សហជីពចលនាកម្មករចោទប្រកាន់ថា ក្រសួងការងារហាក់ពុំមានចេតនាក្នុងការដោះស្រាយវិវាទនៅក្នុងរោងចក្រ ដុងឌូ (Dongdu Textile (Cambodia) Co., Ltd.) ទេ។ ក្រុមកម្មករប្រកាសជំហរថា បើទោះជាក្រសួងការងារ មិនចង់ទទួលខុសត្រូវវិវាទរវាងកម្មករ និងម្ចាស់រោងចក្រ ដែលបានអូសបន្លាយជិតមួយខែមកហើយក្ដី ពួកគេនៅតែបន្តស្វែងរកយុត្តិធម៌ទៅស្ថាប័នរដ្ឋមួយចំនួនទៀត។
ទាំងតំណាងកម្មករនៃរោងចក្រ ដុងឌូ និងសម្ព័ន្ធសហជីពចលនាកម្មករ ដែលបានចូលចរចាជាមួយក្រសួងការងារ ហៅការជួបប្រជុំដើម្បីឈានទៅបញ្ចប់វិវាទថា ក្រសួងការងារហាក់ការពារផលប្រយោជន៍ឲ្យភាគីរោងចក្រច្រើនជាងអ្វីដែលកម្មករកំពុងតែស្នើឲ្យមានដំណោះស្រាយនៅពេលនេះ។
លោកស្រី ហ៊ុន សាវឿន ជាកម្មករម្នាក់ក្នុងចំណោមកម្មករប្រមាណ ៨០០នាក់ ដែលធ្វើកូដកម្ម ឲ្យដឹងនៅខាងមុខក្រសួងការងារថា មូលហេតុដែលពួកគាត់ឡើងមកតវ៉ានេះ គឺស្នើឲ្យក្រសួងការងារជួយអន្តរាគមន៍ដើម្បីបញ្ចប់វិវាទដែលបានអូសបន្លាយជិតមួយខែទៅហើយតែនៅតែពុំមានដំណោះស្រាយ។
លោកស្រីបន្តថា ភាគីក្រុមហ៊ុនមិនត្រឹមតែពុំចេញមុខបញ្ចប់វិវាទទេ ផ្ទុយទៅវិញថែមទាំងព្យាយាមប្រើប្រាស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបកម្មករថែមទៀតផង៖ «ពួកខ្ញុំតវ៉ាដំបូងបំផុត ខាងក្រុមហ៊ុនដកមនុស្ស ឲ្យតែដល់ខែដឹងថា ដកមនុស្សចេញ អត់មានប្រាប់មុនទេ។ ពេលដកហ្នឹងអត់មានប្រកាសមេត្រូហៅត្រឹមត្រូវទេ កេសប្រាប់តែម្ដង។ លួចប្រាប់តិចៗដោយអត់ដឹងខ្លួន អត់ដឹងខ្លួនថា ត្រូវគេបញ្ឈប់ទេ»។
កូដកម្មដែលកម្មកររោងចក្រ ដុងឌូ តវ៉ាតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា កន្លងទៅនេះ មានហេតុផល ៣ចំណុចដែលកម្មករទាមទារនោះ គឺស្នើឲ្យរោងចក្រគោរពម៉ោងការងារ ដោយប្រឆាំងដាច់ខាតមិនឲ្យដូរម៉ោងសម្រាក ពីម៉ោង ១២ ទៅម៉ោង ៤ឡើយ។ ការទាមទារទី២ គឺស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនរក្សាកញ្ចប់ថវិការបស់កម្មករប្រចាំខែ ដែលពួកគេអាចបើកបានក្នុងមួយខែចន្លោះពី ២០ ទៅ ៣០ដុល្លារ។ ដោយឡែកលក្ខខណ្ឌទី៣ គឺស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនរោងចក្រមិនត្រូវបញ្ឈប់កម្មករដោយពុំមានហេតុផល រាល់ពេលតកុងត្រាម្ដងៗនោះទេ។
ពាក់ព័ន្ធវិវាទនេះ ក្រុមកម្មករនៃរោងចក្រ ដុងឌូ អះអាងថា កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលធ្លាប់បានបង្គាប់ឲ្យភាគីក្រុមហ៊ុនចេញមុខដោះស្រាយ ដើម្បីបញ្ចប់វិវាទរួចមកហើយ ប៉ុន្តែភាគីខាងរោងចក្រពុំបានស្ដាប់បង្គាប់សេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលឡើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ភាគីរោងចក្របានប្រើប្រាស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបកម្មករ និងមានតំណាងសម្ព័ន្ធសហជីពចលនាកម្មករម្នាក់ត្រូវចាប់ឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃសនៅឡើយ។ មូលហេតុនៃការចាប់ខ្លួនតំណាងសហជីពនេះ ដោយចោទប្រកាន់ថា ញុះញង់ឲ្យកម្មករធ្វើកូដកម្ម។
ដោយឡែក កម្មការិនីម្នាក់ទៀត គឺលោកស្រី អ៊ុំ ចាន់បូរី អះអាងថា ពួកគាត់នឹងនៅតែបន្តតវ៉ារហូតទទួលបានលទ្ធផលដូចការគ្រោងទុក។ លោកស្រីឲ្យដឹងទៀតថា ពុំមានជម្រើសណាដែលល្អជាងការតស៊ូមតិដើម្បីសិទ្ធិសេរីភាពដែលលោកស្រីខំប្រឹងប្រែងដោយកម្លាំងញើសឈាមរបស់លោកស្រីឡើយ៖ «ខ្ញុំត្រូវតែធ្វើកូដកម្មបន្តទៀត។ កូដកម្មលុះត្រាតែឈ្នះ។ តែខ្ញុំចង់ឲ្យសហព័ន្ធចលនាកម្មករជួយពួកខ្ញុំឲ្យបានឈ្នះ។ ចង់បានលក្ខខណ្ឌឲ្យពួកខ្ញុំបានចូលធ្វើវិញទាំងអស់គ្នា ហើយសូមឲ្យមានលុយកញ្ចប់ និងសូមឲ្យមានថ្ងៃសៅរ៍ ហើយថ្ងៃចេញសូមឲ្យបានចេញម៉ោង ១២កន្លះ ហើយម៉ោង ៤។ មានឡានជិះទៀត»។
គិតមកដល់ពេលនេះ កូដកម្មនៅក្នុងរោងចក្រ ដុងឌូ ដែលផលិតសំលៀកបំពាក់ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិទឹកថ្លា សង្កាត់ក្រាំងពង្រ ខណ្ឌដង្កោ នេះ បានអូសបន្លាយប្រមាណ ១ខែមកហើយ។ ក្រុមកម្មករចោទប្រកាន់ថា ប្រធានរដ្ឋបាលនៃរោងចក្រ ដុងឌូ គឺលោក តាំង ម៉េងស្រស់ ព្យាយាមប្រើប្រាស់បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរោងចក្រធ្វើបាបកម្មករ។
អាស៊ីសេរី ពុំអាចសុំការឆ្លើយតបបានភ្លាមៗទេ ពីលោក តាំង ម៉េងស្រស់ នាយករដ្ឋបាលនៃរោងចក្រ ដុងឌូ ជុំវិញការចោទប្រកាន់ពីកម្មករនេះ។ ដោយឡែកមន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ហេង សួរ ក៏ពុំអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយបានដែរ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា។ ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីនៅក្រសួងការងារ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ សីហា មន្ត្រីដែលជាតំណាងឲ្យក្រសួងការងារ បានអះអាងថា នឹងពិនិត្យលើសំណើនេះតាមលទ្ធភាព។
ស្របពេលនៃការធ្វើកូដកម្មនេះ ក្រុមកម្មការិនីផ្សេងទៀតអះអាងថា មានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចជាច្រើនត្រូវបានរោងចក្រជួលមកដើម្បីបង្ក្រាបកម្មករ។ បន្ថែមពីលើនេះកម្លាំងសមត្ថកិច្ចដែលត្រូវជួលមកដើម្បីការពាររោងចក្រនេះ ក្រៅពីប្រើអំពើហិង្សាហើយ បានប្រើប្រាស់ពាក្យមិនគួរសមរម្យជាច្រើនថែមទៀតផង។ លើសពីនេះទៀត ក្នុងពេលកម្មករធ្វើកូដកម្ម ភាគីរោងចក្របន្តរើសកម្មករផ្សេងទៀតជំនួសកម្មករដែលធ្វើកូដកម្ម និងដឹកសំលៀកបំពាក់ដែលផលិតបានចេញជាបន្តបន្ទាប់៖ «អំឡុងពេលធ្វើកូដកម្មហ្នឹងគាត់បានជួល ប៉ូលិស និងប៉េអិមមកវៃកម្មករ។ ប្រមាថកាតទានកម្មករ បើរោងចក្រហ្នឹងបិទទៅកម្មករស្រីៗទាំងអស់នឹងទៅធ្វើស្រីខូច គឺប្រមាថពួកខ្ញុំអ៊ីចឹង»។
របាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ ហៅកាត់ថា អាយឡូ (ILO) រកឃើញថា ចំនួនការងារនៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរ និងស្បែកជើងបានបន្តកើនឡើងនៅក្នុងត្រីមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយឈានទៅដល់ ៦៣ម៉ឺននាក់ ឬប្រមាណ ៥,៣ភាគរយ បើធៀបនឹងត្រីត្រីមាសទីមួយដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០១៥។ របាយការណ៍រកឃើញទៀតថា ប្រាប់បៀវត្សរ៍សរុបសម្រាប់វិស័យនេះ ក៏បានបន្តកើនឡើងរហូតដល់ ១១៨លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងមួយខែ ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយកើនពី ១០៩លានដុល្លារ ក្នុងមួយខែ កាលពីឆ្នាំ២០១៥។
ជុំវិញវិវាទនេះ មន្ត្រីសម្ព័ន្ធសហជីពចលនាកម្មករលោក ព្រំ ប៊ុនថន ដែលបានចូលរួមចរចាកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា យល់ឃើញថា ខាងក្រសួងការងារពុំមានចេតនាចង់ដោះស្រាយវិវាទនេះទេ។ លោកបន្តថា ផ្អែកលើការពិភាក្សាក្រសួងការងារព្យាយាមដាក់បន្ទុកលើសហជីពដោយចាត់ទុកថា បើរកឃើញសហជីពណាមួយពុំបានចុះបញ្ជិកាជាមួយរោងចក្រទេ ពុំមានសិទ្ធិលូកដៃរកដំណោះស្រាយក្នុងវិវាទនេះបានឡើយ។
លោកបន្តថា៖ «ខាងគណៈកម្មការ ក ខ ប គេអញ្ជើញយើងឲ្យទៅចូលស្ដាប់។ គេសូត្រអង្គហេតុឲ្យយើងស្ដាប់ មិនមែនទៅចរចាទេ។ បើចរចាបានន័យថា គណៈកម្មការ គ ឃ ប ហ្នឹងគេទៅរកនីតិវិធីយ៉ាងម៉េចដើម្បីឲ្យមានច្រកចេញ»។
បើទោះជាបែបណា តំណាងកម្មករដែលចូលចរចាកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា លើកឡើងថា ពុំទទួលបានលទ្ធផលអ្វីឡើយ ដោយសារភាគីក្រសួងការងារមានចេតនាការពារផលប្រយោជន៍ក្រុមហ៊ុនច្រើនជាង។ ក្រុមកម្មករអះអាងថា ការប្រមូលផ្ដុំជាថ្មីទៀត នៅខាងមុខក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣០ សីហា គឺក្នុងបំណងស្នើឲ្យស្ថាប័នជំនាញរបស់រដ្ឋមួយនេះ ចេញមុខអន្តរាគមន៍វិវាទដែលបានអូសបន្លាយអស់ពេលប្រមាណ ១ខែកន្លងទៅហើយនេះ តែនៅតែពុំមានដំណោះស្រាយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។