អ្នកវិភាគ​ថា កម្ពុជា​មិនទាន់​អនុវត្ត​តាម​គោល​ការណ៍​​អាស៊ាន​​បាន​​ពេញ​លេញ​​នៅ​ឡើយ

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2019-06-23
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ មិថុនា​ ២០១៩ នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ។
កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ ពី​ថ្ងៃ​ទី​២២ មិថុនា​ ២០១៩ នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ។
Photo courtesy of Asean website

មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ស្នើ​ដល់​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​អាស៊ាន​ឱ្យ​ជំរុញ​ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុង​តំបន់​បន្ថែម​ទៀត ដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍ និង​ភាព​រីកចម្រើន​របស់​អាស៊ាន​ទាំងមូល។

លោក​ថ្លែង​បែបនេះ​នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ ដែល​រៀបចំ​ធ្វើឡើង​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក ប្រទេស​ថៃ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២២ និង​ទី​២៣ មិថុនា នេះ។

លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អះអាង​ប្រាប់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​ថា រយៈពេល​២០ ឆ្នាំ​មកនេះ កម្ពុជា​បាន​គោរព​ទៅតាម​គោលការណ៍ និង​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ក្នុងនាម​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន។ លោក​ថា កម្ពុជា​បាន​ចូលរួម​ថែរក្សា​សន្តិសុខ ស្ថិរភាព ការ​អភិវឌ្ឍ និង​វិបុលភាព​របស់​អាស៊ាន។ លោក​បាន​ជំរុញ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​អាស៊ាន​ឱ្យ​ខិតខំ​ជំរុញ​ពាណិជ្ជកម្ម​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​១០ ដោយសារតែ​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុង​តំបន់​នៅ​មាន​កម្រិត​ទាប​នៅឡើយ។

កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​៣៤ នេះ មេដឹកនាំ​អាស៊ាន​បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​បញ្ហា​ប្រឈម​ទាក់ទង​នឹង​ការគ្រប់គ្រង​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ និង​ការ​ជំរុញ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​អាស៊ាន​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​យន្តការ​សាមគ្គី ការ​តភ្ជាប់​អាស៊ាន ជាពិសេស​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និង​ទេសចរណ៍ ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​សកម្មភាព​កសាង​សហគមន៍​មួយ​នេះ​។ ថ្នាក់ដឹកនាំ​អាស៊ាន​ក៏បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​អាស៊ាន​បន្ត​នូវ​ភាព​ខ្លាំង​របស់​ខ្លួន និង​ឯកភាព​គ្នា​ទៅលើ​ប្រធានបទ​ដែល​ដាក់​ចេញ​ដោយ​ប្រធាន​អាស៊ាន។

សាស្ត្រាចារ្យ​ខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា កត់សម្គាល់​ថា អាស៊ាន​មាន​គោលការណ៍​ល្អ ប៉ុន្តែ​ការអនុវត្ត​ជាក់ស្ដែង​មិន​សូវ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នោះ​ទេ​។ ជាពិសេស​ប្រទេស​សមាជិក​ចុងក្រោយ គឺ​មីយ៉ាន់ម៉ា វៀតណាម ឡាវ និង​កម្ពុជា មិន​អាច​ធ្វើតាម​ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន​បាន​ពេញ​លេញ​ឡើយ៖ «ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន​និយាយ​អំពី​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ​ សន្តិសុខ ឬ​ការ​លើក​ស្ទួយ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​អី​ហ្នឹង អាស៊ាន ៦​ទៀត គេ​ដើរ​ទៅ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង។ ចំណែកអាស៊ាន៤ ដែល​ក្រោយ​នេះ គឺ​ហាក់​ដូចជា​ដើរ​យឺត​ ហើយ​គោលការណ៍​ធម្មនុញ្ញ​អាស៊ាន​អី​ហ្នឹង គឺ​អត់​សូវ​បាន​យក​មក​អនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​ពេញលេញ​នោះ​ទេ។ ថ្វី​ត្បិត​តែ​មាន​គោលការណ៍​​អាស៊ាន​ជាច្រើន​បាន​​បញ្ចូល​ក្នុង​ធម្មនុញ្ញ​របស់​ប្រទេស​នីមួយៗ​ក៏​ដោយ ក៏​ការ​អនុវត្ត​វា​នៅ​ឆ្ងាយ​គោលនយោបាយ​ដែល​បាន​អនុម័ត»

អាស៊ាន​មាន​គោលការណ៍​រួម​មួយ គឺ​ការ​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​ចូល​ក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​ឡើយ ហើយ​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​អាស៊ាន​ត្រូវ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​កុងសង់ស៊ីស ឬ​ការសម្រេច​ចិត្តជា​ឯកច្ឆន្ទ។

ទោះជា​យ៉ាងណា វិធាន​បែបនេះ​របស់​អាស៊ាន​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយតម្លៃ​ថា ជា​ការ​ចង​ខ្លួនឯង និង​មិន​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​អាស៊ាន​ក្លាយ​ជា​អង្គការ​តំបន់​មួយ​ដែល​មាន​ភាព​រឹងមាំ​នោះ​ឡើយ ដោយសារតែ​អាស៊ាន​មិន​អាច​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ ឬ​ដាក់​សម្ពាធ​ដល់​ប្រទេស​សមាជិក​ឡើយ បើ​ទោះ​បី​ជា​មានការ​រំលោភ​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ក៏ដោយ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត គោលការណ៍​កុងសង់ស៊ីស ឬ​ការសម្រេច​ចិត្តជា​ឯកច្ឆន្ទ​របស់​អាស៊ាន ក៏​ហាក់​មិនសូវ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ដែរ ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ ដោយសារតែ​ទំនាស់​ផលប្រយោជន៍​របស់​រដ្ឋ​សមាជិក ឬ​អាច​និយាយ​មួយ​បែប​ទៀត​ថា ប្រទេស​អាស៊ាន​ខ្លះ​មាន​និន្នាការ​ទៅ​រក​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​មួយ​ចំនួន​ទៀត​លម្អៀង​ទៅ​រក​ចិន​កុម្មុយនិស្ត ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អាស៊ាន​ពិបាក​រក​សំឡេង​រួមគ្នា ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​សាកល។

ជា​ឧទាហរណ៍ អាស៊ាន​បាន​បរាជ័យ​ជា​លើកដំបូង​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្តជា​ឯកច្ឆន្ទ ឬ​កុងសង់ស៊ីស ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស​អាស៊ាន​លើក​ទី​៤៥ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១២ ដោយសារ​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។ ៤​ឆ្នាំ​ក្រោយមក គឺ​នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៦ អាស៊ាន​បាន​បរាជ័យ​ជា​លើក​ទី​២ នៅ​ទីក្រុង​វៀងច័ន្ទ ប្រទេស​ឡាវ ដោយសារ​រឿង​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង​ដដែល​នេះ។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា ថ្លែង​ថា អាស៊ាន​នៅតែ​ពិបាក​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​កសាង​សហគមន៍​រួមគ្នា​បាន ដោយសារតែ​រដ្ឋ​សមាជិក​មាន​និន្នាការ​ផ្សេងគ្នា និង​មាន​របៀបរបប​ដឹកនាំ​ដោយឡែក​ពី​គ្នា​។ លោក​បន្ត​ថា នៅ​ក្នុង​បរិបទ​នៃ​ជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង អាស៊ាន​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា ៣​ក្រុម​ផ្សេងគ្នា គឺ​ក្រុម​ប្រទេស​គាំទ្រ​ចិន ក្រុម​ប្រទេស​ប្រឆាំង​ចិន និង​ក្រុម​ប្រទេស​កណ្ដាល​និយម ក្នុង​នោះ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុម​ប្រទេស​គាំទ្រ​ចិន។ លោក​បន្ថែម​ថា កម្ពុជា​គួរតែ​ព្យាយាម​ធ្វើខ្លួន​ជា​ប្រទេស​អព្យាក្រឹត្យ ដើម្បី​ទាញ​យក​ផលប្រយោជន៍​ពី​ក្របខ័ណ្ឌ​អាស៊ាន និង​ក្របខ័ណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ដទៃ​ទៀត៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល