စာေပပညာရႀင္႒ကီး (ဦး) တင္မိုး ဂုဏ္ဴပႂစာမဵက္ႎႀာ

2007-01-30
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ

Tin_Moe_Portrait_150px.jpg
စာေပ ပညာရႀင္႒ကီး တင္မိုး (၁၉၃၃ ~ ၂၀၀၇)

မဵက္ေမႀာက္ေခတ္ ဴမန္မာစာေပေလာကမႀာ ထင္ရႀားလႀတဲ့ ကဗဵာစာဆို႒ကီး (ဦး) တင္မိုးဟာ ဴမန္မာလူထု မဵိႂးဆက္သစ္ေတၾအေပၞ ႒ကီးမားစၾာ ဳသဇာ လၿမ္းမိုးခဲ့တဲ့ ပညာရႀင္႒ကီး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒၝ့အဴပင္၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ႎႀစ္ႎႀစ္ကာကာ ယံုဳကည္႓ပီး ကိုယ္ကဵိႂးစၾန္ႚပစ္ မဆုတ္မနစ္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့တဲ့ မဵိႂးခဵစ္ ဴပည္ခဵစ္ ပုဂၢိႂလ္႒ကီးလည္း ဴဖစ္ပၝတယ္။

အမည္ရင္း ဦးဘဂဵမ္း ေခၞ ကဗဵာစာဆို႒ကီး ဆရာဦးတင္မုိးဟာ ဇန္နဝၝရီ ၂၂ ရက္ေနႛ ညေနပုိင္းက ကၾယ္လၾန္ခဵိန္မႀာ အသက္ ၇၃ ႎႀစ္ရႀိ႓ပီဴဖစ္႓ပီး၊ အေမရိကန္ႎုိင္ငံ ေလာ့စ္အိန္ဂဵဲလိစ္႓မိႂႚ ကိုင္ဇာေဆး႟ုံမႀာ ကၾယ္လၾန္ခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

စာေပအရႀိန္အဝၝ႒ကီးမားလႀတဲ့အဴပင္ ဒီမိုကေရစီ ေရႀႚေဆာင္ပုဂၢိႂလ္႒ကီး ဦးတင္မိုး ကၾယ္လၾန္ အနိစၤေရာက္တဲ့ သတင္းဟာ ဴမန္မာဴပည္တၾင္းသာမက ထိုင္း၊ မေလးရႀား၊ အိႎၬိယ၊ ကိုရီးယား၊ ဂဵပန္၊ ဥေရာပ ႎိုင္ငံမဵားနဲႛ အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စုအထိ ႒ကီးမားစၾာ ဂယက္ထသၾား႓ပီး ယူကဵံႂးမရ ဝမ္းနည္းပူေဆၾးဳကပၝတယ္။ ဴမန္မာဴပည္သူေတၾ ေလးစားဳကည္ညိႂတဲ့ ဆရာ႒ကီးအတၾက္ ဝမ္းနည္းဂုဏ္ဴပႂ အခမ္းအနားေတၾ ကမႝာ့ႎိုင္ငံ အေတာ္မဵားမဵားမႀာ ကဵင္းပခဲ့ဳကပၝတယ္။

Tin_Moe_funeral_200px.jpg
ဆရာ႒ကီး၏ မိသားစုက ေနာက္ဆံုး ႎႁတ္ဆက္ ဂၝရဝဴပႂစဥ္။ (Photo Courtesy of Burmese American Democratic Alliance) ပံု႒ကီးဳကည့္လိုလ႖င္။

ဆရာ႒ကီး ဦးတင္မိုးရဲ့ ဇန္နဝၝရီ ၂၈ရက္၊ တနဂႆေႎၾေနႛက ကဵင္းပတဲ့ စဵာပန အခမ္းအနား အစီအစဥ္မႀာ �သံယာေတာ္ေတၾက သရဏဂံုတင္႓ပီး ဆရာဦးတင္မိုးရဲ့ ႎႀစ္သစ္ကူး ဆုေတာင္းသံကို ထုတ္လၿင့္ေပးပၝတယ္။

အဲဒီေနာက္ အေဝးေရာက္ ႌၾန္ႛေပၝင္းအစိုးရ အဖၾဲႚ (NCGUB) ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ေဒၝက္တာစိန္ဝင္း၊ စာေရးဆရာ ေဒၝက္တာတင္ေမာင္သန္း၊ ဆရာ့ အႎုပညာေရာင္းရင္းေတၾ ဴဖစ္တဲ့ စာေရးဆရာ ေမာင္စၾမ္းရည္တိုႛက ဂုဏ္ဴပႂစကား ေဴပာဳကား႓ပီး ႟ုပ္ရႀင္ဒၝ႟ိုက္တာ၊ ပန္းခဵီဆရာ၊ စာေရးဆရာ ဦးဝင္းေဖက ဆရာ႒ကီး ဦးတင္မိုး မကၾယ္လၾန္မီ တနဂႆေႎၾညက ေနာက္ဆံုး ေရးသားသၾားတဲ့� 'သာမန္လူသားတဦးရဲ့ ဆႎၬ' ကို ဖတ္ဳကား ႟ၾတ္ဆိုပၝတယ္။

ဦးတင္မိုး ထိုင္းႎိုင္ငံ ခဵင္းမိုင္႓မိႂႚသိုႛ ေရာက္ရႀိစဥ္ မႀတ္တမ္း ဗီဒီယို ဳကည့္႟ႁရန္။ (ဤဗီဒီယိုသည္ YouTube တၾင္ အမဵားဳကည့္႟ႁရန္ တင္ထားဴခင္း ဴဖစ္၍ RFAႎႀင့္ မသက္ဆိုင္ပၝ။)

ေနာက္တေနႚဴဖစ္တဲ့ ဇန္နဝၝရီ ၂၉ရက္၊ တနလႆာေနႛမနက္၊ အေမရိကန္ ပစိဖိတ္ စံေတာ္ခဵိန္ ၆း၄၅ နာရီမႀာ ဴမန္မာ့စာေပ သမိုင္းတေခတ္ ထူေထာင္ခဲ့သူ ဆရာ႒ကီး ဦးတင္မိုးကို မီးသ႓ဂႇႂဟ္ ခဲ့ပၝတယ္။

ကဝိစာဆို႒ကီး တင္မိုး၏ ကိုယ္ေရးအကဵဥ္း

ကဗဵာစာဆို႒ကီး ဆရာဦးတင္မုိးဟာ ဴမင္းဴခံခ႟ုိင္ ေတာင္သာ႓မိႂႚနယ္ ကန္ဴမဲ႟ၾာဇာတိဴဖစ္႓ပီး ေရစ႒ကိႂ ေကဵာင္းသားသမဂၢ အတၾင္းေရးမႀႃးအဴဖစ္ တခဵိန္က တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ၁၉၆၀ ခုႎႀစ္မႀာ မႎၩေလးတကၠသုိလ္ ကေလာင္ရႀင္အသင္း ဥကၠႉအဴဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သလုိ ၁၉၆၃ခုကေန ၁၉၆၇ခုႎႀစ္အထိ အထက္ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေရးဆရာအသင္း အတၾင္းေရးမႀႃးအဴဖစ္လည္း တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပၝတယ္။ ၁၉၆၅ ခုမႀာ မႎၩေလးတကၠသိုလ္မႀ ဝိဇၦာဘၾဲႚရပၝတယ္။

Tin_Moe_img2_200px.jpg
ဆန္ဖရန္စစၤကို႓မိႂႚမႀာ ေဆးလိပ္တတို ေကာ္ဖီတခၾက္ဴဖင့္ ေတၾႚရေသာ ကဗဵာဆရာ ကဝိပညာရႀင္႒ကီး တင္မိုး (၁၉၃၃ ~ ၂၀၀၇) (Photo: RFA) ပံု႒ကီးဳကည့္လိုလ႖င္။

ကဗဵာစာဆို႒ကီး ဆရာဦးတင္မုိးဟာ ၁၉၅၉ ခုႎႀစ္မႀာ 'ဖန္မီးအိမ္' ကဗဵာစာအုပ္နဲႛ စာေပဗိမာန္ဆုရခဲ့႓ပီး ၁၉၇၀ ခုႎႀစ္မႀာ 'ထီးကေလးနဲႛမနီ' ကဗဵာစာအုပ္နဲႛ အမဵိႂးသားစာေပဆု ရခဲ့ပၝတယ္။ ၂၀၀၄ ခုႎႀစ္မႀာေတာ့ နယ္သာလန္ႎုိ္င္ငံ Prince Claus Fund အဖၾဲႚက ေပးတဲ့ စာေပဆုိင္ရာ Prince Claus ဆုကုိ ရရႀိခဲ့ပၝတယ္။ မကၾယ္လၾန္ခင္ 'တမာလမ္း' ကဗဵာစာအုပ္ကုိ ကုိရီးယားႎုိင္ငံမႀာ ထုတ္ေဝခဲ့ပၝတယ္။

၁၉၅၀ ခုႎႀစ္ကစ႓ပီး မႎၩေလး႓မိႂႚထုတ္ ဗဟုိစည္သတင္းစာမႀာ 'ကဴမဲ သက္ႎႀင္း' ကေလာင္အမည္နဲႛ ကဗဵာ စတင္ေရးသားခဲ့ပၝတယ္။ ကေလာင္ခၾဲအမဵိႂးမဵိႂးနဲႛ ဆက္႓ပီး ကဗဵာေရးေနရာက ၁၉၅၈ ခုႎႀစ္ကစ႓ပီး တင္မုိးဆုိတဲ့ ကေလာင္အမည္နဲႛ ကဗဵာေတၾ ေရးခဲ့ပၝတယ္။ မႎၩေလး ပၾဲကုန္းေကဵာင္း၊ မႎၩေလး ေ႟ၿမန္းတကၠသုိလ္ေကဵာင္း၊ ရန္ကုန္ BEA အလၾတ္ပညာသင္ေကဵာင္း၊ မႎၩေလး ေနဴပည္ေတာ္ အထက္တန္းေကဵာင္းစတဲ့ ေကဵာင္းေတၾမႀာ ဴမန္မာစာ သင္ဳကားခဲ့ပၝတယ္။

၁၉၆၆ကေန ၁၉၆၇ခုႎႀစ္ အထိ မႎၩေလး လူထုသတင္းစာမႀာ ကဗဵာအယ္ဒီတာ လုပ္ခဲ့သလုိ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ဘာသာဴပန္ စာအုပ္ထုတ္ေဝေရးဌာနမႀာလည္း စာဴပႂနဲႛ လက္ေထာက္အယ္ဒီတာ တာဝန္ယူခဲ့ပၝတယ္။

tin_moe_last_script_200.jpg
လၾတ္လပ္တဲ့ အာရႀအသံ (RFA) အတၾက္ ဆရာ႒ကီး ေနာက္ဆံုး ေရးသားေပးပိုႛခဲ့ေသာ လက္ေရးစာမူ။ (မူပိုင္။ RFA) ပံု႒ကီးဳကည့္လိုလ႖င္။

ဆရာ႒ကီး ဦးတင္မိုးဟာ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ တတ္သိပညာရႀင္ အစုအဖၾဲႚရဲ့ အဖၾဲႚဝင္ဴဖစ္႓ပီး ေပဖူးလၿာမဂၢဇင္းမႀာ အယ္ဒီတာ တာဝန္ယူေနစဥ္ အဖမ္းခံရ႓ပီး ေထာင္ကဵခဲ့ပၝတယ္။

၁၉၉၉ ခုႎႀစ္ကစ႓ပီး ကၾယ္လၾန္ခဵိန္ထိ ဴပည္ပမႀာ ေရာက္ရႀိေန႓ပီး ႎုိင္ငံအေတာ္မဵားမဵားမႀာ စာေပေဟာေဴပာခဲ့ပၝတယ္။ ဴပည္ပေရာက္ေနတုန္း RFA ဴမန္မာပုိင္းအစီအစဥ္ရဲ့ 'ဴမန္မာစာေပခရီး ပင္မေရစီး' အစီအစဥ္မႀာ အပတ္စဥ္ ပင္တုိင္ ေရးသား႓ပီး မကၾယ္လၾန္မီအခဵိန္အထိ ကိုယ္တိုင္အသံလၿင့္ေနခဲ့ပၝတယ္။

ကဗဵာစာဆို႒ကီး ဆရာဦးတင္မုိးဟာ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္မႀာ သမီးေလဦး ကဵန္ရစ္ခဲ့ပၝတယ္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔