គ្រួសារ​ជនរងគ្រោះ​ទាមទារ​​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យ​​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​បាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​នៅ​ផ្លូវ​ វ៉េ​ង​ ស្រេង

ដោយ ជាតិ ចំណាន
2020.08.29
ខឹម សុផាត យុវជន ខឹម សុផាត (ឆ្វេង) ដែល​បាត់​ខ្លួន​ក្នុង​ករណី​ហិង្សា​នៅ​ផ្លូវ​ វេង ស្រេង កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៤ និង​ឪពុក​ម្ដាយ និង​ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌ រឿង​បាត់​ខ្លួន​កូន​របស់​ពួក​គាត់។
រូប៖ ពលរដ្ឋ

គ្រួសារ​ជនរងគ្រោះ និង​សង្គម​ស៊ីវិល បន្ត​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​ស៊ើប​អង្កេត​ករណី​បាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​របស់​យុវជន​ ខឹ​ម​ ​សុផាត​ ​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​អាជ្ញាធរ​បាញ់​បង្ក្រាប​ដោយ​ ​ហិង្សា​លើ​ក្រុម​កម្មករ​រោងចក្រ​ដែល​ធ្វើបាតុកម្ម​ទាមទារ​ដំឡើង​ប្រាក់ឈ្នួល​ ១​៦​០​ដុល្លារ​នៅ​ផ្លូវ​វ៉េ​ង​ស្រេង​ ​កាលពីដើម​ឆ្នាំ​២​០​១​៤​។​ ​ការ​អំពាវនាវ​បែប​នេះ​ ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ឱកាស​ទិវា​អន្តរជាតិ​ជនរងគ្រោះ​នៃ​ការ​បាត់ខ្លួន​ដោយបង្ខំ​ ​ថ្ងៃ​ទី​៣​០​ ​សីហា​។​ ​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​រដ្ឋាភិបាល​ ​នៅតែ​ឆ្លើយ​ជា​ដដែល​ថា​ ​ករណី​នេះ​ ​មិនទាន់​បិទ​បញ្ចប់​ការស្រាវជ្រាវ​នៅឡើយ​ទេ​ ​ប៉ុន្តែ​ក៏​មិន​មាន​ភាព​ជឿនលឿន​ទៅមុខ​ដែរ។

គិតត្រឹមខែសីហាឆ្នាំ​ ​នេះ​ ​កម្មកររោងចក្រវ័យឆ្នាំ​ ​យុវជន​ ខឹ​ ​សុផាត​ ​បានបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំអស់រយៈពេលជាង​ ​ឆ្នាំមកហើយ​ ​ក្រុមគ្រួសារមិនបានដឹងអំពីជោគវាសនារបស់យុវជនរូបនេះថា​ ​នៅរស់ស្លាប់នោះទេ​ ​ក៏ប៉ុន្តែសាក្សីមួយចំនួន​ ​បានអះអាងថា​ ​ក្រុមសមត្ថកិច្ចចម្រុះ​ ​បានបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងពិតចំដើមទ្រូង​ ​ហើយលើកយុវជន​ ខឹ​ ​សុផាត​ ​ដាក់លើឡានដឹកចេញពីកន្លែងបាតុកម្មនៅផ្លូវវ៉េស្រេងក្រុងភ្នំពេញ

ឪពុករបស់យុវជន​ ខឹ​ ​សូផា​ ​គឺលោក​ ខឹ​ ​សឿន​ ​ប្រាប់អាស៊ីសេរីថា​ ​ក្រោយកូនរបស់លោកបាត់ខ្លួនភ្លាម​ ​ក្រសួងមហាផ្ទៃធ្លាប់បានហៅលោកទៅសួរនាំម្តងគត់​ ​ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីពេលនោះមក​ ​អាជ្ញាធរគ្រប់ម្រិ​ ​មិនដែលបានយកចិត្តទុកដាក់សួរនាំ​ ​ជូនដំណឹងអំពីលទ្ធផលស្រាវជ្រាវករណីនេះដល់លោកនោះទេ​ ​ផ្ទុយទៅវិញ​ ​លោកថា​ ​មានអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានខ្លះបានគំរាមកំហែងបំភិតបំភ័យគ្រួសាររបស់លោកថែមទៀតផង​ ​ឪពុករបស់ជនរងគ្រោះរូបនេះ​ ​បន្តថា​ ​អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលគ្មានឆន្ទៈស្វែងរកយុត្តិធម៌សម្រាប់គ្រួសារលោកនោះទេ​ ​ព្រោះអាជ្ញាធរ​ ​មានការពាក់ព័ន្ធក្នុងអំពើបាញ់បង្ក្រាបទាំងម្រោនោះ៖ «ខ្ញុំថា​ ​សំដៅទៅតែ​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​ហ្មង​ ​ដែលបញ្ជាឲ្យកូនចៅបាញ់​ ​ខ្វះអីបើគេបាតុកម្មយើងបាញ់ទឹកបាញ់អីទៅ​ ​លែងគ្នាដៃទទេ​ ​ហើយយកកាំភ្លើងមកបាញ់គ្នា​ចឹ​​ ​មើលតែបាញ់ចាបបាញ់លលកហើយខ្ញុំថាបើកុំតែមានមេកំពូល​ចឹ​​ ​គឺកូនរបស់ខ្ញុំអាច​​​រកយុត្តិធម៌ឃើញហើយបើថា​ ​ស្លាប់អីទុកសាកសពឲ្យគ្នាធ្វើបុណ្យធ្វើទានអីទៅ​ ​បែរជាយកសាកសពគ្នា​ ​ទៅចោលនៅឯណាបំបាត់ភស្តុតាង ហើយ​គ្នាមិនទាន់គ្រប់អាយុមកបាញ់​សម្លាប់គ្នា»

ទោះយ៉ាងណា​ ​លោក​ ខឹ​ ​សឿន​ ​នៅតែទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល​ ​រួមទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល​ ​ជួយស៊ើបអង្កេតនិងផ្តល់ព័ត៌មានឲ្យបានត្រឹមត្រូវលើករណីបាត់ខ្លួនកូនប្រុសរបស់លោក​ ​ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌​ ​និងបន្សាបការឈឺចាប់របស់ក្រុមគ្រួសារលោក«ខ្ញុំចេះតែអំពាវនាវដល់អង្គការខាងក្រៅរដ្ឋាភិបាល​ ​ឲ្យគាត់ទាក់ទងជួយរកយុត្តិធម៌ដល់កូនខ្ញុំផង ព្រោះខ្ញុំជាអ្នកទន់ខ្សោយមិនដឹងទៅរកនៅណាទេ»


ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ ​រដ្ឋលេខាធិការ​ ​និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌​ ​លោក​ ​ជិន​ ​ម៉ាលីន​ ​ធ្លាប់ប្រាប់អាស៊ីសេរីថា​ ​ករណីបាញ់បង្ក្រាបដោយហិង្សានៅផ្លូវវេស្រេងនោះ​ ​គ្មាន​អ្វីត្រូវស៊ើបអង្កេតនោះទេ​ ​ព្រោះជាវិធានការស្របច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល​ ​លោកចោទកម្មករ​ ​និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនថា​ ​ជាអ្នកធ្វើចលនាបះបោរចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល​ ​ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធិបង្ក្រាបចលាចលនេះ​ ​លោក​ ​ជិន​ ​ម៉ាលីន​ ​អះអាងថា​ ​ក្នុងបរិបទបែបនេះ​ ​ការបាញ់សម្លាប់កម្មករ​ ​និងអំពើហិង្សាទាំងឡាយលើមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល​ ​មិនចាំបាច់មានការទទួលខុសត្រូវទេ។

កាលពីថ្ងៃទី​ ​ខែមករា​ ​ឆ្នាំ​ ​កម្មករកម្មការិនីរាប់ម៉ឺននាក់​ ​បានផ្ទុះការតវ៉ានៅផ្លូវវេស្រេង​ ​ទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល​ ​ដុល្លារ​ ​ក្នុងមួយខែ​ ​កងកម្លាំងចម្រុះរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​បើកការបង្ក្រាបដោយបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងពិត​ ​ទៅលើកម្មករបណ្ដាលឱ្យកម្មករនាក់ស្លាប់​ ​និងនាក់ទៀត​ ​រងរបួសដោយគ្រាប់កំាំភ្លើង​ ​ចំណែក​ ​យុវជន​ ខឹ​ ​សុផាត​ ​បានបាត់​ ​ខ្លួនមកដល់សព្វថ្ងៃ​ ​បន្ទាប់ពីសាក្សីបានឃើញយុវជនរូបនេះជាលើកចុងក្រោយ​ ​កំពុងដេកដួលលើដីដោយមានត្រូវគ្រាប់កាំភ្លើងចំដើមទ្រូង​ ​ហើយត្រូវបានលើកចេញដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ
ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ​ ​និងអន្តរជាតិ​ ​បានចាត់ទុកករណីយុវជន​ ខឹ​ ​សុផាតនេះ​ ​គឺជាបាត់ខ្លួន​ ​ដោយបង្ខំប្រព្រឹត្តដោយអាជ្ញាធរកម្ពុជា។

នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ ​កម្ពុជា​ ​គឺជាប្រទេសតែមួយគត់​ ​ដែលបានផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីការការពារជនគ្រប់រូបពីការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ​ ​ប៉ុន្តែប្រទេសកម្ពុជា​ ​នៅតែរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងថា​ ​បណ្តោយ​ឲ្យមានការបាត់ខ្លួនជនរងគ្រោះដោយបង្ខំកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់​ ​ជាក់ស្តែង​ ​កាលពីពេលថ្មីៗនេះ​ ​ក្រុមអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ​ ​ក៏បានសម្តែងកង្វល់យ៉ាងខ្លាំងជុំវិញករណីចាប់ពង្រត់និងការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំរបស់សកម្មជននយោបាយអាវក្រហមថៃ​ ​លោក​ ​វ៉ាន់ឆាឡឺម​ ​សាតស័ក្តិសិទ្ធិ(Wanchalerm​ ​Satsaksit) នៅកម្ពុជាផងដែរ​ ​សកម្មជនអាវក្រហមថៃរូបនេះ​ ​ត្រូវបានក្រុមជនប្រដាប់អាវុធចាប់ពង្រត់​ ​កាលពី​ ​ដើមខែមិថុនា​ ​ឆ្នាំ​ ​នៅរាជធានីភ្នំពេញ​ ​ក្នុងពេលលោក​ ​កំពុងរស់នៅជាជនភៀសខ្លួនផ្នែកនយោបាយ​ ​អាជ្ញាធររបបក្រុងភ្នំពេញមិនបានផ្តល់ការពន្យល់ណាមួយអំពីករណីបាត់ខ្លួននេះ​ ​ដែលអាចឱ្យសហគមន៍ជាតិ​ ​និងអន្តរជាតិជឿជាក់បាននៅឡើយទេ

ក្នុងឱកាសនៃទិវាអន្តរជាតិជនរងគ្រោះពីការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ​ ​នៅថ្ងៃ​ទី៣០ ខែសីហា​ ​ការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍​អំពាវនាវដល់ប្រទេសក្នុងតំបន់រួមមានទាំងកម្ពុជាផងដែរ​ ​ឲ្យចាត់វិធានការចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ​ ​ដែលឈានដល់ការបាត់ខ្លួន​មនុស្សដោយបង្ខំ

តំណាងប្រចាំតំបន់នៃការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សនៅទីក្រុងបាងកក​ ​អ្នកស្រី​ ​ស៊ីធា​ វេលីកូ (Cynthia​ ​Veliko) លើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តី​ថ្លែងការណ៍ថា​ ​ការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ​ ​គឺជាការរំលោភ​បំពានសិទ្ធិ​មនុស្សដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ​ ​ដែលអាចចាត់ទុកថា​ ​ជាការប្លន់ជោគវាសនា​ ​និងការបំបែក​បំបាក់សុភមង្គលពីក្រុមគ្រួសារជាទី​ស្រឡាញ់របស់គេជារៀងរហូត។ អ្នកស្រី​ ​សង្កត់ធ្ងន់ថា​ ​គ្រួសារទាំងនោះមានសិទ្ធិទទួលដំណឹងដែលនេះ គឺជាការខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាទាំងនេះជាបន្ទាន់។ អ្នកស្រី​ ​បន្តថា​ ​សមត្ថកិច្ច​ ​ត្រូវស៊ើបអង្កេតឲ្យទាន់​ពេលវេលា​ ​និងគួរឱ្យទុកចិត្តបានដើម្បី​ ​កំណត់អត្តសញ្ញាណជនល្មើស​ ​និងនាំយក​មកកាត់ទោសតាមច្បាប់​ ​ហើយក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះត្រូវទទួលបានសំណង

ឆ្លើយតបនឹងករណីនេះ​ ​ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល​ ​លោក​ ​ផៃ​ ​ស៊ីផា​ ​មានប្រសាសន៍ថា​ ​អាជ្ញាធរកម្ពុជា​ ​មិនបានព្រងើយកន្តើយក្នុងការរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះដែលបានបាត់ខ្លួនឡើយ​ ​ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរ​ ​រកមិនឃើញមានភស្តុតាំង​ ​តម្រុយអ្វីផ្សេងឡើយ​ ​លោក​ ​ជំរុញឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធរួមមានគ្រួសារជនរងគ្រោះ​ ​និងសង្គមស៊ីវិល​ ​ជួយផ្តល់ភស្តុតាងទៅសមត្ថកិច្ច​ ​ប្រសិនបើមាន​ ​ព្រោះករណីទាំងនេះ​ ​នៅមិនទាន់បញ្ចប់នោះទេ៖ «យើងប្រើពាក្យថា​ ​បាត់ខ្លួន​ ​បាន​សេចក្តី​ថា​ ​ពិបាកនឹងស្វែងរក​ ​តែមិនបាន​សេចក្ដី​ថា យើងមិនបានកិច្ចការនោះទេ​ ​ហើយនៅក្នុងទិវា​​​នេះ​ ​បើសិនយើងនាំគ្នាគោរព​ ​នោះ​ ​អង្គការដែលខំប្រឹងប្រែងដាក់សម្ពាធមកលើរដ្ឋាភិបាល​ ​រក្សាករណីនេះចំហ​ ​រងចាំទទួលភស្តុតាងក៏​មានពីសាធារណៈជនហ្នឹង​ ​នៅតែបន្តទៀត​ ​គួរតែអង្គការនោះរៀបចំខ្លួនប្រឹងប្រែង​ ​ស្វែងរកកិច្ចសហការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលផង​ ​ព្រោះការងារនេះមិនមែនជាការងារ​ផ្ដាច់​មុខរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលទេ»

ផ្ទុយពីការលើកឡើងនេះ​ ​នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ (LICADHO)លោក​ អំ សំអាត​ ​មានប្រសាសន៍ថា​ ​រដ្ឋាភិបាល​ ​មិន​គួរចេះតែអះអាងដោយគេចពីការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ ​និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួននោះទេ​ ​លោក​ ​ទទួលស្គាល់ថា​ ​ករណីបាត់ខ្លួន​ ​នេះ​ ​គឺជារឿងមួយពិបាក​ ​ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល​ ​ត្រូវតែបង្ហាញឆន្ទៈពិតប្រាកដ​ ​និងព្យាយាមឲ្យអស់លទ្ធភាព​ ​ហើយជា​ពិសេស ត្រូវផ្តល់ព័ត៌មានអំពីការវិវត្តន៍ផ្សេងៗនៃការស្រាវស្រាវជា្រនោះ​ ​ជូនក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះអ្នកពាក់ព័ន្ធ​ ​មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ​ ​បន្តថា​ ​ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល​ ​គ្រាន់តែអះអាងថា​ ​ករណីនេះនៅតែបើកចំហ​ ​ប៉ុន្តែគ្មានបង្ហាញព័ត៌មានជាក់លាក់និងជឿនលឿនទៅមុខ​ ​នោះ​ ​នឹងធ្វើឲ្យគ្រួសារជនរងគ្រោះ​ ​កាន់តែអស់សង្ឃឹមក្នុងការស្វែងរកយុត្តិធម៌​ ​និងជនបាត់ខ្លួន៖ «គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការសង្គមស៊ីវិល​ ​មិនមែនអង្គុយ​ចំា​តែថាទេ​ ​គេក៏ស្វែងរកព័ត៌មានទាក់ទងនឹងបញ្ហានៃការបាត់ខ្លួនទាំងអស់នេះដែរ​ ​ដើម្បីស្វែងរក​ ​ការពិតយ៉ាងម៉េចឲ្យក្រុមគ្រួសារទទួលបាននូវព័ត៌មានជាបន្តបន្ទាប់​ ​ប៉ុន្តែយើងដឹងហើយថា​ ​អ្នកដែលមានលទ្ធភាពជាងគេគឺរដ្ឋាភិបាល។ អ៊ីចឹង​ហើយបានជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល​ ​អង្គការជាតិ​ ​និងអង្គការសហប្រជាជាតិ​ ​ស្នើឲ្យរដ្ឋដែលជាភាគីពាក់ព័ន្ធស្វែងរកយ៉ាងម៉េចឲ្យអស់លទ្ធភាពនិងការផ្តល់ព័ត៌មាននៃការវិវត្តន៍សម្រាប់គ្រួសាររបស់គេ​ ​ហើយ​នឹងការស្វែងរកយុត្តិធម៌»

ជារឿយៗជនរងគ្រោះនៃការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំទាំងនោះ​ ​រួមមាន​ ​អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស​ ​សកម្មជនបរិស្ថាន​ ​សកម្មជននយោបាយ​ ​អ្នករិះគន់រដ្ឋាភិបាល​ ​មេធាវី​ ​និងអ្នកសារព័ត៌មាន​ ​ជាដើម​ ​មាត្រា​ ​នៃអនុសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីការការពារជនគ្រប់រូបពីការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ​ ​ចែងថា​ ​គ្មានជនណាម្នាក់ត្រូវស្ថិតក្រោមការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំឡើយ​ ​ទោះជាក្នុងស្ថានភាពសង្គ្រាម​ ​ការគំរាមកំហែងដោយសង្គ្រាម​ ​អស្ថិរភាពនយោបាយផ្ទៃក្នុង​ ​ភាពអាសន្នជាសាធារណៈណាក៏ដោយ​ ​មិនអាច​​​យកជាយុត្តិកម្មចំពោះការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំឡើយ​ ​ចំណែកមាត្រា​ ​ចែងថា​ ​រដ្ឋភាគីនីមួយៗត្រូវចាត់វិធានការសមស្រប​ ​ដើម្បីស៊ើបអង្កេតអំពើល្មើសដែលមានចែងក្នុងអនុសញ្ញានេះ​ ​ដែលបានប្រព្រឹត្តដោយបុគ្គល​ ​ដោយក្រុមបុគ្គលដែលគ្មានការអនុញ្ញាត​ ​ការគាំទ្រ​ ​ការយល់ព្រមពីរដ្ឋ​ ​ហើយត្រូវនាំខ្លួនជនដែលទទួលខុសត្រូវទៅតុលាការ​ ​ដើម្បីផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។