ရွမ္းနဲ႔ကခ်င္က တေက်ာ့ျပန္ စစ္ပြဲပဋိပကၡမ်ား

2018-10-24
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ေျမျမွဳပ္မိုင္းတစ္လုံုးကို ေတြ႕ရစဥ္
ေျမျမွဳပ္မိုင္းတစ္လုံုးကို ေတြ႕ရစဥ္
.

ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ေဒသဘက္ေတြမွာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ တစ္ေက်ာ့ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားေနတာနဲ႔အတူ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေတြေၾကာင့္ အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ တစ္ေန႔ထက္ တစ္ေန႔ ပိုမိုမ်ားျပား လာေနပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RFA သတင္းေထာက္ မသက္စုေအာင္ က တင္ျပထားပါတယ္။

ရွမ္းေျမာက္ေဒသေတြနဲ႔ ကခ်င္ေဒသေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနသလို တိုက္ပြဲေတြမွာ အသံုးျပဳတဲ့ ေျမျမွဳပ္ မိုင္းေတြေၾကာင့္ ေဒသခံ ျပည္သူေတြ ဆက္တိုက္ဆိုသလို ဒီလထဲမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ ရွိလာေနပါတယ္။

ဒီလ ေအာက္တိုဘာ ၁၈ ရက္ ၁၉ ရက္မွာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲမႈ ႏွစ္ႀကိမ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အရပ္သား ႏွစ္ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခဲ့သလို ေအာက္တိုဘာ ၂၁ ရက္ေန႔ကလည္း နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္ မန္႔ပန္ ေက်းရြာသားတစ္ဦး ေျမျမွဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲ ထိမွန္ၿပီး ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာရခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ မန္႔ပန္ေက်းရြာ တ၀ိုက္မွာ TNLA အဖြဲ႔ ပန္ေဆးျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႔နဲ႔ တပ္မေတာ္တို႔ အဓိက လႈပ္ရွားေနတဲ့ ေနရာျဖစ္ၿပီး တိုက္ပြဲေတြလည္း မၾကာခဏျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲမႈေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ အေရအတြက္ဟာ မိုင္းထိမွန္လို႔ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ အေယာက္ ၃၀ ေက်ာ္ဆိုတဲ့ အေရအတြက္ဟာ ဒီအဖြဲ႔က ကူညီေပးေနခဲ့တဲ့ အေရအတြက္ သီးသန္႔သာျဖစ္ပါတယ္။

The Halo Trust လားရွိဳးရံုးအဖြဲ႔ မန္ေနဂ်ာ ေလြးအိုင္ေအာ္က ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွာ မိုင္းထိမွန္တဲ့ သူေတြကို ကူညီေပးေနတဲ့ အေျခအေနကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ထိခိုက္မႈကေတာ့ ဒီတစ္လထဲဆိုရင္ ဆက္တိုက္ဆိုသလိုျဖစ္တာ၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၈ ကေန ဒီေန႔ထိေပါ့ ျဖစ္တာမ်ားတာ၊ နမ့္ဆန္မွာ ျဖစ္တာမ်ားတယ္၊ က်မတို႔ အျမန္ဆံုးၿငိမ္းခ်မ္းမယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းတာေပါ့၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တကယ့္တကယ္ ခံစားေနရတာ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုေတြ ခံစားေနရတာဆိုေတာ့၊ ဒီႏွစ္ပိုင္းမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာ လူလတ္ပိုင္းေတြ ဒဏ္ရာရတာမ်ားတာေပါ့၊ ၂၀ အထက္ကေန ၅၀ အတြင္း လူလတ္ပိုင္းေတြ ထိတာမ်ားတာေပါ့၊ ကေလးေတြ မထိတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ထိေတာ့ထိတယ္"

ဒါ့အျပင္ ဒီႏွစ္ စက္တင္ဘာလထဲမွာပဲ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးညွင္းေဒသမွာ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူ သံုးဦး ရွိခဲ့ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္ ၂၁ ဦး ေသဆံုးၿပီး ၈၉ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရခဲ့တယ္လို႔ ရဲစခန္းမွတ္တမ္းေတြက ဆိုပါတယ္။

ေျမျမွဳပ္မိုင္း အသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္တားျမစ္ျခင္း ႏိုင္ငံတကာစည္းရံုး လံႈ႕ေဆာ္ေရးအဖြဲ႔ ICBL ရဲ႕ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေစာင့္ ၾကည့္ေလ့လာေရး ျမန္မာႏိုင္ငံ အစီရင္ခံစာ ၂၀၁၇ အရ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔မွာ မိုင္းတည္ရွိတဲ့ အေရအတြက္ တုိးလာခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ေျမျမွဳပ္မိုင္းေၾကာင့္ ၃ ရက္ကို တစ္ႀကိမ္ႏႈန္းနဲ႔ ထိခိုက္မႈေတြရွိေနတယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္းက ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္ မန္႔ပန္ေက်းရြာက အသက္ ၅၀ ေက်ာ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးဟာ လယ္ေတာထဲမွာ စပါးစိုက္ဖို႔လုပ္ရာကေန ေျမျမွဳပ္မိုင္းထိမွန္ခဲ့ၿပီး ေျခေထာက္ႏွစ္ဖက္နဲ႔ လက္ အျပင္ လည္ပင္းကိုပါ မိုင္းစထိမွန္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ လက္ရွိ ျပင္ဦးလြင္ ေဆးရံုမွာ ေဆးကုသမႈခံယူေနၿပီး ဒဏ္ရာက အသက္အႏၱရာယ္ စိုးရိမ္ရတဲ့အေျခအေနမွာ ရွိေနပါတယ္။

အဲဒီ အမ်ိဳးသားရဲ႕ တူမေတာ္စပ္သူ ေလြးေကသီေက်ာ္ကေတာ့ သူ႔ဦးေလးလို အျပစ္မဲ့ ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ေနတာ မ်ိဳးေတြ ေနာက္ထပ္မျဖစ္ေစခ်င္ေတာ့ဘူးလို႔ သူ႔ခံစားခ်က္ကို အခုလို ေျပာပါတယ္။

"သူကလယ္ယာမွာ ေရသြားပိတ္တယ္ေပါ့၊ စပါးစိုက္မယ္ဆိုၿပီး ေရသြားပိတ္တာ၊ ေပါက္ျပားနဲ႔ ေပါက္မိတာေပါ့၊ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ေနာက္ေနာင္ဆိုရင္ ျပည္သူု ျပည္သား သြားတဲ့ေနရာ မိုင္းမေထာင္ေစခ်င္ဘူး၊ အျပစ္မဲ့တဲ့ တိုင္းသူျပည္သားေတြ ဒုကၡမေရာက္ေစခ်င္ဘူးေလ"

ဒီေျမျမွဳပ္မိုင္းေတြရဲ႕ဒဏ္ကို စစ္ပြဲနဲ႔ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြထက္ အရပ္သားေတြက ပိုၿပီးထိခိုက္ခံစားေန ၾကရတာျဖစ္ၿပီး ေျမျမွဳပ္မိုင္းေပါက္ကြဲတာေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရၿပီး ကိုယ္လက္အဂၤါမျပည့္စံုေတာ့တာ၊ အသက္ေသဆံုးတာေတြဟာ ႏိုင္ငံရဲ႕ လူသားအရင္းအျမစ္အေနနဲ႔  ႏို္င္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမွာ ထိခိုက္ေစတယ္လို႔ ေျမျမွဳပ္မိုင္းအႏၱရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ့ Equality Myanmar အဖြဲ႔ရဲ႕ ဒါရိုက္တာျဖစ္သူ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

"လူတစ္ေယာက္က ခႏၶာကိုယ္ပိုင္း မသန္စြမ္းျဖစ္သြားလို႔ရွိရင္ ေဒသအတြင္းရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမွာ ဘယ္လို ပါ၀င္ႏိုင္မလဲ၊ ဒီလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ တိုးတက္ေအာက္ လုပ္ေဆာင္တဲ့အခ်ိန္မွာ မိသားစုအတြက္ အသက္ရွင္ေအာင္ ဘ၀အတြက္ လံုေလာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္မွာ လုပ္အားေတြ က်ဆံုးသြားပါတယ္။ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား က်ဆင္းရံုမကဘဲနဲ႔ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္ေနတဲ့သူေတြ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္မွာရွိရင္ တိုင္းျပည္က ေရွ႕ကို သြားရမယ့္အစား ဒီလိုလူေတြကို ျပန္လည္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးတာနဲ႔ မလိုလားအပ္တဲ့အရာေတြ ကုန္က်သလို ဒီလိုလူေတြက လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ တက္ၾကြစြာ မပါ၀င္တာေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈက စိတ္ပိုင္းေရာ ရုပ္ပိုင္းေရာ ဘက္ေပါင္းစံု ထိခိုက္နစ္နာမႈ အမ်ားႀကီးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္"

ေျမျမဳွပ္မိုင္းအသံုးမျပဳဖို႔၊ ေျမျမွဳပ္မိုင္းရွင္းဖို႔ အပါအ၀င္ ေျမျမွဳပ္မိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြပါတဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ၁၉၉၇ ႏိုင္ငံတကာေျမျမွဳပ္မိုင္း တားဆီးပိတ္ပင္ေရး ပဋိဥာဥ္စာခ်ဳပ္ကို ႏိုင္ငံေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္က လက္မွတ္ထုိးထားေပမယ့္ ျမန္မာႏို္င္ငံက အခုခ်ိန္ထိ လတ္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

ေျမျမွဳပ္မိုင္းအႏၱရာယ္ကို တားဆီႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ျမန္မာ တပ္မေတာ္ကေရာ၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြကပါ  ႏွစ္ဖက္လံုး မိုင္းကိုမသံုးစြဲဖို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ပအို၀္းအမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ PNLO ဒုဥကၠ႒ ခြန္ျမင့္ထြန္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ဗမာအစိုးရက မိုင္းမသံုးစြဲေရးကို အခုထိ လတ္မွတ္မထိုးေသးဘူးေပါ့ေနာ္၊ ထို႔နည္းတူုပဲ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္း သား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြက်ေတာ့လည္း ခုနကလို အစိုးရကက်ေတာ့ မုိင္းသံုးၿပီးေတာ့ ကိုယ္ေတြက်ေတာ့ မိုင္းမသံုးရဘူးဆိုတာ ျဖစ္ေနတာကို၊ အဲဒီေတာ့ တိုက္ပြဲမွာ သူ႔ဘက္က မိုင္းသံုးၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ဘက္က မိုင္းမသံုးဘူးဆိုရင္ကိုယ္က ပိုၿပီး ဒုကၡပိုေရာက္တာရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒါေၾကာင့္မို႔ မိုင္းမသံုးစြဲေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အစိုးရဘက္ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း မသံုးဖို႔လိုတယ္၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ အစည္းေတြကလည္း အျပန္အလွန္အားျဖင့္ မသံုးဖို႔လိုတာေပါ့၊ ႏွစ္ဖက္စလံုး မသံုးမွရမယ္ေလ"

တစ္ႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ NCA ရဲ႕ အခန္း ၃၊ အပိုဒ္ ၅ (င) မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ေပၚ တိုးတက္တာေတြနဲ႔အညီ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြ ခင္းက်င္းထားတဲ႔ မိုင္းေတြကို ရွင္းလင္းရန္နဲ႔ မုိင္းရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္း စဥ္ေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရနဲ႔ တဆင့္ခ်င္း ညွိႏိႈင္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုလက္ရွိ NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာ ၃ ႏွစ္ျပည့္လာၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ တိုးတက္မႈေတြ ရွိလာေပမယ့္လည္း  ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြေထာင္ထားတဲ့ မိုင္းရွင္းလင္းေရးကိုေတာ့ ျပည့္ျပည့္၀၀ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးတာဟာ ေဒသခံ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဘ၀လံုျခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ေနရဆဲ အေနအထားျဖစ္ေနပါတယ္ရွင္။

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔