APEC Йиғинида ши җинпиңға кишилик һоқуқ мәсилилирини сәмигә селиш тәләп қилинди

Вашингтондин мухбиримиз әзиз тәйярлиди
2023.11.09

14-Ноябир күни калифорнийә шитатидики сан фирансиско шәһиридә башлинидиған “асия-тинч окян иқтисадий һәмкарлиқ йиғини” (APEC) мәзгилидә америка рәһбәрлириниң хитай рәиси ши җинпиң билән учришидиғанлиқи муқимлашқандин кейин, бу һал тездин һәрқайси ахбарат васитилириниң муһим хәвәр темилиридин болуп қалған.

Кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати 9-ноябир күни бу мунасивәт билән йиғинға қатнашқучи һәрқайси дөләт һөкүмәтлиригә очуқ мәктуп йоллап, хитай рәиси ши җинпиңниң барғансери әвҗигә чиқиватқан кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини бу қетимқи сөһбәттә йәнә бир қетим тәкитләш лазимлиқини тәкитлигән. Уларниң тор бетидә елан қилинған очуқ мәктупта ениқ қилип “йеқинқи тәрәққиятлар шуни көрситидуки, хитай һөкүмити қаттиқ ташқи бесим болмиғучә өзлириниң шинҗаң, тибәт вә хоңкоң районлиридики қабаһәтлик җинайәтлирини тохтатмайду. Шуңа йиғинға қатнашқан һәрқайси дөләт рәһбәрлири җәзмән ши җинпиңға бу тоғрисида раврус бесим қилиши лазим” дейилгән.

Мәлум болушичә, байдин һөкүмити 2021-йили кишилик һоқуқни илгири сүрүшни “дөлитимизниң ташқи сиясити, шундақла хитай сияситидики мәркизий амил” дәп җакарлиған. Кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати асия бөлүминиң директори елайин пеарсон (Elaine Pearson) бу һәқтә сөз қилип “ши җинпиң йиғинға кәлгәндә америка вә башқа дөләтләрниң рәһбәрлири кишилик һоқуқ мәсилисидә мәйдани кәскин болуши, хитай һөкүмитиниң уйғур вә башқа түркий тиллиқ хәлқләргә қиливатқан инсанийәткә қарши җинайәтлирини әйиблиши, шундақла ши җинпиңниң биваситә йолйоруқи бойичә шинҗаңда миңлиған инсанниң бигунаһ һалда түрмиләргә қамилиши һәққидики қабаһәтләрни тәкшүрүш һәмдә буниң сориқини қилиш сепигә қошулидиғанлиқини ашкара тәкитлиши лазим” дәйду.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.