អ្នក​ជំនាញ​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ប្រយ័ត្ន​ពី​ល្បិច​បន្ធូរបន្ថយ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ប្រឈម​នឹងEBA

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2019-11-15
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
បណ្ឌិត អៀ សុផល សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ការទូត និង​កិច្ចការ​​ពិភពលោក​ នៃ​មហាវិទ្យាល័យ​ Occidental College រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា (California) សហរដ្ឋអាមេរិក។
បណ្ឌិត អៀ សុផល សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ការទូត និង​កិច្ចការ​​ពិភពលោក​ នៃ​មហាវិទ្យាល័យ​ Occidental College រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា (California) សហរដ្ឋអាមេរិក។
Sophal Ear via Oslo Freedom Forum

ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​អំពាវនាវ​ដល់​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ឱ្យ​រក្សា​គោលជំហរ​រឹងមាំ និង​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ចំពោះ​ល្បិចកល​បន្ធូរបន្ថយ​ស្ថានការណ៍​តឹងតែង​នយោបាយ ដែល​របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​ផ្គាប់ចិត្ត​សហភាព​អឺរ៉ុប កុំ​ឱ្យ​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា​។ ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នក​ជំនាញ ធ្វើឡើង​ស្រប​ពេល​សហភាព​អឺរ៉ុប ទុក​ពេល​១​ខែ ឱ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​បឋម​របស់​ខ្លួន ដែល​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​ពុំបាន​ចាត់​វិធានការណ៍​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​ការរំលោភ​សិទ្ធិ​នយោបាយ និង​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ជា​ប្រព័ន្ធ ដែល​អាច​ឱ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា​បាន។

ការ​មិន​ឱន​ក្បាល​ចំពោះ​បរទេស ការ​មិន​យក​អធិបតេយ្យ​ទៅ​ដោះដូរ​នឹង​ជំនួយ​បរទេស ការ​អំពាវ​ឱ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ប្រញាប់ប្រញាល់​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​មក​លើ​រដ្ឋាភិបាល ដែល​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ភាសា​ពេញ​និយម​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់តែ​ប្រើ​ពេញៗ​មាត់​ជា​វោហារសាស្ត្រ​នយោបាយ​ក្រោយ​ជម្នះ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល «​ខ្វះ​ភាព​ស្របច្បាប់​» និង​បង្កើត​រដ្ឋសភា​ឯក​បក្ស​នោះ នៅ​ទីបំផុត​ទៅ​បាន​ក្លាយទៅជា​ស្រមោល​បាត់​ទៅ​ហើយ ខណៈ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដាក់​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​ព្យួរ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា​។ ស្រប​ពេល​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទុក​ពេល​វេលា​មួយ ()​ខែ​ឱ្យ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ឆ្លើយតប ពោល​គឺ​យ៉ាង​យូរ​បំផុត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​១១ ធ្នូ ខែក្រោយ​នេះ របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​បន្ធូរបន្ថយ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​យ៉ាង​ចម្លែក​។ គ្រាន់តែ​ក្នុង​ពេល​មិន​ដល់​មួយ​សប្ដាហ៍​ផង ស្ថានភាព​លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​ក្នុង​ផ្ទះ ត្រូវ​បាន​បន្ធូរបន្ថយ ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន ក៏បាន​ឈាន​ទៅ​បញ្ជា​ស្ថាប័ន​តុលាការ ដែល​លោក និង​មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ​របស់​លោក​ធ្លាប់​ទន្ទេញ​រត់មាត់​ថា​ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ និង​ថា​រដ្ឋាភិបាល​មិន​ជ្រៀតជ្រែក ឬ​លូកលាន់​ចូល​កិច្ចការ​តុលាការ​នោះ ឱ្យ​ប្រញាប់​ដោះលែង​សកម្មជន​មូលដ្ឋាន​គណបក្សប្រឆាំង​សរុប​ជាង ៨០​នាក់ ដែល​របប​នេះ​បាន​ចាប់ខ្លួន​ដាក់​ពន្ធនាគារ។

មានការ​លើកឡើង​ពី​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន អាច​បន្ត​សម្រួល​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​បន្ថែម​ទៀត​ក្នុង​រយៈពេល ១​ខែ​ខាងមុខនេះ ដើម្បី​ផ្គាប់ចិត្ត​សហភាព​អឺរ៉ុប កុំ​ឱ្យ​ដកហូត​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ពី​កម្ពុជា ក្នុង​នោះ​សេណារីយ៉ូ ដែល​អាច​កើតមានឡើង មាន​ដូចជា ការ​ទម្លាក់​បទ​ចោទ​ប្រឆាំង​លោក កឹម សុខា ឬ​ការ​កាត់ទោស​លោក រួច​ឱ្យ​ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះរាជទាន​លើកលែងទោស ក្នុង​គោលដៅ​ប្រើប្រាស់​លោក កឹម សុខា ដើម្បី​បំបែកបំបាក់​សំឡេង​ប្រឆាំង​ជាមួយ​លោក សម រង្ស៊ី ដែល​កំពុង​ធ្វើ​យុទ្ធនា​ការទូត​យ៉ាងសកម្ម​ក្នុង​ប្រទេស​តំបន់​អាស៊ាន។

អ្វី​ដែល​ចម្លែក​នោះ គឺ​ក្រោយពី​គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប​ដាក់​របាយការណ៍​វាយតម្លៃ​បឋម​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ជា​ផ្លូវការ​នោះ គ្មាន​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ណា​ម្នាក់​ហ៊ាន​ចេញ​មុខ​មក​អះអាង​ពី​របាយការណ៍​នោះ​ឡើយ​។ អាស៊ីសេរី មិន​អាច​ទាក់ទង​លោក កុយ គួង អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការបរទេស ដើម្បី​សុំ​ការ​ពន្យល់​ជុំវិញ​ខ្លឹមសារ​នៃ​របាយការណ៍​នេះ​ឡើយ ដោយ​លោក​មិន​លើក​ទូរស័ព្ទ​។ លោក ផៃ ស៊ីផាន ដែល​ជា​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ឯណោះ​វិញ បដិសេធ​អត្ថាធិប្បាយ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ៖ «ខ្ញុំ​ឆ្លើយ​អត់​កើត​ពីព្រោះ​ខ្ញុំ​អត់​បាន​មើល​របាយការណ៍​ហ្នឹង។ ខ្ញុំ​ព្យាយាម​អត់​ឆ្លើយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង EBA ល្គឹកណា​ខ្ញុំ​បក​ទៅ​ភ្នំពេញ​វិញ​ថ្ងៃ​ចន្ទ»

អ្នក​ជំនាញ​ខាង​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ និង​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ការទូត និង​កិច្ចការ​ពិភពលោក នៃ​មហាវិទ្យាល័យ Occidental College នៃ​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា (California) សហរដ្ឋអាមេរិក បណ្ឌិត អៀ សុផល ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​តាម​សារ​អេឡិចត្រូនិក​ថា ច្បាស់​ណាស់​ថា នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១២ កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២០ ខាងមុខ​នេះ នឹង​បិទ​បញ្ចប់​ទៅ​យ៉ាង​អាក្រក់​សម្រាប់​កម្មករ​និយោជិក​កម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​បាន​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​យក​មក​ធ្វើ​ជា​ចំណាប់ខ្មាំង។ លោក​ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​ព្យាយាម​ឡប់​ប៊ី ឬ​បញ្ចុះបញ្ចូល​សហភាព​អឺរ៉ុប តាមរបៀប​ដូច​ដែល​របប​នេះ​ធ្វើ​ជាមួយ​នឹង​សហគមន៍​អាស៊ាន ក៏ប៉ុន្តែ​លោក​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប មិន​ដូច​អាស៊ាន​នោះ​ទេ​។ លោក​ប្រាប់​ឱ្យ​មន្ត្រី និង​សកម្មជន​គណបក្សប្រឆាំង​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ចំពោះ​សារ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ពួកគេ​ត្រលប់​ចូល​ស្រុក​វិញ​ដោយ​មិន​យកទោស​ពៃរ៍ ដូច​អ្វី​ដែល​លោក​ថា របប​ខ្មែរក្រហម​ធ្លាប់​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ដែរ​។ បណ្ឌិត អៀ សុផល បន្ត​ថា កាលនោះ ពួក​ខ្មែរក្រហម​ក៏បាន​អំពាវនាវ​ដល់​ក្រុម​បញ្ញវន្ត និង​ក្រុម​អ្នកការទូត ឱ្យ​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ ហើយ​នៅ​ទីបំផុត​ទៅ ពួកគេ​ទាំងនោះ​ត្រូវ​បាន​របប​នេះ​យក​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​។ បណ្ឌិត អៀ សុផល ថា នេះ​អាច​ជា​អន្ទាក់​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ព្រោះ​លោក​ថា ល្បែង​ដដែល​នេះ អាច​នឹង​កើតមានឡើង​ដដែល​ជា​ដដែល។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ បណ្ឌិត អៀ សុផល អំពាវនាវ​ដល់​សហភាព​អឺរ៉ុប ឱ្យ​ប្រយ័ត្នប្រយែង​ដោយ​មិនត្រូវ​ចាញ់បោក​អ្វី​ដែល​របប​នេះ​កំពុង​លេងល្បិច ក្នុង​គោលដៅ​ដើម្បី​បោក​បញ្ឆោត​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​តែប៉ុណ្ណោះ ។ លោក ផ្តល់​អនុសាសន៍​ឱ្យ​គណបក្សប្រឆាំង រក្សា​គោលជំហរ​របស់​ខ្លួន​ឱ្យ​បាន​រឹងមាំ និង​មិន​ត្រូវ​ទទួលយក​នូវ​អ្វីមួយ ក្រៅ​តែ​ពី​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​ទូលំទូលាយ​មួយ សម្រាប់​បញ្ហា​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា ដែល​លោក​ថា មិនមែន​ជា​ការ​បោក​បញ្ឆោត​ដូច​កាលពី​កាល​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៣​កន្លងទៅ​នោះ​ទេ​។ បណ្ឌិត អៀ សុផល ថា​នេះ​ជា​រឿងរ៉ាវ ដែល​តែងតែ​កើតមានឡើង​ចំពោះ​កម្ពុជា ដោយសារ​តែ​មាន​រឿងរ៉ាវ​ជាច្រើន​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​មក​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ សង្គម​ស៊ីវិល និង​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ដែល​ជា​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​។ បណ្ឌិត អៀ សុផល ពន្យល់​ថា រឿងរ៉ាវ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​រម្លាយ​ចោល ដូចជា​ការ​បិទ​កាសែត ឌឹ ខែមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ការ​បណ្ដេញ​ចេញ​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ NDI របស់​អាមេរិក មិនទាន់​ត្រូវ​បាន​របប​នេះ យល់ព្រម​បើក​ឱ្យ​ដំណើរការ​ឡើងវិញ​នៅឡើយ​ទេ។

ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​សង្គម និង​នយោបាយ បណ្ឌិត មាស នី មើល​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ហាក់​កំពុង​ដើរ​ឆ្ងាយ​ពី​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​ចង់​បាន​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ហើយ​ថា នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ឈាន​ទៅ​រក​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​នៅឡើយ​ទេ៖ «ចរន្ត​នៃ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ ឬក៏​ការវិវត្តន៍​ថ្មីៗ​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ដោះលែង​មន្ត្រី​ទាំង​ថ្នាក់ខ្ពស់ ទាំង​ថ្នាក់​ទាប​របស់​សង្គ្រោះជាតិ​នេះ គឺ​មិនទាន់​អាច​យក​ទៅ​ធ្វើជា​សូចនាករ ឈាន​ទៅ​រក​ដំណោះស្រាយ​នយោបាយ​ណាមួយ​នៅឡើយ​ទេ ល្គឹកណាតែ​នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​បី​អាទិត្យ​ខាងមុខ អាច​នឹង​មាន​ការ​វិវត្ត​ន៍​ផ្សេងទៀត ដែល​យើង​នឹង​ចាំ​មើល​តទៅទៀត​។ ក៏ប៉ុន្តែ មក​ទល់​នឹង​ពេលនេះ ថ្ងៃនេះ ម៉ោង​នេះ អ្វី​ដែល​ជា​ចំណាត់​ការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​សំដៅ​ទៅ​លើ​លោក កឹម សុខា ហើយ​សំដៅ​ទៅលើ​មន្ត្រី​សង្គ្រោះជាតិ​ដទៃ​ទៀត គឺ​មិនទាន់​បង្ហាញ​នូវ​សូចនាករ​ឈាន​ទៅ​រក​ដំណោះស្រាយ​ផ្នែក​នយោបាយ​ណាមួយ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​។ នេះ​ហើយ​ដែល​ជា​កត្តា​មួយ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​របាយការណ៍​របស់​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ជូន​មក​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នេះ នឹង​កាន់តែ​ជួបប្រទះ​នូវ​ផ្លូវ​ដ៏​លំបាក​នា​ពេល​ខាង​មុខ​ទៀត»

បណ្ឌិត មាស នី ចោទ​ជា​សំណួរ​ថា ការ​ព្យាយាម​កែសម្រួល​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ ៣៦០​អង្សា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នេះ អាច​មាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ​ទៅ​ហើយ ព្រោះ​សហភាព​អឺរ៉ុប វាយតម្លៃ​ស្ថានការណ៍ តែ​ក្នុង​រយៈពេល​ស៊ើបអង្កេត​៦​ខែ​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​តែប៉ុណ្ណោះ ដែល​បាន​បិទ​បញ្ចប់​ទៅ​កាលពី​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​នេះ៖ «នេះ​ជា​សំណួរ​មួយ​ចោទសួរ​ដែរ ថា​តើ​ការ​កែប្រែ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ពី​ថ្ងៃ​នេះ រហូត​ទៅដល់​មួយ​ខែ​ទៀត ថា​តើ​អាច​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ ៣៦០​អង្សា​នៃ​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​មើល​ឃើញ​របស់​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​។ នេះ​គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ជា​សំណួរ​នៅឡើយ បាទ

សម្រាប់​អតីត​នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ ខុមហ្វ្រែល (COMFREL) លោក គល់ បញ្ញា វិញ យល់​ថា លោក​ពុំ​មាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ទេ​ថា ការ​ចរចា ឬ​សម្រុះសម្រួល​នយោបាយ​នា​ពេល​ខាងមុខនេះ នឹង​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​វិបត្តិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​ជា​លក្ខណៈ​យូរអង្វែង​នោះ ឬក៏​ថា ដំណោះស្រាយ​នេះ អាច​នឹង​ធានា​បញ្ចៀស​កម្ពុជា​ពី​វិបត្តិ​នយោបាយ​នា​ពេល​ខាងមុខ​នោះ ព្រោះ​លោក​ថា ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បាន​របប​លោក ហ៊ុន សែន យក​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ក្រោម​ហេតុផល​នយោបាយ​បាត់​ទៅ​ហើយ៖ «បញ្ហា​ស្នូល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង គឺ​នៅ​ថា​ស្ថាប័ន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាំងអស់ លែង​ដំណើរការ ហើយ​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍​នយោបាយ​។ ការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ការ​លើកស្ទួយ​សិទ្ធិមនុស្ស ទទួល​បានការ​បំពារបំពាន​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ នេះ​ជា​មូលដ្ឋាន​សំខាន់​ណាស់ ហើយ​ការ​ដោះស្រាយ​គឺ​វា​ដដែល​ទេ​។ ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​ឱ្យ​ឃើញ​ជា​រូបភាព​ខ្លះ​ទៅ ហើយ​ចាប់ផ្ដើម​ការចរចា​អ៊ីចឹង​ទៅ ហើយ​គ្រាន់​ថា ធ្វើ​ម៉េច​កុំ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​អំណាច​របស់​ខ្លួន ការ​រក្សា​អំណាច​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋាភិបាល នៅ​ក្នុង​អំណាច​នយោបាយ​អី​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​។ ក៏ប៉ុន្តែ បន្ទាប់មក​នឹង​មាន​ការ​កើតឡើង​បញ្ហា​បន្ត​ទៀត​។ នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​កើតមក និង​កើត​ទម្លាប់​មក​បន្ទាប់​ទៀត​។ អ៊ីចឹង​ហើយ បានជា​ធ្វើ​ឱ្យ​សហភាព​អឺរ៉ុប សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នានា និង​ខាង​គណបក្សប្រឆាំង​ហ្នឹង គឺ​គេ​មានការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ជាង​មុន​។ មើល​ទៅ ការប្រុងប្រយ័ត្ន​នេះ​ហើយ​អាច​ជួយ​ធ្វើ​ឱ្យ​ជំរុញ​ឱ្យ​ខាង​រដ្ឋាភិបាល​ភ្នំពេញ ត្រូវ​មាន​ការ​ឆ្លើយតប​មួយ​ឱ្យ​មាន​លក្ខណៈ​វិជ្ជមាន​ច្រើនជាង​ការអនុវត្ត​ទម្លាប់​មុនៗ ដែល​ត្រូវ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ឱ្យ​បាន​ដិត​ដល់»

ដោយឡែក បណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ អ្នក​ជំនាញ​កសិកម្ម និង​ជា​សហ​ស្ថាបនិក​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មូលដ្ឋាន វិញ លោក​ពុំ​ចង់​ក្រឡេក​មើល​ពី​បញ្ហា​កាល​ពី​ពេល​អតីតកាល​នោះ​។ លោក​ស្នើ​ឱ្យ​អ្នកនយោបាយ​ខ្មែរ យក​បញ្ហា​អតីតកាល​ទុក​មួយ​ឡែក ហើយ​រៀន​រស់នៅ​ជាមួយគ្នា ដោយ​នាំគ្នា​សំឡឹង​មើល​ពី​អនាគត​ខាងមុខ​សម្រាប់​កម្ពុជា​វិញ៖ «ការ​យក​ឈ្នះ​ចាញ់​ទី​មួយ​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​ជា​ខ្មែរ​គ្នាឯង និង​ទី​ពីរ​ជាមួយ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នោះ គឺជា​គោលនយោបាយ​មួយ​ជា​រឿង​អតីតកាល​។ យើង​ត្រូវតែ​ក្រឡេក​មើល​ទៅ​ថ្ងៃមុខ ថា​តើ​ត្រូវ​ធ្វើ​ម៉េច​ដើម្បី​ឱ្យ​យើង​អាច​កសាង​ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ពហុបក្ស រៀន​រស់នៅ​ជាមួយគ្នា​អ៊ីចឹង​។ ដូចគ្នា​ដែរ​ជាមួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប ដូច​ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជាក់​អ៊ីចឹង គេ​គ្មាន​ចេតនា​អី​ក្រៅពី​ចង់​ជួយ​កម្ពុជា​នោះ​ទេ​។ ខ្ញុំ​ជឿជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល នៅ​មាន​សុច្ឆន្ទៈ​ដើម្បី​ធ្វើការ​ជាមួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប​។ ខាងក្រៅ​អាច​និយាយ​ផ្សេង តែ​ខាងក្នុង​អាច​ក្នុង​កំពុង​ធ្វើការ ហើយ​មាន​ចំណុច​មួយ​ចំនួន ដែល​គាត់​អាច​ធ្វើ​បាន ហើយ​ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប អាច​ទទួល​យក​បាន​។​... ខ្ញុំ​ជឿជាក់​ថា ក្នុង​រយៈពេល​១ ខែ​ទៅ​២​ខែ​ខាងមុខនេះ នឹង​មាន​ដំណោះស្រាយ​ជា​វិជ្ជមាន​ច្រើន​សម្រាប់​កម្ពុជា»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ជុំវិញ​ការ​ចង់​ឃើញ​ឱ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​ទូលំទូលាយ និង​ដែល​អាច​ធានា​បាន​នូវ​និរន្ត​ភាព​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា​នេះ អ្នក​ជំនាញ​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ បណ្ឌិត អៀ សុផល ថា​របប​ក្រុងភ្នំពេញ គួរតែ​ធ្វើ​រឿង​ត្រឹមត្រូវ និង​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នា​ពេល​ឥឡូវនេះ​តែម្ដង​។ លោក​ផ្ដល់​​ជា​អនុសាសន៍​ថា វិធីសាស្ត្រ​មួយ​ដើម្បី​ធានា​បញ្ហា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជា​យូរអង្វែង​នោះ គឺ​ត្រូវ​តម្រូវ​ឱ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បង្កើត​កញ្ចប់​ថវិកា ឬ​មូលនិធិ​ពិសេស ទុក​សម្រាប់​គាំទ្រ និង​លើ​កត​ម្កើ​ន​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា ដោយ​ប្រមូល​យក​ប្រាក់​ពី​មាស​សុទ្ធ ៣០​តោន ដែល​របប​នេះ​តម្កល់ទុក​នៅ​ប្រទេស​ស្វីស (Switzerland) ទីក្រុង​ឡុងដ៏ (London) ទុន​បម្រុង​អន្តរជាតិ ១៥​ប៊ី​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក និង សាច់ប្រាក់​សុទ្ធ​ក្នុង​ដៃ​ដែល​របប​នេះ​មាន​សរុប ៤​ប៊ី​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ លោក​ថា កញ្ចប់​សាច់ប្រាក់​តែ ១០​ភាគរយ នៃ​ទំហំ​សាច់ប្រាក់​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​អួតអាង​ទាំងនេះ គឺ​ច្រើន​ណាស់​ទៅ​ហើយ សម្រាប់​ការងារ​លើក​តម្កើង​វិស័យ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នេះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល