កម្លាំងជំនាញរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា(CMAC) កំពុងតែចុះស្រាវជ្រាវទិន្នន័យលើផ្ទៃដីថ្មី ដែលគេសង្ស័យថា អាចនៅមានគ្រាប់មីនក្នុងខេត្តចំនួន៧ ដែលមានព្រំដែនជាប់គ្នាជាមួយប្រទេសថៃ។ ការស្រាវជ្រាវនេះ បានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ដ្រូន(Drone)តាមបច្ចេកទេសទំនើបទាន់សម័យ ដែលជាជំនួយពីប្រទេសជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងនឹងហ្វឹកហាត់កងទាហាននៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ចំនួន២ពាន់នាក់បន្ថែម ពីលើកម្លាំងមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ដែលមានស្រាប់ ដើម្បីឱ្យជួយពន្លឿនការបោសសំអាតមីន ខណៈការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការបោសសំអាតមីនប្រឆាំងមនុស្សឱ្យអស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ មិនទទួលបានជោគជ័យតាមការគ្រោងទុក។
អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរមីនកម្ពុជា លោក ទេព កល្យាណ ឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រោងនឹងហ្វឹកហាត់កងទាហាន ដែលប្រចាំការនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ២ពាន់នាក់ដើម្បីឱ្យជួយបោសសំអាតមីន ជាសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ជួយដល់កម្លាំងមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា(CMAC)បន្ថែមទៀត។
លោកថា បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋាភិបាលហ្វឹកហាត់កងទាហាននៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បានចំនួន១ពាន់រួចហើយ ដើម្បីឱ្យជួយបោសសំអាតមីនមនុស្សធម៌នេះ។
លោក ទេព កល្យាណ៖ «និយាយពីការយកកងទ័ពមកហ្វឹកហាត់ឱ្យដោះមីននោះ មិនមែនមានន័យថា កងទ័ពមិនចេះដោះមីនទេ គឺចេះដោះមីន ប៉ុន្តែដោះមីនតាមរបៀបយោធា។ យើងចង់ហ្វឹកហាត់ពួកគាត់ឱ្យចេះដោះមីនដោយបំពាក់ជាសម្ភារៈតាមបែបការងារមនុស្សធម៌។ ទាល់តែទាហានទាំងនោះចេះរបៀបដោះមីនបែបមនុស្សធម៌ ទើបសហគមន៍អន្តរជាតិគេគាំទ្រនិងផ្ដល់ជំនួយឱ្យ ហើយការដោះមីនតាមលក្ខណៈមនុស្សធម៌នេះ ទាល់តែមានការចុះមកវាយតម្លៃតាមស្តង់ដារបច្ចេកទេសជាអន្តរជាតិទៀត ទើបកម្ពុជាអាចទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណឱ្យដោះមីនជាមនុស្សធម៌នេះបាន»។
ការហ្វឹកហាត់កងទាហាន ឱ្យជួយដោះមីនមនុស្សធម៌ បន្ថែមពីលើកម្លាំងជំនាញរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា(CMAC) ដែលមានស្រាប់ចំនួនជាង ២ពាន់នាក់ដែរនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលកំណត់ថានឹងបោសសំអាតគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សឱ្យអស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ មិនទទួលបានជោគជ័យ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសៀមរាប-អង្គរ ស្តីពីពិភពលោកគ្មានមីន កាលពីថ្ងៃទី២៣ដល់ថ្ងៃទី២៩ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ កម្ពុជាបានស្នើសុំប្រទេសជាសមាជិកនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ដើម្បីពន្យារពេលបោសសំអាតគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សឱ្យអស់នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៥នោះ បន្តរហូតទៅដល់ឆ្នាំ២០៣០។
អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា លោក ហេង រតនា មានប្រសាសន៍ថា ការបោសសំអាតគ្រាប់មីនប្រឆាំងមនុស្សមិនអស់ទៅតាមការគ្រោងទុក បណ្ដាលមកពីតំបន់ខ្លះនៅក្នុងខេត្តចំនួន៧ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីមុនគ្មានផ្លូវចូលទៅដល់ ហើយក៏មិនធ្លាប់មានការស្រាវជ្រាវដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងទិន្នន័យជាចំការមីននៅឡើយ។
លោក ហេង រតនា បញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមការងារCMAC កំពុងតែចុះស្រាវជ្រាវចំការមីន សេសសល់នៅតាមបណ្ដាខេត្តចំនួន៧ ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយប្រើឧបករណ៍ដ្រូន(Drone)តាមបច្ចេកវិទ្យាទំនើបពីប្រទេសជប៉ុន និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកថា ពេលដែលក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ និងដាក់បញ្ចូលផ្ទៃដី ដែលនៅសល់គ្រាប់មីនទាំងនោះ ទៅក្នុងទិន្នន័យរួចហើយ ការបោសសំអាតលឿន ឬក៏យឺត គឺអាស្រ័យទៅលើជំនួយថវិកាសម្រាប់យកទៅធ្វើសកម្មភាពថា តើមានតិចឬក៏ច្រើន?។
លោក ហេង រតនា៖ «បើថវិកាជំនួយបានច្រើនគឺប្រតិបត្តិការបោសសំអាតមីនរបស់យើងក៏បានឆាប់រហ័សដែរ។ ដូច្នេះរយៈពេលនៃការបោសសំអាតមីនតទៅទៀតគឺវាអាស្រ័យលើធនធាននិងលទ្ធភាពជាក់ស្ដែង នៃជំនួយដែលយើងកៀរគររកបាន។ នៅចំពោះមុខនេះ យើងឃើញមានធនធានជំនួយសម្រាប់ប្រតិបត្តិការដោះមីនដែលប្រទេសខ្លះបានប្រកាសដូចជាអាល្លឺម៉ង់(Germany) ជប៉ុន(Japan)កូរ៉េខាងត្បូង (South Korea) កាណាដា (Canada) ចិន(China)ជាដើម គឺបានបន្តការគាំទ្រផ្ដល់ជំនួយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦។ ប្រទេសខ្លះក៏បានប្ដេជ្ញាបន្តជួយរហូតដល់៣ឆ្នាំទៅមុខទៀត បានន័យថា គេនឹងផ្ដល់ជំនួយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧-២០២៨និង២០២៩»។
បើទោះបីជាយ៉ាងណា វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការហ្វឹកហាត់កងទាហាននៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឱ្យជួយបោសសំអាតមីនមនុស្សធម៌នេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក ឈុំ សុជាត បាននៅឡើយ នៅថ្ងៃទី៤ ខែមករា។
ពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមបណ្ដាខេត្តនៅជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃខ្លះបានគាំទ្ររដ្ឋាភិបាល ដែលពន្លឿនការបោសសំអាតគ្រាប់មីនសេសសល់ នៅក្នុងតំបន់ដែលពួកគេកំពុងរស់នៅនេះ។
លោកស្រី ស្រី មុំ ដែលកូនប្រុសរបស់គាត់ ស្លាប់ដោយសារតែផ្ទុះមីននៅស្រុកអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កាលពីខែមេសាឆ្នាំ២០២៤ មានប្រសាសន៍ថា គាត់នៅតែបារម្ភចំពោះគ្រោះថ្នាក់ដោយសារគ្រាប់មីន។ លោកស្រី ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបោសសំអាតគ្រាប់មីនគ្រប់ប្រភេទ នៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ឱ្យអស់ ដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដូចជាកូនរបស់គាត់។
លោកស្រី ស្រី មុំ៖ «ម្ដុំដែលមីនផ្ទុះស្លាប់កូនប្រុស របស់ខ្ញុំនោះ ប្រហែលជានៅមានគ្រាប់មីនច្រើនទៀត មិនអស់ទេ ប្រសិនបើមិនមានអ្នកទៅបោសសំអាតបន្ថែមទេ។ ចាប់តាំងពីកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំបានស្លាប់ដោយសារផ្ទុះមីនមក ខ្ញុំមានការភ័យខ្លាចចំពោះគ្រោះថ្នាក់ដោយសារគ្រាប់មីនណាស់។ ខ្ញុំខ្លាចក្មេងៗមិនស្គាល់គ្រាប់មីនដូចកូនរបស់ខ្ញុំ ហើយទៅប៉ះពាល់គ្រោះថ្នាក់បន្តទៀត»។
របាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជាឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះ គ្រាប់មីនគឺមាននៅសេសសល់តិចតួចក្នុងខេត្តរតនគិរី កំពង់ធំ សៀមរាប និងនៅសល់ច្រើនក្នុងខេត្តចំនួន៧ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដូចជា ខេត្តកោះកុង ប៉ៃលិន ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារ។
ចាប់តាំងពីខែមករា ដល់ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាមានជនរងគ្រោះដោយសារយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ដោយសារមីន និងគ្រាប់ផ្សេងទៀតជំនូន៤៧នាក់។ ចំនួនអ្នករងគ្រោះនេះ កើនឡើង១៥នាក់ បើប្រៀបធៀប និងឆ្នាំ២០២៣ ដែលមានជនរងគ្រោះចំនួន ៣២នាក់។
មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា បានអះអាងថា បច្ចុប្បន្ននេះ កម្ពុជាទើបតែរកឃើញផ្ទៃដីថ្មីទំហំជាង ២០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលនៅមានគ្រាប់មីន និងផ្ទៃដីដែលមិនទាន់បោសសំអាតមីន រួចរាល់ទំហំ ៤៦៨គីឡូម៉ែត្រក្រឡាទៀត។
អាជ្ញាធរមីនកម្ពុជាឱ្យដឹងថា ដើម្បីបោសសំអាតមីនប្រឆាំងមនុស្សឱ្យអស់ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ កម្ពុជាត្រូវការថវិកាប្រមាណ ១៥០លានដុល្លារ ដើម្បីយកទៅចំណាយលើប្រតិបត្តិការប្រមាណ៣០លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំៗ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
