၁၀ ႏွစ္အတြင္း ဧရာ၀တီျမစ္ေရႀကီးမႈ အဆိုးဆံုးလို႔ ေျပာ

2019-07-16
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ဧရာဝတီျမစ္ေရတက္ေနတဲ့ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕က ေရလယ္ကြ်န္းတစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္
ဧရာဝတီျမစ္ေရတက္ေနတဲ့ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕က ေရလယ္ကြ်န္းတစ္ခုကို ေတြ႕ရစဥ္
Photo- khon Ja

ဧရာဝတီျမစ္ေရဟာ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းက ဗန္းေမာ္နဲ႔ ေရႊကူၿမိဳ႕ေတြအျပင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကသာၿမိဳ႕မွာ စိုးရိမ္ေရမွတ္အထက္ကို ေက်ာ္လြန္ေနၿပီး ျမစ္ေရႀကီးမႈဟာ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း အဆိုးဆံုးအေျခအေနေရာက္ေနတယ္ လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးမႈဟာ အရင္က ၃ ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ေလာက္သာျဖစ္ေလရွိခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ကစလို႔ မိုးရာသီတိုင္း ႏွစ္စဥ္ေရႀကီးၿပီး ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ေရႀကီးေရလ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတာပါ။

ျမစ္ၾကမ္းျပင္ျမင့္တက္လာတဲ့အတြက္ မိုးအနည္းငယ္ရြာၿပီဆိုတာနဲ႔ ျမစ္ေရႀကီးမႈကို ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေနထိုင္ၾကသူေတြ ခံစားၾကရတာလို႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္တြက ေျပာၾကပါတယ္။

အခုလမွာေတာ့ ဧရာဝတီျမစ္ေရျမင့္တက္တာေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္က ဗန္းေမာ္၊ ေရႊကူ၊ ျမစ္ႀကီးနားနဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းက ကသာ၊ မႏၱေလးတိုင္းက သပိတ္က်င္းၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ေရႀကီးေရလ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။

myitkyina-flooding-622.jpg

ဒီေန႔ထိ ဗန္းေမာ္၊ ေရႊကူနဲ႔ ကသာၿမိဳ႕ေတြမွာ စိုးရိမ္ေရမွတ္ထက္ေက်ာ္လြန္ေနၿပီး လမ္းမေတြမွာ ေရလႊမ္းေနလို႔ စက္ေလွေတြနဲ႔ သြားလာေနၾကရသလို ေဒသခံေတြကလည္း ေနအိမ္ေတြကို စြန္႔ခြာၿပီး ေဘးလြတ္ရာကို ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ေနၾကရပါတယ္။

ဧရာဝတီျမစ္ေရ တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုမိုျမင့္တက္လာတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မိုးေလဝသနဲ႔ ဇလေဗဒညြန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနက ဒုတိယညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္မိုးဦး က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“၂၀၁၄  ကစၿပီး ၂၀၁၉ အထိ ေရႀကီးမႈအတိုင္းအတာေတြက အရင္တုန္းကထက္စာရင္ ပိုပိုၿပီးေတာ့ မ်ားလာတဲ့ အေနအထားေတာ့ရွိပါတယ္။ ဒီျမစ္ေအာက္ၾကမ္းျပင္ ျမင့္တက္လာတဲ့ကိစၥကိုေျပာတာပါ။ ဒီပလတ္စတစ္ေတြ စြန္႔ပစ္တာတင္မဟုတ္ဘဲ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြက သဲႏႈန္းေတြကို ျမစ္ထဲကို တိုက္ရိုက္စီးဆင္းေစတာ မ်ိဳးေတြ၊ ေရဝင္ေရလႊဲေနရာေတြမွာ သစ္ေတာေတြျပဳန္းတီးလာတဲ့အတြက္ မိုးမ်ားတဲ့အခါ ေရေတြက ျမစ္ထဲကို တိုက္ရိုက္စီးဆင္းၿပီး ျမစ္ၾကမ္းျပင္ျမင့္တက္မႈနဲ႔ ေရႀကီးေရလ်ံမႈေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။”

ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္မွာဆိုရင္ ေရႀကီးေနတာ ၅ ရက္ေလာက္ရွိၿပီျဖစ္ၿပီး စာသင္ေက်ာင္း ၁၇ ေက်ာင္း ပိတ္ထားရပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက ဗန္းေမာ္မွာ ေရႀကီးရင္ ၁ ရက္ ၂ ရက္အတြင္း ေရျပန္က်ေလ့ရွိေပမယ့္ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ၅ ရက္ၾကာ တဲ့အထိ ေရမက်ဘဲ ေျမနိမ့္ပိုင္းေတြမွာ ေနအိမ္ေခါင္မိုးအထိ ေရျမဳပ္ေနတယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာပါတယ္။

မိုးမမ်ားဘဲ ေရႀကီးေနတာျဖစ္ၿပီး ဒီႏွစ္ေရႀကီးတာဟာ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကစလို႔ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း အဆိုးဆံုး အေျခ အေနျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဗန္းေမာ္ေဒသခံ ေဒၚဂြန္ဂ်ာ ကေျပာပါတယ္။

တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးလာေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒၚဂြန္ဂ်ာ က အခုလို ေထာက္ျပပါတယ္။khonja-350.jpg

“ကခ်င္ျပည္နယ္မွာက ပလတ္စတစ္က အဲေလာက္မဆိုးေသးဘူးလို႔ ယူဆတယ္။ အဓိကကေရႊတူးတာ၊ ၿပီးလို႔ရွိရင္ ဌက္ေပ်ာျခံေတြ တ အားမ်ားလာတာ။ ဌက္ေပ်ာစိုက္ခင္းေတြကို အေပၚကၾကည့္လိုက္ မယ္ဆိုရင္ က်မတို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ဧက သန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး သစ္ခုတ္ လိုက္ၾကတာ။ ဒါေတြဟာ ၂၀၁၆  ရဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာျဖစ္တယ္။ အဲလို က်ေတာ့ ရြာတဲ့မိုးေတြဟာ ျမစ္ထဲကို တိုက္ ရိုက္ေရာက္ေတာ့တာပဲ။ ေတာင္ေတြအကုန္လံုးဟာ ေတာင္ကတံုးျဖစ္ကုန္တယ္။ ဌက္ေပ်ာ ပင္ေတြမႀကီးခင္ ေတာင္ေတြ အကုန္လံုးဟာ ေရမစုပ္ႏိုင္ဘူး။”

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကသာၿမိဳ႕မွာဆိုရင္လည္း ဧရာဝတီျမစ္ေရဟာ ၁၀ ႏွစ္အတြင္း အျမင့္ဆံုး အေျခအေနကို ေရာက္ရွိေနၿပီး ေရေဘး ဒုကၡသည္ ၅၀၀ ေက်ာ္ရွိေနသလို စာသင္ေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္း ပိတ္ ထားရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ကသာၿမိဳ႕မွာဆိုရင္လည္း မိုးမရြာဘဲ ျမစ္ေရႀကီးေနတာလို႔ ကသာၿမိဳ႕ခံ ဦးေက်ာ္မ်ိဳးက ေျပာပါတယ္။

“ေရက လမ္းမေတြမွာ ႏွစ္ေပ၊ သံုးေပေလာက္ရွိတယ္။ ေန႔လယ္တုန္းက က်ေနာ္တို႔သြားတုန္းက ေရကတိုးတာ ကတိုးတယ္။ ရိပ္ရိပ္ရိပ္ရိပ္ပဲ တိုးတယ္။ အင္နဲအားနဲ႔ေတာ့ မတိုးဘူး။ အခုဟာက ဗန္းေမာ္က မက်ေသးဘူး။ ဗန္းေမာ္ကလည္း တန္႔ေနတယ္ဆိုေတာ့ ဗန္းေမာ္က်ရင္ေတာ့ ဒီမွာက တိုးတာကေတာ့ တိုးဦးမွာ ခင္ဗ်။ စိုးရိမ္ စရာကေတာ့ မရွိေလာက္ပါဘူး။ ျမစ္ႀကီးနားေရက်သြားၿပီ။ ျမစ္ႀကီးနား ဆက္တိုးေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မေျပာ တတ္ဘူး။ တခ်က္ရွိတာက ကသာက မိုးမရြာဘူး။ အရင္က ေရႀကီးတာက ျမစ္က ေရကဆင္းလာတာတမ်ဳိး ဒီကမိုးရြာတာကတမ်ိဳး အဲလိုဆိုရင္ေတာ့ စိုးရိမ္ရတာေပါ့။ အခုက ကသာက မိုးမရြာတာ ေတာ္ေတာ္ၾကာၿပီေလ။”

အခုလ ၉ ရက္ေန႔က ေနျပည္ေတာ္မွာက်င္းပခဲ့တဲ့ ဧရာဝတီျမစ္တြင္း ပလတ္စတစ္ညစ္ညမ္းမႈမ်ားနဲ႔ စိန္ေခၚမႈမ်ား ဆိုတဲ့ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ေန႔စဥ္ ဧရာဝတီျမစ္ထဲကို ပလတ္စတစ္ တန္ခ်ိန္ ၁၁၉ တန္ စြန္႔ပစ္ေနတာေတြရွိၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ဧရာဝတီျမစ္ဟာ ကမာၻ႔အညစ္ညမ္းဆံုး ျမစ္စာရင္းမွာ နံပါတ္ ၉ ေနရာရွိခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဧရာဝတီျမစ္ဟာ ကမာၻ႔အညစ္ညမ္းဆံုး ျမစ္စာရင္းမွာ နံပါတ္ ၉ ေနရာရွိခဲ့တယ္

သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေန တဲ့ စိမ္းေရာင္စိုနဲ႔ သဘာဝစိမ္းအဖြဲ႔ေတြကို ဦးေဆာင္သူ ဦးေမာင္ေမာင္ဦးက ဧရာဝတီျမစ္ေရလ်ံကြင္းေတြကို ေျမဖို႔ၿပီး ဖြံၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တာေတြဟာလည္း ျမစ္ေရႀကီးမႈရဲ့ အေၾကာင္းရင္းျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။

“ေနာက္ဆက္တြဲဘာေၾကာင့္လဲ စဥ္းစားတ့ဲအခါ လူလုပ္ပေရာဂေတြ မ်ားစြာေတြ႔ရပါတယ္။ ျမစ္ေတြရဲ့ ဆန္႔ထြက္ႏိုင္ တဲ့ ဧရိယာေတြကို သတ္ပစ္လိုက္ရင္ ျမစ္ေၾကာင္းရဲ့ ေအာက္ဘက္က ၿမိဳ႕ေတြက ပိုမိုခံစားရမွာျဖစ္ ပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ မႏၱေလးက ေတာင္သမန္ဆိုတာ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ့ ေရလ်ံကြင္းႀကီးပါ။ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ့ ေရလ်ံကြင္းေတြလည္း အထက္မွာမ်ားစြာရွိပါတယ္။ အခု ၂၀၁၅  ေနာက္ပိုင္းမွာ သူရဲ့ ေရလ်ံတဲ့ ဝင္ေပါက္ ထြက္ေပါက္ေတြကို ပိတ္ဆို႔ၿပီးေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကိုင္ေနတယ္။ ဒီခြင့္ျပဳမိန္႔ေတြကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ဖို႔လိုေနပါၿပီ။ ေတာင္သမန္ေနရာအျပင္ အမရပူရ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းဆိုတာရွိပါတယ္။ ျမစ္ကမ္းနံေဘး မွာလုပ္တာပါ။ ဒါက ျမစ္ရဲ့ ေရလႊမ္းလြင္ျပင္ပါ။”

မိုးေလဝသနဲ႔ ဇလေဗဒ ညြန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန တာဝန္ရွိသူေတြရဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ လာမယ့္ ၃၊ ၄ ရက္အတြင္း စိုးရိမ္ေရမွတ္ ေက်ာ္လြန္ေနတဲ့ ဧရာဝတီျမစ္ေရဟာ ေရႊကူ၊ ဗန္းေမာ္နဲ႔ ကသာၿမိဳ႕ေတြမွာ က်လာႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ႏွစ္စဥ္ျမစ္ေရႀကီးမႈမျဖစ္ဖို႔ ျမစ္ေတြေကာင္းမြန္စြာ စီးဆင္းႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမစ္အတြင္း စည္းကမ္းမဲ့ ပလတ္စတစ္ စြန္႔ပစ္တာေတြ၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြက စြန္႔ပစ္ေရနဲ႔ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကို ျမစ္အတြင္း တိုက္ရိုက္စြန္႔ပစ္ တာေတြအျပင္ သစ္ေတာခုတ္တာေတြကို ထိေရာက္တဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးယူဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္ေတြနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔