តាមច្បាប់ដែលបានចែងនៅក្នុងក្រសួងអប់រំ ការកំណត់ចូលនិវត្តន៍ គឺសម្រាប់បុរស ត្រូវមានអាយុ៦០ឆ្នាំ ហើយចំណែកស្ត្រីត្រូវមានអាយុ ៥៥ឆ្នាំ។
ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានឲ្យដឹងថា លោកបានទទួលលិខិតមួយច្បាប់ថ្មីៗនេះ ដែលបង្ហាញថា យ៉ាងហោចណាស់ មានមន្ត្រីចំនួន ១៣រូបនៅក្នុងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា មិនបានចូលនិវត្តន៍តាមការកំណត់អាយុ ដូចដែលបានចែងទុកក្នុងច្បាប់នោះទេ។
លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ បានអះអាងថា អ្វីដែលបានសរសេរក្នុងលិខិតកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ កន្លងមកនោះ គឺជាការពិត ព្រោះថា លិខិតនោះបានឲ្យឈ្មោះមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ដែលមិនព្រមចូលនិវត្តន៍ទាំងនោះ។
លោក រ៉ុង ឈុន បន្ថែមថា បន្ទាប់ពីសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ បានសរសេរលិខិតទៅជូនក្រសួងអប់រំដើម្បីចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ដើម្បីជំរុញឲ្យមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងនោះចូលនិវត្តន៍តាមការកំណត់អាយុមក លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីខ្មែរ ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឲ្យមានការគោរពច្បាប់ភ្លាម។
លោក រ៉ុង ឈុន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានចេញសារាចរណែនាំនៅថ្ងៃទី១២ មករា លេខ០១ បន្ទាប់ពីសមាគមបានដាក់លិខិតនៅថ្ងៃ៥ ទៅក្រសួងអប់រំឲ្យចាត់ការជុំវិញបញ្ហាអ្នកដែលពន្យារអាយុមិនព្រមចូលនិវត្តន៍ហ្នឹង»។
ការទាមទារជំរុញឲ្យមន្ត្រីគ្រប់អាយុចូលនិវត្តន៍តាមការកំណត់នេះ គឺមានការប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសដល់បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចរបស់មន្ត្រីតូចតាចមានបទពិសោធន៍ល្អៗ ដែលមន្ត្រីទាំងនោះបានសិក្សាស្រាវជ្រាវកន្លងមក។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច គ្រូបង្រៀនមួយរូបនៅខេត្តព្រៃវែង ឈ្មោះ រដ្ឋ សារី បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា នៅក្នុងភូមិស្រុកដែលអ្នកគ្រូបង្រៀន អ្នកដែលចូលនិវត្តន៍តាមការកំណត់អាយុ គឺមានជីវភាពយ៉ាប់យ៉ឺនណាស់។
អ្នកគ្រូ រដ្ឋ សារី មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «មន្រ្តីដែលមិនចង់ចូលនិវត្តន៍ ជាពិសេសលើវិស័យអប់រំ គ្រូបង្រៀនបានជាមិនចង់ចូលនិវត្តន៍ហ្នឹង ព្រោះថា ការដែលនៅបង្រៀនធម្មតា ធ្វើការហ្នឹង ប្រាក់ខែហ្នឹងវាតិច ដល់ពេលចូលនិវត្តន៍ទៅ ប្រាក់ខែហ្នឹងកាន់តែតិចទៀត មានន័យថា គេកាត់ពាក់កណ្ដាល ៥០%។ អ៊ីចឹងមន្រ្តីហ្នឹងអត់ចង់ចូលនិវត្តន៍ទេ ចង់នៅបម្រើការងារទៅវាបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ច្រើន គ្រាន់តែវាមិនច្រើនអាចចិញ្ចឹមរស់ វាតិចតួច ក៏ប៉ុន្តែវាច្រើនជាងពេលយើងចូលនិវត្តន៍»។
លោក រ៉ង ឈុន បានមានប្រសាសន៍ស្តីពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចថា លោកយល់ ហើយមានការព្រួយបារម្ភចំពោះបញ្ហានេះដែរ តែក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មន្ត្រីរាជការទាំងអស់គួរគោរពតាមផ្លូវច្បាប់ ៖ «ខ្ញុំគិតថា បើច្បាប់បានកំណត់ ហើយត្រូវតែដល់អាយុត្រូវតែចូលនិវត្តន៍។ ខ្ញុំគិតថា អ្នកដែលថា មានសមត្ថភាពខ្លាំង ពេលដែលគាត់ចូលនិវត្តន៍ទៅ យើងអាចឲ្យគាត់ប្រឹក្សាសម្រាប់អ្នកក្មេងៗបន្តវេនបន្តទៅទៀតទៅអាហ្នឹងវាជាការល្អដែរ ជៀសវាងទុកឲ្យមន្រ្តីនៅយូរទៅ ហើយក្មេងជំនាន់ក្រោយហ្នឹង យើងគិតថា គាត់អត់បានមានឱកាសនឹងចូលបម្រើការងាររដ្ឋ ការងារអីហ្នឹង»។
បើតាមសម្តីរបស់លោកគ្រូ សម ទិត គ្រូបង្រៀននៅសាលាឯកជនមួយក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បានឲ្យដឹងថា នៅពេលចូលនិវត្តន៍មន្រ្តីទាំងអស់ ជាពិសេសមន្ត្រីនៃក្រសួងអប់រំ អាចមានឱកាសច្រើនក្នុងការបន្តបទពិសោធន៍ និងចំណេះដឹងទូទៅ ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ តាមស្ថាប័នរដ្ឋនិងឯកជន ដូចជា អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាដើម។
លោកគ្រូ សម ទិត មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ពេលដែលចូលនិវត្តន៍ហ្នឹង មានន័យថា គាត់មានឱកាសនឹងធ្វើការតាមអង្គការ ធ្វើការតាមសហគមន៍ ឬធ្វើការតាមក្រុមផ្សេងៗ អង្គការផ្សេងៗ ដែលគាត់អាចធ្វើកិច្ចការបាន។ ហើយជួនកាលគាត់ចូលនិវត្តន៍មែន ប៉ុន្តែគេនៅត្រូវការគាត់ ដូចថា គាត់ទៅជាជំនួយ ទៅជាអ្នកជួយជាទីប្រឹក្សា ជាអ្នកផ្ដល់សម្រាប់មនុស្សដែលធ្វើការបន្ទាប់ពីគាត់»។
លោកគ្រូ សម ទិត បានបន្ថែមថា តែបើមន្ត្រីដល់កំណត់ចូលនិវត្តន៍ ហើយមិនព្រមចូលនិវត្តន៍នោះ ផលវិបាកអាចផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ នឹងកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
លោក សម ទិត មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «បើសិនជាគាត់អត់ចេញ ការងារហ្នឹង គេអត់ត្រូវការហ្នឹងគេអត់ត្រូវការរើសថែមទេ តំណែងគាត់ហ្នឹងត្រូវកាន់រហូត អ៊ីចឹងក្មេងៗដែលត្រូវចប់ហ្នឹង អត់មានការងារធ្វើច្រើនជាង។ ការពិតមនុស្សត្រូវតែបង្រៀនមនុស្សដទៃទៀតដើម្បីឲ្យធ្វើកិច្ចការ ប្រសិនបើមិនទុកឱកាសសម្រាប់ឲ្យអ្នកដទៃធ្វើកិច្ចការកន្លែងហ្នឹងជំនួសគាត់ហ្នឹង បើសិនជាគាត់ដួលនៅថ្ងៃណាមួយទៅ ការងារហ្នឹងត្រូវស្ទះ ព្រោះអត់មាននរណាអាចធ្វើបាន។ បើយើងគិតថា គាត់អាយុ ៦០ មិនទាន់ដល់ពេលទេ មិនទាន់អាចសម្រាកបានទេ យើងគិតឲ្យគាត់ធ្វើ ឲ្យគាត់ធ្វើ ហើយអ្នកនៅខាងក្រោយមិនអាចធ្វើកិច្ចការកន្លែងគាត់ហ្នឹងបាន ធ្វើបានក៏ត្រូវការចំណាយពេលយូរដែរ»។
តើមនុស្សជំនាន់ក្រោយ មកទល់ពេលនេះមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅក្នុងការទទួលយកមុខនាទីដែលមន្ត្រីជំនាន់មុន នឹងបន្សល់ទុកឲ្យនោះ? លោកប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ រ៉ុង ឈុន បានបញ្ជាក់ថា មនុស្សទាំងជំនាន់មុននិងជំនាន់ក្រោយ គឺមានគុណប្រយោជន៍ទាំងអស់គ្នា តែមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ហាក់ទាន់សម័យជាង មនុស្សជំនាន់មុនបន្តិច។
លោក រ៉ុង ឈុន មានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា ៖ «ខ្ញុំមានជំនឿទៅលើសមត្ថភាពមនុស្សជំនាន់បន្តបន្ទាប់ ពីព្រោះគាត់ បើគិតធៀបទៅនឹងមនុស្សជំនាន់មុន គឺមានការអប់រំមានលក្ខណៈទំនើប ដូចជាប្រើកុំព្យូទ័រ ឬមួយមានប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកហ្នឹងទំនើប ប៉ុន្តែមនុស្សជំនាន់ចាស់ក៏មិនអន់ដែរ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា គាត់នឹងមានសមត្ថភាពបន្តវេនចំពោះចាស់ៗដែលចូលនិវត្តន៍»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងពេលនេះ គ្រូបង្រៀនខ្លះបានចោទជាសំណួរថា តើការបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សជាតិខ្មែរជំនាន់ក្រោយ អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងណា ដល់បញ្ហាក្រពះរបស់អ្នកដែលត្រួសត្រាយផ្លូវដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ នៅពេលដែលពួកគេត្រូវតែចូលនិវត្តន៍តាមការកំណត់នៃច្បាប់?៕