Amérika xitayning yéngi élan qilghan dölet xeritisini étirap qilishni ret qildi

Washin'gtondin muxbirimiz erkin teyyarlidi
2023.09.06

Amérika tashqi ishlar ministirliqi 5-séntebir küni xitayning yéqinda élan qilghan yéngi dölet xeritisige qarita ipade bildürüp, amérikaning xitay talash-tartishtiki nurghun zéminlarni özining qiliwalghan bu xeritini étirap qilmaydighanliqini bildürgen. Amérika tashqi ishlar ministirliqining bayanatchisi wédant patél (Vedant Patel) ning éytishiche,  amérika xitayning yéqinda élan qilghan yéngi dölet xeritisi bezi döletlerning naraziliqini qozghighanliqigha diqqet qilghan. Wédant patél amérika tashqi ishlar ministirliqining 5-séntebirdiki kündilik axbarat yighinida mundaq dégen:“ “Yéngi xeritide ipadilen'gen jenubiy déngizdiki chékitlik liniyege nisbeten, amérika nurghun döletlerge oxshash bu xeritide eks ettürülgen qanunsiz déngiz telipini ret qilidu”.

 Xitay hökümiti 8-ayning 28-küni özining yéngi ölchemlik dölet xeritisini élan qilghan. Xeritide xitay- hindistan chégrasi we jenubiy déngiz qatarliq talash-tartishtiki bezi jaylar xitay zéminigha kirgüzülgen. Bu, hindistan, malaysiya, filippin qatarliq döletlerning naraziliqini qozghighanidi. Wédant patél xitayning 1982-yildiki b d t “Déngiz-okyan ehdinamisi” da körsitilgen jenubiy déngiz hem bashqa rayonlardiki déngiz-okyan hoquqigha da'ir belgilimilerge emel qilishini telep qilghan.

Oxshash bir waqitta yene amérika dölet mudapi'e ministirliqimu xitayning yéngi dölet xeritisige qarita ipade bildürgen. Amérika dölet mudapi'e ministirliqi bayanatchisi pat raydér 5-séntebir seyshenbe küni muxbirlargha ““Shunglashqa amérikaning rayondiki ittipaqdashlirimiz hem shériklirimiz bilen zich hemkarliship, ularning igilik hoquqini qoghdashqa yardem béridighanliqini körüwatisiz” dégen. Uning éytishiche, bu xerite “Xitayning  xelq'ara igilik hoquq chüshenchisini qalaymiqanlashturush jehettiki izchil herikitining dawami bolup, u chégrani qayta ayrish üchün yéngi halet yaratmaqta” iken. Amérika dölet xewpsizlik komitétining istratégiyelik maslashturghuchi emeldari jon kirbéymu bu ayning bashliri “Amérika awazi” ning ziyaritini qobul qilghanda, amérikaning béyjingning “Saxta déngiz-okyan teshebbusliri” gha dawamliq zerbe béridighanliqini éytqan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.