, chưa bao gồm các phụ cấp khác.
Đây là nội dung thuộc Dự thảo Thông tư nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều ở Thông tư số 54 hiện hành (hiệu lực từ ngày 25/12/2019), được Bộ Công an lấy ý kiến từ ngày 5-15/11 mới đây.
Đáng chú ý, đây ít nhất là lần thứ hai Bộ Công an đề xuất chỉnh sửa, bổ sung Thông tư số 54 kể từ tháng Sáu năm nay.
Theo đề xuất mới nhất, điểm thay đổi cốt lõi là nâng hệ số tính tiền lương trợ cấp hưu trí cho công an từ 03 lên 05 tháng tiền lương cho mỗi năm nghỉ trước tuổi, tức tăng khoảng 66% về hệ số.
Một cán bộ công an rời ngành còn hưởng các trợ cấp khác kèm theo như thời gian công tác thực tế có đóng bảo hiểm xã hội.
Theo đó, người có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên sẽ được nhận thêm 05 tháng tiền lương cho 20 năm đầu; và từ năm 21 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 0,5 tháng tiền lương.
Ngoài ra, các khoản trợ cấp xuất ngũ, việc làm cho công an cũng được tăng thêm nhiều lần.
Hồ sơ dự thảo Thông tư trên được cho là để làm rõ cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 49 được lấy ý kiến trước đó một tháng.
Theo tờ trình, Bộ Công an cho biết toàn bộ kinh phí chi trả cho các phúc lợi trên đều do nguồn ngân sách Nhà nước bảo đảm.
Ngân sách dự kiến phân bổ 340 tỷ đồng/năm, trong đó kinh phí tăng thêm do thay đổi chính sách là 120 tỷ đồng.
“Trong trường hợp cần thiết việc bố trí nguồn lực bổ sung sẽ được xem xét trong quá trình lập kế hoạch tài chính”, Bộ Công an đề cập thêm.
Bên cạnh chế độ hưu trí, một số chính sách thay đổi gần đây còn thiết lập một hệ thống an sinh trọn đời riêng biệt cho ngành công an.
Theo Nghị định 400/2026/NĐ-CP, được ban hành vào ngày 3/11/2026, sĩ quan công an khi về hưu sẽ được nhận các khoản tiền bồi dưỡng định kỳ, và được cấp phiếu nghỉ dưỡng gia đình, trong đó thân nhân đi cùng cũng được bảo đảm chi phí phòng nghỉ, phục hồi chức năng và phương tiện đưa đón.
Về y tế, những người này còn nhận được trợ cấp chi phí giám định y khoa và chăm sóc khi mắc bệnh hiểm nghèo.
Khi từ trần, ngân sách cũng sẽ chi để hỗ trợ chi phí lễ tang từ 01 đến 10 lần mức lương cơ sở tùy theo quy mô lễ tang.
Những đặc quyền về lương hưu, cùng đãi ngộ sau rời ngành của ngành công an, vốn đang tương phản với phần lớn phạm vi lương hưu của toàn xã hội.
Trong một khảo sát năm 2025, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ước tính Việt Nam đang có khoảng 14,4 triệu người trong độ tuổi hưu trí, nhưng chỉ 3,3 triệu trong số đó đang nhận lương bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Theo hai giáo sư khoa học chính trị nổi tiếng người Na Uy Carl Henrik Knutsen và Magnus Bergli Rasmussen, trong một chế độ chuyên chế (không có bầu cử cạnh tranh tự do), các chương trình hưu trí và an sinh xã hội được sử dụng như công cụ chính trị nhằm duy trì lòng trung thành từ những đối tượng nhận đặc lợi - những người có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của chế độ.
Trở lại vấn đề ở ngành công an, không chỉ thụ hưởng những ưu đãi khi rời ngành, một số cán bộ công an trong quá trình công tác còn được hưởng nhiều đặc quyền hơn lao động thông thường về lương, phụ cấp, và đặc biệt là cơ chế nhà ở.
Khắp các tỉnh thành trên cả nước, hàng chục dự án nhà ở mà chính quyền gọi là dự án nhà ở xã hội cho lực lượng công an thực chất hầu hết là các bất động sản thương mại cao cấp, tọa lạc tại các vị trí đắc địa nhất.
Đơn cử như riêng tại Hà Nội, tính đến tháng 7/2026, Bộ Công an đã được chấp thuận đầu tư 23 dự án nhà ở cho lực lượng công an.
Trong số này, nhiều dự án nằm tại các khu đất vàng thuộc lõi Hà Nội, như dự án IA25 Ciputra nằm trong Khu đô thị Nam Thăng Long - Ciputra, nơi được gọi là “căn hộ cao cấp dành riêng giới nhà giàu” với giá cao ngất ngưỡng đến 13 tỷ đồng/căn.
Hay một dự án cao cấp khác ngay sát khu vực Hồ Tây là Starlake Tây Hồ Tây, với bảng giá căn hộ trong khu vực đạt hơn 20 tỷ đồng/căn.
Trong khi đó, hàng nghìn hộ dân khắp nơi, như tại Vĩnh Hưng (Hà Nội), Nam Cam Ranh (Khánh Hòa), v.v, bị mất đất, mất nhà cho các dự án bất động sản của các “ông lớn” Vingroup, Sun Group, v.v. vẫn đang chật vật chờ tái định cư.
Đáng chú ý, chiếm phần lớn các dự án nhà ở này của Bộ Công an là không qua đấu thầu công khai.
“Với một thể chế thiếu cơ chế giám sát như Việt Nam, và hiện Bộ Công an đang cậy quyền từ người lãnh đạo tối cao xuất thân từ cơ quan này, thì khó tránh khỏi việc công an tiếp tục kiếm chát chút đỉnh, bao nhiêu phần trăm gì đấy, đối với các doanh nghiệp sân sau, được trúng thầu các dự án nhà ở này. Vì về mặt kinh tế, không có gì tự nhiên để các doanh nghiệp này nhận thầu cả” - từ Hà Nội, Tiến sĩ H từ Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định với RFA.
Phân tích rõ hơn về mặt kinh tế, tiến sĩ H còn cho rằng từ 2025 đến nay, bên cạnh việc chịu ảnh hưởng bởi thay đổi cấu trúc quyền lực của nhà lãnh đạo tiến thân từ Bộ Công an, việc xúc tiến cho xây hàng loạt các dự án an cư này còn vì mục tiêu tăng trưởng hai con số.
“Tăng trưởng là phương tiện để tạo ra của cải vật chất, với đích đến cuối cùng là mang lại phúc lợi cho toàn xã hội. Nhưng trước nhất đã thấy công an là bên thụ hưởng đầu tiên, chứ chưa rõ người dân sẽ được hưởng những gì từ việc tăng trưởng kiểu này”, vị chuyên gia nói.
Thay vào đó, người dân đang phải gánh hai đầu, mà đầu tiên là phải gánh chịu việc nộp thuế vào ngân sách để chi xây nhà ở cho công an.
Cho đến nay, Bộ Công an thuộc số ít cơ quan, sau Bộ Quốc phòng, được phân bổ ngân sách nhiều nhất. Riêng trong năm 2026, Bộ Công an được phân bổ hơn 207.000 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên là hơn 166.733 tỷ đồng.
Ở một đầu khác, người dân phải gánh chịu thêm rủi ro lạm phát của nền kinh tế.
“Tiền đã in ra là tiền chết, khi đẩy ra tiền ra thị trường, tiền mới lưu thông. Với các dự án nhà ở xã hội này, tiền được đẩy ra ngoài thị trường chính là đem tiền ngân sách chi trả cho các nhà thầu làm dự án. Nhưng tiền bơm ra nền kinh tế không có kiểm soát, làm dự án ồ ạt như vầy thì sẽ đạt tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng sẽ đánh đổi lại lạm phát của nền kinh tế”, Tiến sĩ H phân tích.